Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/1376 K.2024/1867

T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2023/1376
KARAR NO : 2024/1867
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN :... (...)
ÜYE :... (...)
ÜYE :... (...)
KATİP :... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ :05/04/2023
NUMARASI :2022/974 Esas - 2023/228 Karar
DAVACI :......
VEKİLİ :Av. ... ...
DAVALI :SS 37 Nolu SAKARYA VİB OTOBÜSÇÜLER MOTORLU TAŞIYICILAR KOOPERATİFİ - Güllük Mah. Akşemsettin Cad. No:138/1 Adapazarı/SAKARYA
VEKİLİ :Av. ... ...
DAVA :Kooperatif Yönetim Kurul Kararının İptali
DAVA TARİHİ :28/11/2022
KARAR TARİHİ :18/12/2024
KR. YAZIM TARİHİ :20/01/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı kooperatif yönetim kurulunun 18/10/2022 tarihli 70 sayılı kararı ile amaca uygun araç bulundurmama sebebiyle kooperatif ortaklığından çıkarıldığını, ancak kendilerine araç şartını yerine getirme hususunda herhangi bir ihtar yapılmadığını, kararın yasaya ve sözleşmeye aykırı olduğunu, yok hükmünde bulunduğunu belirterek anılan kararın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının kooperatifin amacına uygun bir aracının bulunmaması sebebiyle öncelikle Sakarya 4. Noterliğinin 13/04/2022 tarihli ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile uygun araç şartını altı ay içinde yerine getirmesi aksi taktirde ortaklıktan çıkarılacağının davacıya bildirildiğini, bu ihtara rağmen şartın yerine getirilmemesi sebebiyle dava konusu kararla davacının ortaklıktan çıkarıldığını, yapılan işlemlerin yasaya ve sözleşmeye uygun olduğunu, davanın hukuki temelinin bulunmadığını, ana sözleşme gereğince ortaklık şartı olarak ön görülen araç bulundurma şartının gerçekleşmediğinin sabit olduğunu, sözleşmeye göre araç bulundurma şartını yerine getirmesi hususunda bir ihtar yapılmasının da zorunlu olmadığını, ihraç tarihinde davacının araç bulundurma şartını gerçekleştirip gerçekleştirmediğinin önemli olduğunu, davacının kooperatifin amacına uygun aracının bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince; "... Davacı ... ...'un davasının KABULÜNE, davalı Kooperatif yönetim kurulunun davacının ortaklıktan ihraca ilişkin 18/10/2022 tarihli 70 sayılı kararının İPTALİNE ..." şeklinde hüküm kurulmuştur.
İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ortaklıktan ihraç kararı almadan önce ihtarda bulunma zorunluluğuna dair herhangi bir kanuni yahut sözleşmesel dayanak gösterilmeden karar verildiğini, ilk derece mahkemesi iadeli taahhütlü mektup ile yapılan ihtarı dikkate almadığını, yönetim kurulu kararının yokluğunun tespiti ve iptali taleplerinin aynı davada görülmesinin mümkün olmadığını, açılan dava bakımından hukuki yarar yokluğunun dikkate alınmadığını belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.
Davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; ortaklıktan çıkarma kararı öncesinde ve sonrasında davacıya tebliğ edilmiş herhangi bir ihtar bulunmadığını, ortaklıktan çıkarmaya dair yönetim kurulu kararının onaylı örneğinin davacıya tebliğ edilmediğini belirterek; haksız istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/04/2023 tarih, 2022/974 Esas - 2023/228 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davalı kooperatif tarafından davacı hakkında verilen ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosyanın incelenmesinde; davalı kooperatif tarafından davacıya keşide edilen Sakarya 4. Noterliği'nin 13/04/2022 tarihli ihtarnamesi ile kooperatif amacına uygun araç bulundurmasının ihtar edildiğini, aksi takdirde ana sözleşme gereğince kooperatif ortaklığından çıkarılacağı ihtar edilmesine rağmen verilen süre içerisinde kooperatif amacına uygun araç bulundurmadığından dolayı Yönetimin almış olduğu 18/10/2022 tarih ve 70 sayılı kararla, kooperatif amacına uygun araç bulundurmadığı gerekçesiyle ortaklıktan çıkarılmasına karar verildiği, işbu davanın ise 28/11/2022 tarihinde açılmakla süresinde açıldığının anlaşıldığı, Sakarya 4. Noterliği'nin 13/04/2022 tarihli ihtarnamesinin ise adres yetersiz olduğundan tebliğ edilemediğine dair 21/04/2022 tarihinde şerh düşüldüğü, Mahkemece bu haliyle usulüne uygun ihtar yapılmadan verilen ihraç kararı yasa ve sözleşmeye aykırı olduğundan iptal karar verilmiş, işbu karar davalı tarafça istinaf edilmiştir.
