İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2021/1433 K.2025/104

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2021/1433
KARAR NO:2025/104
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:24/02/2021
NUMARASI:2020/299 Esas - 2021/204 Karar
DAVA:Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ:05/02/2025
Taraflar arasındaki Menfi Tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde dahili davalı ... A.Ş vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil ile davalı firma yetkilisi ... arasında mamül kumaş sözleşmesi imzalandığını, ancak davlaının bu sözleşmeye istinaden müvekkilden 100.000,00 TL bedelli çeki ön ödeme adı altında teslim aldığını ve müvekkilin kendisine sözleşmede belirtilen sürenin geçmiş olmasına rağmen sipariş edilen malları teslim etmediğini, davalı ile yapılan anlaşma gereği ve ek 1 de sunmuş oldukları sözleşme gereği teslim edilmesi gereken malların müvekkile teslim edilmediğini, arabuluculuk aşamasının dava şartı olması ve sürelerin corona virüs nedeniyle durmuş olması nedeniyle çekin bankaya ibraz edilmesi durumunda davaya dahil edeceklerini, davalının müvekkil gibi piyasada birçok firmayı bu şekilde dolandırıp ortadan kaybolduğunun öğrenildiğini, bu nedenlerle teminatsız olarak ödemeden men yasağı konulması ve çekin işlem yapılmadan durdurulması konusunda tedbir kararı verilmesine, teminatsız talebin reddi halinde uygun görülecek bir teminat mukabilinde çekin ödemesinin men edilmesi hususunda tedbir kararı verilmesine, müvekkilin çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine, çekin iptaline, taktir edilecek teminat karşılığında müvekkile karşı yapılacak icra takiplerinin durdurulmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalıya 18.08.2020 tarihinde usulünce tebligatın yapıldığı; davalı tarafın duruşmalara katılmadığı, cevap da vermediği görülmüştür.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda," ...Davacı ile davalı arasında, mamul kumaş sözleşmesine dayalı bir ticari ilişkinin olduğu, ancak taraflar arasında akdedilmiş yazılı bir anlaşma uyarınca davalının malları teslim etmediği fakat bedelsiz kalan çeke ilişkin dosya davacımız aleyhine icra takibine geçtiği, davacı vekili münhasıran davalı şirket defterlerine dayanması nedeniyle ,davalı şirketin defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptrılması karar verilmiş ise de,davalı şirket inceleme gün ve saatinde ticari defter ve belgelerini meşruhatlı davetiye tebliğine rağmen inceleme gün ve saatinde ticari defter ve belgelerini incelemeye sunmadığı,davacı vekili münhasıran davalının ticari defterlerine dayandığı,buna göre HMK'nun 222/5'nci maddesi uyarınca davacının iddiasını ispat etmiş sayıldığından davanın kabulü ile cebri icra tehdidi altında ödenen bedelin iadesi gerektiği sonucuna varılarak davanın kabulü ile davalının ... sayılı takip dosyasında yapılmış olan takip nedeni ile borçlu olmadığının tespiti ile 100.000,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine" karar verilmiştir.
