İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2024/760 K.2024/803

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/760
KARAR NO: 2024/803
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
DAVA: İtirazın İptali (Kurtarma Ve Yardımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 23/05/2024
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince değişik iş dosyası üzerinden verilen ek kararda yazılı teminat miktarının revize edilmesi ve ihtiyati haczin belirlenecek olan teminata kaydırılmasına ilişkin talebin reddine dair esas dava sırasında kurulan ara kararın davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
TALEP: Davalı vekili 27/02/2024 havale tarihli dilekçesi ile bu dosyası kapsamında talep edilen 788.664,77 TL üzerinden ihtiyati haczin devamına karar verilerek ihtiyati haciz tutarının revize edilmesine, yine Mahkemenin 2023/5 Değişik İş sayılı dosyasında verilen 06.10.2023 tarihli ek karar gereğince ihtiyati haczin teminat üzerine kaydırılmış olduğu teminat miktarının 788.664,77 TL’ye göre revize edilmesine ve belirlenecek olan teminat üzerinden ihtiyati haczin daha önce kaydırılmış olduğu teminat üzerinden devamına ve fazlaya ilişkin teminat bedelinin iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren mahkemece talep hakkında yapılan inceleme ve değerlendirme sonunda 21.03.2024 tarihli ara karar ile "...Davacı vekili tarafından mahkememizce verilen 20/01/2023 tarih ve 2023/5 D. İş 2023/4 K sayılı ihtiyati haciz kararının UYAP üzerinden temini sağlanarak, kararın icrası için İstanbul ... İcra Müdürlüğü'ne ... tarihinde başvuru yaptığı, İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde davalı tarafından İstanbul 41. İcra Hukuk Mahkemesi 2023/172 Esas 2023/372 Karar sayılı dosyası ile şikayet yoluna gidildiği ve İstanbul 41. İcra Hukuk Mahkemesi tarafından "Şikayetin kısmen kabulü ile İstanbul ...İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasındaki icra takibinin 3.971.500.000,00 USD asıl alacak yönünden iptaline" karar verildiği görülmüştür. Anılan mahkeme kararının kesinleşmesinin beklenilmesi gerektiği mahkemece değerlendirilmiştir. Davacı vekilinin 27/02/2024 havale tarihli dilekçesinde bahsettiği hali ile zarar gören fiber optik kabloların uğradığı zarara ilişkin olarak sigorta şirketine yapılan başvurunun bulunduğu anlaşılmış; bunlarla birlikte, davaya konu geminin yabancı bayraklı olması, mahkememizin 06/10/2023 tarihli ek kararı ile ihtiyati haczin teminat üzerine kaydırılmasına karar verilmiş olması hususları gözetildiğinde, yargılama sonucu verilecek karara ilişkin muhtemel yargılama giderleri, vekalet ücretleri, icra takip giderleri de gözetilerek bu aşamada davalı vekilinin fazlaya ilişkin teminat bedelinin iadesi talebinin bu aşamada reddine" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; TTKnın 1376. ve İİK'ın 264.maddeleri gereğince itirazın iptali davası açmak için öngörülen hak düşürücü sürenin 1 ay olduğunu, yerel mahkeme dosyası tahtında işbu istinaf talebine konu olan ve kısmi olarak ikame edilen davada, dava konusu edilmemiş kısım bakımından hak düşürücü sürenin sona erdiğini, gelinen tarih itibariyle dava değeri olan 788.664,77 TLyi aşan alacak iddiaları bakımından 1 aylık hak düşürücü sürenin sona erdiğini, İİK'nın 264/f.4 ile itirazın iptaline ilişkin hak düşürücü sürenin geçirilmesi durumunda "Alacaklı bu müddetleri geçirir veya davasından yahut takip talebinden vazgeçerse veya takip talebi kanuni müddetlerin geçmesiyle düşerse veya dava dosyası muameleden kaldırılıp da bir ay içinde dava yenilenmezse veya davasında haksız çıkarsa ihtiyati haciz hükümsüz kalır ve alakadarlar isterse lazım gelenlere bildirilir." İhtiyati haczin hükümsüz kalacağının açık bir şekilde düzenlendiğini, ihtiyati hacze ilişkin olarak ... tarafından kısmi dava olarak açılan İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/97 E. sayılı dosyası tahtında 