Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2023/1863 K.2024/390

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/1863 - 2024/390
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2023/1863
KARAR NO : 2024/390
KARAR TARİHİ : 12/03/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN : ...
ÜYE : ...
ÜYE :...
KATİP : ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 20/09/2023
NUMARASI : ... ESAS-... KARAR
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...
Av....
Av. ...
DAVA : Alacak (Gemi ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 12/03/2024
YAZIM TARİHİ : 12/03/2024
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/09/2023 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; Sigortalı ... Ürünleri Gıda ve İnş. San ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait buğday unundan oluşan emtiaların müvekili şirket nezdinde ... numaralı nakliyat emtea blok sigorta poliçesi tahtında sigortalandığını, sigortalanan emtiaların ...'ya nakliyesi için dava dışı sigortalı ile yine dava dışı akdi taşıyan ... Taşımacılık Denizcilik A.Ş. arasında anlaşmaya varıldığını ve ... ' nun 43.500,00 ABD Doları navlun bedeli karşılığında taşımayı üstlendiğini, davalı tarafın ise sigortalı bakımından fiili taşıyan olduğunu, taşımaya ilişkin navlun faturasının akdi taşıyan ... tarafından düzenlendiğini ve bedelin tahsil edildiğini, davaya konu taşımada sigortalı tarafından ihraç edilen 15.000 torba ve net 625.000,00 kg ağırlığında buğday ununun fiili taşımasının ise davalı taraf ... A/S şirketi tarafından gerçekleştirildiğini, sigortalanan emteanın 29.04.2019 tarihinde ...'nın ... Limanı' na nakliyesi yapılmak üzere ... gemisine teslim edildiğini ve 31.05.2019 tarih ... sayılı konşimento tahtında taşındığını, sigortalanan emtianın çuvallar halinde buğday unundan ibaret olduğunu, emtiaların bulunduğu ... ve ... numaralı konteynerler alıcı tarafından teslim esnasında yapılan kontrollerde, su sızıntısı neticesinde küflenme ve çürümenin meydana geldiği tespit edildiğini ve bu hususun tutanak altına alındığını, yapılan incelemelerde söz konusu iki konteynerde delikler bulunduğunun ve bu konteynerlerin içine su sızması neticesinde hasarın meydana geldiğinin, hasarlanan emtia üzerinde yapılan eksper çalışması sonucunda hasarlı emteaların toplam bedelinin 16,392,50 USD olduğunun tespit edildiğini ve söz konusu hasar bedelinin müvekkili şirket tarafından 25.11.2019 tarihinde ödendiğini belirterek birleştirme talebinin kabulü ile davanın daha önce açılmış bulunan .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin (Denizcilik İhtisas Mahkemesi Sıfatıyla) ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini, müvekkili şirket tarafından ödenen 16.392,50 USD sigorta tazminatının ibra tarihinden itibaren işleyecek devlet bankalarının USD birimi ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı cevap dilekçesi ile; davacının dava dilekçesinde husumeti ... A.Ş. (...)'e izafeten acentesi sıfatıyla ... Denizcilik A.Ş şeklinde kurduğunu, müvekkilinin ... Denizcilik A.Ş. firması dava konusu taşımayı üstelenen ... ... firmasının Türkiye Genel Acentesi olduğunu, bu nedenle hatalı uyap kaydının düzeltilmesini talep ettiklerini, ve ... ... (...) E İzafeten Acentesi Sıfatıyla ... Denizcilik Anonim Şirketi olarak düzeltilmesini talep ettiklerini, milletler arası yetki itirazlarının olduğunu, yetki anlaşması gereğince konşimento hükümlerinin uygulanması gerektiğini, kırkambar taşımlarına ilişkin konşimentoların arka yüzünde yer alan taşıma şartları navlun sözleşmesinin kendisi olduğunu, birleşen dosyadaki hasım taraftaki hatalı uyap kaydının düzeltilmesini, konşimentolarda bulunan milletlerarası yetki şartı uyarınca davanın yetki yönünden reddini, TTK m. 1188 uyarınca davanın hak düşümü sebebiyle reddini, halefiyet yokluğu sebepleri ile davanın dava ehliyeti yokluğundan reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/09/2023 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, mahkemenin ... esas sayılı dosyasında iş bu dosya davalısı hakkında "Birleşen ... . Atm'nin ... esas sayılı dosya kapsamındaki delillerden; 6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanunu'nun 116/1-b maddesinde "kesin yetkinin bulunmadığı hallerde yetki itirazı" ilk itiraz olarak düzenlenmiştir. Aynı yasanın 117. maddesinde de ilk itirazların hepsinin cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerektiği belirtilmiştir. Davalılar vekilleri, cevap süresi içinde ilk itirazlarını yapmıştır. Milletlerarası yetki sözleşmesinin geçerliliği için taraflar arasında düzenlenmiş olması ve yazılı olması gerekmektedir. Birleşen ... . Atm'nin ... esas sayılı dosya kapsamı, toplanan deliller, tarafların iddia ve savunmaları ile toplanan delillerin incelenmesi sonucunda; Davalı vekilince ibraz edilen konşimento tercümesinde madde 26 uyarınca " İşbu konişmento İngiliz Yasalarına tabidir ve buna göre yorumlanacak ve bunun altında meydana gelen bütün ihtilaflar Londra'daki İngiliz Yüksek Adalet Mahkemesi tarafından, herhangi başka bir ülke mahkemelerinin yargı yetkisi hariç olmak suretiyle karara bağlanacaktır" şeklinde karar verildiği, ilgili dosyanın istinaf edilmekle ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin 28/02/2022 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararında davalı ... Denizcilik Anonim Şirketi yönünden verilen yetkisizlik kararının kesinleştiği görülmekle, tefrik edilen ... Esas sayılı dosyasında davalı aleyhine açılan davada davalının Milletlerarası yetki itirazının kabulü ile mahkemenin yetkisizliği ile davanın usulden reddine karar verildiği kararın istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiğinden karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf talebi ile; yerel mahkemenin ... BAM kararı ile bu davalı yönünden kararın kesinleştiği yönünde tespitleri ile karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğini, ancak ... BAM kararında tefrik