Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2024/126 K.2025/1161

T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/126 - 2025/1161
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2024/126
KARAR NO : 2025/1161
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN :... (...)
ÜYE :... (...)
ÜYE :... (...)
KATİP :... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ :27/09/2023
NUMARASI :2022/761 Esas - 2023/522 Karar
DAVACILAR :1-...
:2-...
:3-...
:4-...
:5-...
:6-...
:7-...
:8-...
:9-... TURİZM NAKLİYAT VE TAŞIMACILIK TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - Elperek Mah. M. Akif Cad. No:4 Kat:2 Pamukova/SAKARYA
:10-KARADAYI TESİSLERİ PETROL ÜRÜNLERİ SANAYİ VE TİCARET LTD ŞTİ - Kuyumculu Mah. Merkez/ 11 Sk. No:4/A Karasu/SAKARYA
:11-SINIRLI SORUMLU 19 NOLU KOCAALİ KARASU STAR MOTORLU TAŞIYICILAR KOOPERATİFİ - Yalı Barbaros Hayrettin No:42/42 Kocaali/SAKARYA
:12-SINIRLI SORUMLU 26 NUMARALI ÖZ KARASU MİDİBÜSÇÜLER MOTORLU TAŞIYICILAR KOOPERATİFİ - Kabakoz Mah. Terminal Cad. No:16/6 Karasu/SAKARYA
VEKİLİ :Av...
DAVALI :SINIRLI SORUMLU 37 NOLU SAKARYA VİB OTOBÜSÇÜLER MOTORLU TAŞIYICILAR KOOPERATİFİ - Güllük Mah. Akşemsettin Cad. No: 138/1Adapazarı/SAKARYA
VEKİLİ :Av...
DAVA :Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)
DAVA TARİHİ :29/08/2022
KARAR TARİHİ :19/06/2025
KR. YAZIM TARİHİ :30/06/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı Kooperatifin 29.07.2022 tarihinde yapılan genel kurul çağrısının yasaya ve sözleşmeye aykırı olarak “çağrının toplantı gününden en az 30 gün önce yapılması zorunluluğuna uyulmadan yapıldığını, genel kurul öncesinde Davacılardan ...-...- ... Turizm Nak. Taş. Tic. Ltd. Şti. ile ...’e genel kurul çağrı tutanaklarının hiçbir şekilde tebliğ edilmediğini ve genel kurul üye listesinde de kendilerine yer verilmediğini, bu üyelerin Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/22 esas ve 2022/672 esas sayılı dosyalarından alınan tedbir kararlarına istinaden genel kurul toplantısına katılabildiklerini, genel kurul çağrısının ana sözleşmenin 28 ve 29. Maddelerin de belirtilen usule uygun olmadığı ve çağrının 30 gün öncesinde yapılmadığı belirtilerek yapılacak genel kurulun iptal edilmesi taleplerinin bakanlık temsilcilerince herkesin genel kurulda hazır olduğundan bahisle red edilerek 1163 sayılı yasanın 45/2, 47 ve kooperatif ana sözleşmenin 28.ve 29. maddelerine aykırı olacak şekilde genel kurulun yapıldığını, bu haliyle genel kurul kararının hükümsüz olduğunu, 1163 sayılı yasanın 50. Maddesi ve sözleşmenin 24/5 maddesindeki emredici hükme rağmen ,genel kurul gündeminin 10.-11.-12.maddelerinin görüşülmesi sırasında 2021 yılı yönetim ve denetim kurulu üyelerinin ibrasında yönetim kurulu üyelerine bizzat oy kullandırıldığını, Davacı ... Turizm ve Taş Tic. Ltd. Şti.'nin şirket karar defteri ile alınan karara istinaden ... isimli kişiye yapılacak genel kurula katılma ve şirketi temsil etme hususunda yetki verdiği halde TTK.425 maddesindeki açık düzenlemeye aykırı olacak şekilde genel kurula katılımı ve oy kullanmasının ,atanan temsilcinin şirket ortağı ve kooperatif ortağı olmadığı gerekçesi ile engellendiğini, halbuki ... isimli kişinin mevcut genel kurula TTK.425 maddesi gereğince kooperatif ortağı tüzel kişiyi bizzat temsilen asil olarak katılmak