Uyuşmazlık, davalı kooperatif yönetim kurulunun ihraç kararının kooperatif ana sözleşmesi ve kanuna uygun olup olmadığı noktasındadır.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu 16. maddesi uyarınca; kooperatif ortaklığından çıkarılmayı gerektiren sebepler anasözleşmede açıkça gösterilir. Ortaklar anasözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar. Ortaklıktan çıkarılmaya yönetim kurulunun teklifi ile genel kurulca karar verilir. Anasözleşme, çıkarılanın genel kurula başvurma hakkı saklı kalmak üzere, bu hususta yönetim kurulunu da yetkili kılabilir. Çıkarılma kararı gerekçeli olarak tutanağa geçirileceği gibi, ortaklar defterine de yazılır. Kararın onaylı örneği, çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere, on gün içinde notere tevdi edilir. Bu ortak tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz davası açabilir. Tebliğ edilen karar, yönetim kurulunca verilmiş ise ortak, üç aylık süre içinde genel kurula da itiraz edebilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere, yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine itiraz davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı itiraz davası hakkı saklıdır. Üç aylık süre içinde, genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmiyen çıkarılma kararları kesinleşir. (Ek: 6/10/1988 - 3476/4 md.) Haklarındaki çıkarma kararı kesinleşmeyen ortakların yerine yeni ortak alınamaz. Bu kişilerin ortaklık hak ve yükümlülükleri, çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam eder
Yine Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 15/03/2012 tarih ve 2011/1357 Esas ve 2012/2014 Karar sayı ilamında; "...davalı kooperatif tarafından, davacının kooperatif ana sözleşmesinin 10. maddesindeki 3. ve 5. bentlerdeki şartları kaybettiği gerekçesiyle ortaklıktan ihraç kararı verilmiş ise de, davacıya uygun bir araç temin etmesi ve taşımacılık mesleğini bilfiil icra etmesi için öncelikle ihtar yapılması, kendisine bu eksikliklerini tamamlaması için uygun bir süre verilmesi bu süreye rağmen eksikliklerin tamamlanmaması halinde ihraç karar verilmesi gerekirken, ihtar yapılmaksızın ihraç kararı verilmesi Medeni Kanun'un 2. maddesi anlamında iyiniyet ve dürüstlük kurallarına uygun değildir. Bu nedenle eksik incelemeye dayalı yanılgılı gerekçeyle, yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir." şeklindeki gerekçe ile gerekli ihtar yapılmadan verilen ihraç kararının iptali gerektiğine karar vermiştir (Benzer şekilde Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 24/11/2011 tarih ve 2011/2207 Esas ve 2011/2072 Karar sayılı ilamı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 07/04/2010 tarih ve 2010/16-149 Esas ve 2010/212 Karar sayılı ilamı).
Eldeki uyuşmalıkta; davalı kooperatifin ana sözleşmesinin 14. Maddesinde; "durumları aşağıda gösterilen hallere uyanlar yönetim kurulu kararı ile ortaklıktan çıkarılır" hükmü ile kooperatif yönetim kuruluna ihraç kararı verme yetkisi verildiği, davalı kooperatifin davalının ana sözleşmenin 14/1. Maddesi atfıyla ana sözleşmenin 10. Maddesinin 1/5 bendi uyarınca verdiği ihraç kararının 27/10/2022 tarihinde tebliğ edildiği, eldeki davanın 3 aylık süre içerisinde açıldığı görülmektedir.