EK KARAR:İstinaf incelemesine konu 22.03.2021 tarihli ek kararda "...Eldeki davada dahili davalılar ... A.Ş. İle ... hakkında mahkememiz 19/08/2020 tarihli ara kararında dahili davalı olarak kabul edildikleri halde sehven gerekçeli kararda gösterilmedikleri anlaşılmakla ... A.Ş. İle ...'nın gerekçeli karara dahili davalı olarak eklenmelerine" karar verilmişti.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Dahili davalı ... A.Ş vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafından, davalı şirket ...Tekstil'e keşide edilmiş olan ...bank ... Şubesinin ... seri numaralı 31.05.2020 tarih ve 100.00,00 TL bedelli çekinden dolayı borçlu olmadığının tespiti talep edilmiş, ayrıca ihtiyati tedbir olarak da 3. kişilere ciro edilmesinin men'i, çeke ödeme yasağı konulması ve karşılıksızdır işleminin önlenmesi istendiğini, davacının talepleri hukuka aykırı olduğu gibi Mahkemenin kararının da hukuka aykırı olup, usul hukuku kurallarının alt üst edildiğini, kıymetli evrak hukukunun ise yok sayıldığını, davacının keşide etmiş olduğu çekle ilgili olarak 3. şahıslar aleyhine karar talep edebilmesinin mümkün olmadığını, davacı tarafın, dosyaya sunduğu 14.08.2020 tarihli dilekçesi ile kerameti kendinden menkul iddialar ileri sürerek davaya konu çekin müvekkili şirkete hiçbir hukuki ilişki olmadan ciro edildiğini, müvekkili şirketin çeki kötüniyetli olarak alıp icra takibine girişmekle de kötüniyetini ispatladığı gibi gülünç ve ciddiyet yoksunu iddialar dile getirdiğini, müvekkili şirketin dahili davalı sıfatıyla davaya dahil edilmesini talep ettiğini, Mahkemece davacının gerçek dışı iddialarına itibar edilerek müvekkili şirketin dosyaya dahili davalı olarak eklenmesine 19.08.2020 tarihli ara kararı ile karar verildiğini, davada davalı olarak gösterilmeyen kimsenin sonradan davaya dahil edilebilmesi mecburi dava arkadaşlığının olduğu durumlar haricinde mümkün olmayacağını, Mahkemenin 02.03.2021 tarihli kararının yanlış olduğu gibi 22.03.2021 tarihli ek kararının da yanlış olduğunu, Mahkemece 22.03.2021 tarihli Ek Karar verilmesinin ardından hem gerekçeli karar hem de ek kararın müvekkili şirkete nihayet tebliğ edildiğini ve dosyadan bu şekilde haberdar olunduğunu, açıklanan nedenlerle Bakırköy 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 02.03.2021 tarih ve 2020/299 E. - 2021/204 K.sayılı kararı ile 22.03.2021 tarihli ek kararının ve dahili davalı olarak dosyaya eklenmelerine ilişkin ara kararın ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE :Dava; davacı tarafından keşide edilen çek nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş, karardan sonra davacı vekilinin talebi üzerine 22.03.2021 tarihli ek karar ile 19.08.2020 tarihli ara kararda dahili davalı olarak kabul edilen ancak sehven gerekçeli kararda gösterilmeyen ... A.Ş. İle ...'nın gerekçeli karara dahili davalı olarak eklenmelerine karar verilmiş, dahili davalı ... A.Ş. tarafından hem ek karara hem de gerekçeli karara karşı yukarda yazılı sebepler ile istinaf başvurusunda bulunulmuştur.Davacı tarafça, ...bank ...Şubesine ait 31.05.2020 keşide tarihli ... Seri No lu 100.000 TL bedelli çekin sözleşme kapsamında ön ödeme olarak davalıya verildiği ancak davalının sipariş edilen malları teslim etmediği iddiasıyla davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır.Dava devam ederken .... A.Ş. tarafından ... sayılı takip dosyasında hem davacı hem davalı aleyhine 18.06.2020 tarihinde kambiyo senetlerine mahsus takip başlatılması üzerine mahkemece 19.08.2020 tarihli ara karar ile davacı vekilinin sunduğu 14.08.2020 tarihli dahili davalı dilekçesinin kabulüne, dahili davalı dilekçesinin ... A.Ş. İle ...'ya tebliğine karar verilmiş ancak hüküm verilinceye kadar dahili davalılara herhangi bir tebligat çıkarılmamıştır. Davacı tarafça icra dosya borcu ödenmiş olup, mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulü ile davalının ... sayılı takip dosyasında yapılmış olan takip nedeni ile borçlu olmadığının tespiti ile 100.000 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş ancak gerekçeli karar başlığında ve hüküm kısmında dahili davalılar yer almamıştır.