istediğini, aynı durumda olan diğer tüzel Kişi ortakların yetkililerinin ise mevcut genel kurulda ortağı oldukları şirketleri temsilen oy kullanabildiklerini, 29.07.2022 Tarihinde yapılan genel kurulun gündemin 14.maddesi ile kooperatif bünyesinde çalışan yolcu taşımacılığı yapan araçların firmalar arası rekabet edebilmesi için üyelerin araçların 2+1 koltuk düzeninde geçilmesi hususunda yönetim kuruluna oy çokluğu ile yetki verildiğini, bu konuda Sakarya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2022/459 E.sayılı davasına konu edilen davanın devam ettiğini ve yönetim kurulunun daha önceden (19.05.2021 T. 17 Numaralı ve 09.06.2021 T. 23 Numaralı yönetim kurulu kararları ile) yapamadığı hukuka aykırı karar ve uygulamalarını bu defa genel kuruldan aldığı yetkiye dayanarak yapmak ve meşrulaştırmak istediğini, bu kararın 1163 sayılı yasanın ve kooperatif ana sözleşmesinin hükümlerine açıkça aykırılık oluşturduğunu, söz konusu 2021 tarihli yönetim kurulu kararlarının iptaline ilişkin olarak açılan (Sakarya 1 AHM 2022/459 Esas) dava esnasında Sakarya BAM 7 HD. 07.10.2021 T. 2021/1615E-1660K.sayılı kararı ile bu yönetim kurulu kararlarının 1163 sayılı Kooperatifler kanunun 23.maddesi gereğince eşitlik ilkesine aykırı olduğu gerekçesi ile yürütmesinin tedbiren durdurulmasına karar verildiğini, bu tedbir kararının Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2021/89E-2022/114K.D.iş sayılı kararı ile verilen disiplin hapsi cezası sonrasında uygulandığını ve tedbirin halen devam ettiğini, Davalı Kooperatif yönetim kurulunun, Davacılardan ... ,... ve ... Turizm Nak.Taş Tic.Ltd.Şti’ni kooperatif üyeliğinden ihraç ettiğini ve ihraç kararının kesinleşmesi beklemeden üyelik kayıtlarını sonlandırdığını, Bu ihraç kararının iptali istemi ile Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/22E.sayılı dosyasında yargılamanın devam ettiğini, bu dosyada verilen tedbir kararına rağmen de halen adı geçen davacıların üyelik kayıtları aktif hale getirilmediğini, Yine Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/156E.sayılı davası ile Davacılardan ... Turizm Nak. Taş. Tic. Ltd. Şti. –...-... adına ,çalıştırılmadıkları bir kısım dönem için tazminat davası Kooperatif Tüzel kişiliği ve yönetim kurulu üyeleri aleyhine olarak açılan davanın derdest olduğunu, Davalı Kooperatifin ana sözleşmesinin ortaklık şartlarının belirtildiği 10 maddesinde Kooperatifin amacına uygun bir motorlu araca sahip olmanın veya bu nitelikte bir aracı en az iki yıl süreyle kiralamanın öngörüldüğünü, dava konusu edilen genel kurulun 14.maddesinde araçların 2+1 koltuk düzenin de yapılmasına yönelik olarak yönetim kuruluna yetki verilmesi ile ana sözleşmenin 10. maddesinde aykırı hareket edildiğini ve bu yöndeki dayatma ile 1163 sayılı yasanın 23.maddesindeki üyeler arasındaki eşitlik ilkesine de aykırılık teşkil eden durum yaratıldığını, ayrıca Kooperatif anasözleşmesinin 6. maddesinde belirtilen kooperatifin amaçlarına aykırılık oluşturulduğunu, Genel kurulda üyelere ait araçların 2+1 koltuk düzenine geçilmesine yönelik olarak yönetim kuruluna yetki verilmesine ilişkin alınan karar 1163 sayılı yasanın 53.maddesinde belirtildiği şekilde ; kanuna, anasözleşme hükümlerine ve iyi niyet esaslarına aykırı olup iptal edilmesi gereken bir karar olduğunu, Sakarya 