Yukarıdaki Yargıtay kararlarında da belirtildiği üzere kooperatif tarafından ortağı hakkında anasözleşmenin 10.maddesindeki şartları taşımadığı gerekesiyle ihraç kararı verilebilmesi için ortağa uygun bir araç temin etmesi için öncelikle ihtar yapılması, kendisine bu eksikliklerini tamamlaması için uygun bir süre verilmesi bu süreye rağmen eksikliklerin tamamlanmaması halinde ihraç karar verilmesi gerekirken, davacıya araç temin etmesi için yapılan Sakarya 4. Noterliği'nin 13/04/2022 tarihli ihtarnamesinin 21/04/2022 tarihli tebliğ edilemediğine dair şerhe göre adres yetersiz olduğundan ihtarın tebliğ edilemediği, ilk derece mahkemesince de belirtildiği üzere bu tebliğ geçerli sayılsa bile ihtarnamede verilen 6 aylık süre dolmadan 18/10/2022 tarihinde ihraç kararı verildiği, böylelikle ihraç kararının ana sözleşme hükümlerine aykırı verildiği, yukarıda açıklandığı üzere eldeki davanın süresinde açıldığı anlaşıldığından ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön görülmemiştir.
Davalı vekilince ilk olarak iadeli taahhütlü mektup ile ihtarat yapıldığından bahsedilmiş ise de buna dair hiçbir belge sunulmamış olduğundan bu hususa ilişkin istinaf itirazı da yerinde görülmemiştir.
Ancak, ilk derece mahkemesince açıklanan bu gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmadığından hükmün gerekçesi değiştirilmek suretiyle, yeniden hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
Mahkemece, gerekçeli karar başlığında; taraf vekillerinin adreslerinin yazılmamış olması, 6100 sayılı HMK'nın 297/1-b maddesine aykırı olmakla birlikte sonuca etkili olmadığından, kaldırma nedeni yapılmamış ve bu hususa eleştiri getirilmekle yetinilmiştir.
Bu nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan gerekçelerle reddine, yerel mahkemenin kararının gerekçesinin düzeltilmesi için kaldırılmasına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir hususta bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında HMK'nın 353/1-b-2 madde gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalının ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle ESASTAN REDDİNE,
2-Kamu düzeni yönünden Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/04/2023 tarih, 2022/974 Esas - 2023/228 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince, KALDIRILMASINA,
YENİDEN YARGILAMA YAPILMASI GEREKMEDİĞİNDEN AŞAĞIDAKİ ŞEKİLDE HÜKÜM KURULMASINA,
a)Davacı ... ...'un davasının KABULÜNE, davalı Kooperatif yönetim kurulunun davacının ortaklıktan ihraca ilişkin 18/10/2022 tarihli 70 sayılı kararının İPTALİNE,
b)Alınması gereken 179,90-TL harçtan peşin olarak yatırılan 80,70-TL harcın mahsubu ile 99,20-TL bakiye harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
c)Davacılar tarafından yapılan 80,70-TL dava başvuru harcı, 80,70-TL peşin harç, 11,50-TL vekalet harcı ve 606,00 TL posta giderinden ibaret toplam 778,90 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
ç)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca belirlenen 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
d)HMK 321/2 maddesi gereğince gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğine, karar tebliğ giderlerinin davalı gider avansından karşılanmasına,
e)Artan gider avanslarının yatıran taraflara karar kesinleştiğinde iadesine,
2-İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;
a)İstinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,
b)Alınması gereken 615,40-TL istinaf karar harcından, istinafa gelirken peşin alınan 179,90-TL'nin mahsubu ile kalan 435,50-TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302/5 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
c)İstinaf eden tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
ç)İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca; karar kesinleştikten sonra ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,
d)İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
e)6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; kararın Dairemizce taraflara tebliğine,
İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ilamın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi'ne TEMYİZ yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.18/12/2024
...
Başkan ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Katip ...
¸e-imzalıdır
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*