21.03.2024 tarihli ara kararın kaldırılarak davaya konu 788.664,77 TLyi aşan kısım bakımından dava açmak için öngörülen hak düşürücü sürenin sona erdiğinin kabulü ile fazlaya ilişkin kısım bakımından İİK madde 264 gereğince ihtiyati haczin hükümsüz kaldığının tespitine, ihtiyati haczin İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/97 E. sayılı dosyası tahtında talep edilen 788.664,77 TL üzerinden devamına karar verilerek ihtiyati haciz tutarının revize edilmesine, Mahkemece 2023/5 D. İş sayılı dosyasında verilen 06.10.2023 tarihli ek karar gereğince ihtiyati haczin teminat üzerine kaydırılmış olduğu teminat miktarının 788.664,77 TLye göre revize edilmesine ve belirlenecek olan teminat üzerinden ihtiyati haczin daha önce kaydırılmış olduğu teminat üzerinden devamına ve fazlaya ilişkin teminat bedelinin taraflarına iadesine karar verilmesine, yargılama giderleri ve karşı vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE: Talep, ... Numaralı ... adlı gemi tarafından demirleme işlemi yasak olan bölgeye yapılması nedeniyle meydana gelen zararın tahsiline ilişkin icra takibine vaki itirazın iptali davasında daha önce değişik iş dosyasında verilen ihtiyati haczin teminata kaydırılması kararının teminat miktarı yönünden revize edilmesi ve dava açılmayan kısma ilişkin ihtiyati haciz kararının hükümsüz kaldığının tespiti ile teminatın iadesi istemidir. İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/5 D. İş 2023/4 K. sayılı ve 20.01.2023 tarihli kararı ile ihtiyati haciz talep eden davacı ...'ın talebinin Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 1352-1353. maddeleri gereğince kısmen kabulü ile 3.971.500 ABD Doları ve 2.607.118,35 TL tutarındaki alacak ile sınırlı olmak üzere ... IMO numaralı Belize bayraklı ... isimli geminin ihtiyaten haczine karar verilmiştir. Aynı dosyada 07.02.2023 tarihli ek karar ile 20.01.2023 tarihli ve 2023/5 D. İş 2023/4 K. sayılı ihtiyati haciz kararı üzerine 23.01.2023 tarihinde süresinde İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinden ihtiyati haciz kararının uygulanması talep edilmiş olduğundan 30.01.2023 tarihli ek kararının kaldırılmasına, "Talep edenin talebinin TTK'nun 1352-1353.maddeleri gereğince kısmen kabulü ile 3.971.500,00 ABD Doları ve 2.607.118,35 TL tutarındaki alacak ile sınırlı olmak üzere ... numaralı Belize bayraklı ... isimli geminin ihtiyaten haczine, borçlunun diğer taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları ile diğer hakları hakkındaki ihtiyati haciz talebi yerinde görülmediğinden reddine" dair kararın aynen icrasına karar verilmiştir. İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/5 D. İş sayılı dosyasında 06.10.2023 tarihli ek karar ile ...' a ait 04.10.2023 tarihli en son beyan dilekçesinde geminin ...'a ait doğalgaz boru hatlarına verilen hasarın bedeli gemi taraflarınca karşılanmak suretiyle ... Hizmetleri Ltd. Şirketine yaptırıldığı, ancak ...'a ait denizaltı fiber optik kablolarındaki hasarın henüz giderilmediği, bu konuda söz konusu hattın onarımı için alınan teklif tutarının 114.657 USD olduğu, dolayısıyla fiber optik kablolar bakımından halihazırdaki zarar miktarının 114.657 USD olduğu, haciz dosyası ve icra dosyası kapsamında doğan yargılama giderleri, vekalet ücreti ile süreç içerisinde personel ve personele ait ulaşım giderlerinden oluşan toplam alacağın da 850.261,11 TL olduğu bildirilmiş olduğundan ... IMO numaralı Belize bayraklı ... gemisi ile ilgili ihtiyati haciz miktarının 114.657 USD ve 850.261,11 TLye düşürülmek suretiyle, bu tutarlar üzerinden gemi üzerindeki ihtiyati haczin devamına, TTK'nın 1371. maddesi uyarınca 114.657 USD ve 850.261,11 TL'nin teminata kaydırılmasına karar verilmiştir. Borçlunun talebi doğrultusunda teminat karşılığında ihtiyati haczin kaldırılmış olması durumunda, ihtiyati haciz hükümden düşmez; ihtiyati haciz teminat olarak gösterilen malvarlığı değeri üzerinde devam eder. Dolayısıyla somut olayda ihtiyati haciz gösterilen teminat üzerine kaydırılmış olup devam etmektedir. 