İstinafa gelen uyuşmazlık, dava dilekçesinde davalı olarak gösterilmeyen kişinin dava açıldıktan sonra dahili dava dilekçesi ile taraf sıfatını kazanıp kazanamayacağı, hakkında hüküm kurulup kurulamayacağı noktasındadır. Usul hukukumuzda mecburi dava arkadaşlığı dışında dahili dava müessesesi bulunmayıp, 6100 sayılı HMK'nın 124/3. maddesinde yer alan “Maddi hatadan kaynaklanan ve dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hakim tarafından kabul edilir.” düzenlemesi dışında dahili dava yolu ile taraf değişikliğine gidilmesi mümkün değildir. Dava dilekçesinde davalı olarak gösterilmeyen kişi, dava açıldıktan sonra ihbar ya da dahili dava dilekçesi ile davada taraf sıfatını kazanamayacağı gibi ıslah yoluyla dahi davada taraf değişikliği de olanaklı değildir. Yukarıda anlatılanlar ışığında somut olaya dönüldüğünde hakkında usulüne uygun olarak açılmış bir dava bulunmayan, davalı ile zorunlu dava arkadaşlığı bulunmayan ... A.Ş. hakkında 19.08.2020 tarihli ara karara istinaden 22.03.2021 tarihli ek karar ile ... A.Ş.'nin gerekçeli karara dahili davalı olarak eklenmesine karar verilmesi isabetli olmamıştır. Her ne kadar davaya konu edilen çek, davadan sonra alacaklı ... A.Ş. tarafından icra takibine konu edilmiş ise de davanın tarafları ve konusu dışında kalan icra takibi ile ilgili olarak alacaklının taraf olmadığı davada hüküm kurulması doğru olmamıştır. HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesinin 22.03.2021 tarihli ek kararın dahili davalı ... A.Ş. yönünden hukuka uygun olmadığı anlaşıldığından dahili davalı ... A.Ş. vekilinin ek karara karşı istinaf başvurusunun kabulü ile ek kararının dahili davalı ... A.Ş. yönünden kaldırılmasına, ilk derece mahkemesi kararı dahili davalı ... A.Ş. yönünden isabetli görülmediğinden dahili davalı ... A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından Dairemizce ilk derece mahkemesi kararı düzeltilerek yeniden esas hakkında aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR:Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle; Dahili davalı ... A.Ş. Vekilini 22.03.2021 tarihli ek karara istinaf başvurusunun KABULÜ İLE; istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesinin 22.03.2021 tarihli ek kararının dahili davalı ... A.Ş. Yönünden KALDIRILMASINA, Dahili davalı ... A.Ş.'nin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE ilk derece mahkemesinin HMK'nın 353(1)b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, 1-Davanın kabulü ile Davacının, ... sayılı takip dosyasına konu edilen ...bank ... Şubesine ait 31.05.2020 keşide tarihli ... Seri No lu 100.000 TL bedelli çek nedeniyle DAVALIYA BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİ ile 100.000,00 TL'NİN DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA ÖDENMESİNE,2-Alınması gerekli 6.831,00 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.707,75 TL harcın mahsubu ile bakiye 5.123,25 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 3-Davacı tarafından ödenen 54,40 TL başvurma harcı ile 1.707,75 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-Davacı tarafça yapılan 116,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Karar kesin olduğundan HMK'nın 333. Maddesi ve Gider Avansı tarifesi 5.maddesi gereği gider avansının ilgilisine iadesine 6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümlerine göre 13.450 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-İstinaf Yargılamasına İlişkin Olarak;a-Dahili davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine, b-Dahili davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan istinaf başvuru harcı 162,10 TL, posta ve tebligat gideri 43,00 TL olmak üzere toplam 205,10 TL yargılama masrafının davacıdan alınarak dahili davalıya verilmesine,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a. maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.05/02/2025