öncesi diğer davalı ... şirketi bakımından inceleme yapılmış olup iş bu davanın davalısı bakımından verilen hükme yönelik herhangi bir incelemesi bulunmadığını, kaldı ki bu yönde bir inceleme yapılmış olmadığı halinde istinaf mahkemesinin ayrıca bu davalı yönünden işlem tesis etmesine bir engel bulunmadığını, bu bakımdan istinaf itirazlarımız davalı ... yönünden yapılan inceleme sonucunda kararın kaldırılmasına karar verilmiş ancak ... şirketi yönünden verilen karar karşı herhangi bir istinaf incelemesi yapılmadığını, dava dışı sigortalı ile davalı ... arasında müzakere edilerek akdedilmiş bir taşıma sözleşmesi bulunmadığını, taşımanın diğer davalı ... tarafından organize edildiğini, davalı tarafından ileri sürülen tahkim şartı, davalının matbu şekilde düzenlediği konşimentonun arka tarafında yine matbu şekilde yer aldığını bu maddenin hiçbir surette müzakere edilmediği ve dayatılmadığını, bu hususun Türk Deniz Ticareti Hukuku'nun en tartışmalı hususlarından biri olmasına rağmen Yargıtay'ın son dönemde verdiği kararla bu tartışmalara son verdiğini, mahkemenin davalı ... yönünden vermiş olduğu kararın hukuka aykırı olup kaldırılması gerektiğini, bu nedenlerle kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLER :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE :
Dava, Alacak (Gemi ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince, mahkemenin ... E. Sayılı dosyasında davalı aleyhine açılan davada davalının milletlerarası yetki itirazının itirazının kabulü ile davanın yetkisizlik ve usulden reddine karar verilmiş olup bu kararın istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiği gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, işbu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden, davacı sigorta şirketi vekili tarafından ... A/S(...)'e izafete ... Denizcilik A.Ş. aleyhine ... .Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılan ... E. sayılı davada, müvekkilinin Nakliyat Emtia Blok Sigorta Poliçesi ile sigorta ettiği dava dışı sigortalısına ait olup dava dışı akdi taşıyan ... Taşımacılık Denizcilik A.Ş. tarafından düzenlenen navlun faturasına konu emtianın fiili taşımasının ... A/S (...) tarafından gerçekleştirildiği, emtianın bulunduğu konteynerlerin teslimi sırasında yapılan kontrollerde su sızıntısı neticesinde hasarlandığından bahisle müvekkilince hak sahibine ödenen tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesi talep edildiği, adı geçen mahkemece davanın ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği, ilk derece mahkemesince ... E. Sayılı birleşik dosyada yapılan yargılama sonucunda verilen 31.03.2021 günlü kararla asıl davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine ve birleşen ... .Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılan ... E. sayılı davası yönünden ise davalının milletlerarası yetki itirazının kabulü ile mahkemenin yetkisizliği ile davanın usulden reddine karar verilmiştir. Asıl ve birleşen davanın davacısı olan sigorta şirketi tarafından asıl ve birleşen davalara yönelik başvurusu üzerine yapılan istinaf incelemesi sonucunda Dairemizin ... E.-... K. sayılı ve 28.02.2022 günlü kararıyla davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına ve uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanması ve değerlendirilmesi ve sonucuna göre esas hakkında karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, ilk derece mahkemesinin ... E. Sırasına yeniden kaydedilen dosyasında yapılan yargılamada 14.09.2022 günlü ara kararla birleşen ... .Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılan ... E. sayılı davasının tefriki ile ayrı esasa kaydına karar verildiği, bu suretle ... E. Sırasına kaydedilen davada yazılı gerekçeyle mahkemenin yetkisizliği ile davanın usulden reddine ilişkin kararının kesinleştiğinden bahisle karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği anlaşılmıştır.
Yukarıdaki açıklamalara göre, ilk derece mahkemesinin ... .Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılan ... E. sayılı davası ile birleşik ... E. sayılı dosyasında verilen 31.03.2021 günlü kararı istinaf incelemesi neticesinde bütün olarak kaldırılmış olduğundan, birleşen davaya ilişkin olarak verilmiş olup da usulüne uygun olarak kesinleşmiş bir kararın varlığından söz etme imkanı bulunmamaktadır. Bu durumda, ilk derece mahkemesince, tarafların iddia ve savunmaları değerlendirilmek suretiyle asıl davadan tefrik edilerek ayrı esasa kaydedilen birleşen dava hakkında bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi doğru olmamış, davacı vekilinin istinaf başvurusunun bu sebeple kabulü gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, tüm deliller toplanarak sonucuna göre karar verilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-Davacı vekili tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/09/2023 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2)-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/09/2023 tarih ve ... Esas, ... Karar
sayılı kararının HMK'nin 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3)-Dava dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere ... . Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
4)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden davacıdan peşin alınan 269,85.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacıya İADESİNE,
5)-İstinaf eden davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin esas hüküm ile birlikte İlk Derece Mahkemesince karara BAĞLANMASINA,
6)-6100 Sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesi'ne İADESİNE,
7)-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
8)-6100 sayılı HMK'nin 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nin 353/1-a/6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda kesin olmak üzere 12/03/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
...
Başkan
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Katip
¸e-imzalıdır