1. Asliye Hukuk (Ticaret) Mahkemesi’nin 2022/459 E. sayılı davası ile yargılaması süren ve Sakarya BAM 7. HD.nin 07.10.2021 T. 2021/1615 E. - 1660 K. kararı ile verilen tedbir kararına konu edilen 19.05.2021 T/17 sayılı ve 09.06.2021 T/23 Nolu yönetim kurulu kararlarını tekrar uygulamaya koymak ve tedbir kararını etkisiz kılmak maksadı ile Davalı Kooperatif yönetim kurulu tarafından dava konusu 29/07/2022 tarihli genel kuruldan alınan yetkiye dayanılarak hukuka aykırı ve kötüniyetli şekilde 24.08.2022 T. ve 66 sayılı yönetim kurulu kararı alınarak davacılardan ... Turizm Nak. Taş. Tic. Ltd. Şti ... ve ...’a ait araçların bir hafta içerisinde 2+1 koltuk düzeninde çalıştırılmasına oyçokluğu ile karar verildiğini, bir hafta içerisinde yüksek maliyet gerektiren araç değişiminin gerçekleşmesinin ekonomik olarak mümkün olmadığını ve alınan bu kararın kooperatifçilik ruh ve amacına aykırı olduğunu, alınan yönetim kurulu kararının uygulanması kooperatif ortağının haklarını olumsuz şekilde doğrudan etkileyen ve sonuç doğuran kararlar olması sebebiyle yönetim kurulu kararının iptali için kooperatif ortağının doğrudan doğruya mahkemede iptal davası açma hak ve yetkisine sahip olduğunu belirterek,
a) 29.07.2022 Tarihinde yapılan Kooperatif Genel Kurulunda alınan kararların hükümsüz olduklarının tespiti ile iptaline ve ayrıca,
b) Bu karar dayanak yapılmak sureti ile üç üye yönünden (... Turizm Nak.Taş.Tic.Ltd.Şti , ... ve ... için) bir hafta içerisinde araçların 2+1 koltuk düzeninde çalıştırılmasına yönelik olarak alınan 24.08.2022 Tarih ve 66 sayılı yönetim kurulu kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı taraf; İptali talep edilen 24/08/2022 tarihli 66 sayılı yönetim kurulu kararından 69 sayılı 07/09/2022 tarihli yönetim kurulu kararı ile vazgeçildiğini, bu suretle bu karar yönünden davanın konusuz kaldığını, genel kurul toplantısına çağrılmadığı belirtilen davacıların genel kurula katılmış olmaları ve oy kullanmış olmaları sebebiyle iptale gerekçe olmayacağını, oy kullandırılmadığı belirtilen ... Ltd Şti.nin yetkilisi ...'nun genel kurul toplantısına bizzat katıldığından ve oy kullandığından dolayı bu iddianın da yersiz olduğunu, bu şirket adına kooperatif ortağı olmayan bir vekil tarafından oy kullanılması mümkün olmadığından ...'nin şirket adına oy kullanamayacağını, bu şirket adına oyun yetkilisi ... tarafından kullanıldığını, genel kurulda 2020 ve 2021 yıllarına ait yönetim kurulu üyelerinin ibrası oylamalarında yönetim kurulu üyelerinin oylamaya katılmadığını, günümüz rekabet koşullarında yolcular 2+1 koltuk düzenine sahip otobüsleri tercih ettiğinden üyelere ait araçların 2+1 koltuk düzenine geçilmesine yönelik olarak yönetim kuruluna yetki verilmesine ilişkin alınan genel kurul kararında yasaya ve sözleşmeye aykırılık bulunmadığını, bu hususun bilirkişi raporu ile doğrulanacağını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince; "... Tüm davacılar vekilince açılan, Kooperatifin 29.07.2022 Tarihinde yapılan Kooperatif Genel Kurulunda alınan kararların hükümsüz olduklarının tespiti ile iptali davasının kısmen kabulüne, Davalı Kooperatifin 29.07.2022 Tarihinde yapılan Kooperatif Genel Kurulunda alınan 12 nolu kararın (2022 ve 2023 yıllarına ait genel kurul toplantılarının iki hesap dönemini kapsayacak şekilde birleştirilerek yapılması kararının) yasanın emredici hükümlerine aykırılığı sebebiyle hükümsüzlüğünün tespiti ile iptaline, genel kurulda alınan diğer kararlar yönünden ise iptal talebinin reddine,