6100 sayılı HMK'nın 341/1. Maddesinde yer alan ilk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü hâlinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabileceği şeklindeki açık düzenleme karşısında ara kararların istisnalar hariç olmak üzere istinafı mümkün değildir. Her ne kadar ilk derece Mahkemesinin ihtiyati haczin TTK'nın 1371.maddesi uyarınca kaydırılmış olduğu teminat miktarının 788.664,77 TL'ye göre revize edilmesi ve belirlenecek olan teminat üzerinden ihtiyati haczin daha önce kaydırılmış olduğu teminat üzerinden devamı ve fazlaya ilişkin teminat bedelinin iadesi talebinin reddine dair ara kararına karşı davalı vekilince istinaf yoluna başvurulmuş ise de ihtiyati haczin teminata kaydırılması kararı istinafı kabil bir karar olmadığı gibi teminat üzerine kaydırılmış ihtiyati haciz kararına konu miktarın daraltılması ve ihtiyati haczin daraltılan miktar kadar teminat üzerinden devamına ilişkin kararların istinaf edilebileceğine ilişkin Kanunda bir düzenleme bulunmamasına göre bu yönden 21.03.2024 tarihli ara karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulması mümkün değildir. İlk derece mahkemesinin 2023/5 D. İş 2023/4 K. Sayılı değişik iş kararından sonra açılan İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasında 2.607.118,35 TL ve 3.971.500 USD üzerinden 23.01.2023 tarihinde ilamsız takip yapılmış, itiraz üzerine takip durmuş ve fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 788.664,77 TL üzerinden itirazın iptali davası açılmıştır. Davalı vekili süresinde dava açılmayan kısım yönünden istinaf başvuru dilekçesinde TTK'nın 1376.maddesi uyarınca İcra İflas Kanunu'nun (İİK) 264.maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında öngörülen sürelerin, gemilerin ihtiyati haczinde bir ay olarak uygulanacağı hükmü doğrultusunda dava değerini aşan kısım yönünden İİK'nın 264/4.maddesi gereğince ihtiyati haczin hükümsüz kaldığının tespitini talep etmiştir. İİK'nun 264/4. Maddesinde "Alacaklı bu müddetleri geçirir veya davasından yahut takip talebinden vazgeçerse veya takip talebi kanuni müddetlerin geçmesiyle düşerse veya dava dosyası muameleden kaldırılıp da bir ay içinde dava yenilenmezse veya davasında haksız çıkarsa ihtiyati haciz hükümsüz kalır ve alakadarlar isterse lazım gelenlere bildirilir" hükmü mevcut olup, bu maddede ihtiyati haczin düşmemesi için gerekli işlemlerin nelerden ibaret olduğu düzenlenmiştir. Davalı vekilinin fazlaya ilişkin teminat bedelinin iadesi talebinin reddine ilişkin ilk derece mahkemesinin 21.03.2024 tarihli ara kararına karşı davalı vekilince istinaf yoluna başvurulmuş ise de İİK'nın 264/4.maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararının hükümsüz olduğunun tespiti ve bu nedenle teminatın iadesi talebine ilişkin ara kararların istinaf edilebileceğine ilişkin Kanunda herhangi bir düzenleme bulunmamasına ve bu kararların HMK 341. maddesinde sayılan kararlardan olmamasına göre bu yönden de 21.03.2024 tarihli ara karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulması mümkün değildir. Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesi ara kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun HMK 341 ve 346.maddeleri uyarınca usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
KARAR: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere; 1-Davalının istinaf dilekçesinin HMK'nın 341/2. ve 346/1. maddeleri uyarınca USULDEN REDDİNE, 2-Davalı tarafından İstinaf yoluna başvuru sırasında yatırılan istinaf karar harcı ile istinaf başvuru harcının istemi halinde iadesine, 3-İstinaf aşamasında davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, Dair, dosya üzerinden yapılan ön inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi gereğince kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi. 23/05/2024