2-Davacılar (... Turizm Nak.Taş.Tic.Ltd.Şti, ... ve ...) vekilince açılan Kooperatif Yönetim Kurulunun 24.08.2022 Tarih ve 66 sayılı yönetim kurulu kararının (adı geçen davacıların araçlarının bir hafta içerisinde 2+1 koltuk düzeninde çalıştırılması kararının) yasaya ve sözleşmeye aykırı olması sebebiyle iptaline,
3-Mahkememizin 07/10/2022 tarihli ara kararı ile verilen "Davalı S.S. 37 No'lu Sakarya VİB Otobüsçüler Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi Genel Kurulu'nun 29/07/2022 tarihli toplantısında alınan 14 nolu (kooperatif bünyesinde çalışan yolcu taşımacılığı yapan araçların firmalar arası rekabet edebilmesi için üyelerin araçlarının 2+1 koltuk düzenine geçilmesi hususunda yönetim kuruluna yetki verilmesine yönelik) kararının yürütmesinin durdurulması tedbirinin kaldırılmasına,
4-Mahkememizin 05/09/2022 tarihli ara kararı ile "Kooperatif Yönetim Kurulu'nun 24/08/2022 tarihli 66 nolu kararının yürütmesinin tedbiren durdurulması" tedbir kararının etkisinin hükmün kesinleşmesine kadar devamına ..." şeklinde hüküm kurulmuştur.
İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı ve davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi tarafından genel kurul kararlarının kısmen reddine yönelik verilen hükmün usul ve yasaya aykırı olduğunu, mevcut kararın dosya kapsamında toplanan delil ve belgeler ve alınan bilirkişi raporu ile uyumlu olmadığı gibi TBK, TTK, 1163 sayılı yasa ile ilgili mevzuata aykırılık teşkil ettiğini, yargılama esnasında verilen tedbir kararlarına rağmen davacılardan ...-... Turizim Nak. Taş. Tic. Ltd. Şti. ve ...'a ait araçlar halen daha davalı kooperatif tarafından çalıştırılmamakta ve kooperatif hak ve menfaatlerinden de faydalandırılmadıklarını ayrıca davanın niteliği gereği, kısmen kabul edilen bir davada, davalı taraf lehine davacı sayısınca karşı vekalet ücretine hükmedilmesi ve yargılama giderlerinin de buna göre dağıtılması HMK'daki yasal düzenlemeye aykırı olup davalı taraf lehine karşı vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesi için mevcut davada davanın tümden red edilmiş olması gerektiğini beyan ederek, yerel mahkeme kararının kaldırılması, davanın tümden kabulüne karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; iptal edilen yönetim kurulu kararının metni ile iptal gerekçesi arasında ilişki bulunmadığını, ilk derece mahkemesinin “yetki aşımı” sebebiyle 66 nolu YK kararını iptal etmesi tamamen hukuka aykırı bulunduğunu, yönetim kurulunun genel kuruldan aldığı yetkiye dayanarak yaptığı uygulamada yetki aşımı bulunmadığını, Kooperatif Yönetim Kurulunun kooperatif faaliyetine ilişkin aldığı herhangi bir kararın, genel kurul tarafından verilen yetkiyi aşması sebebiyle iptal edilmesi mümkün olmadığı zira yönetim kurulunun faaliyete ilişkin karar alması için genel kuruldan yetki almaya da ihtiyacı olmamakla yönetim kurulu yetkisi dahilinde ilgili kararları aldığını, ayrıca karardan sonra bir hafta içinde ilgili birime tedbir kararın uygulanması talep edilmediğinden tedbirin hükümsüz kaldığını beyan ederek, yerel mahkeme kararının kaldırılması, davanın reddine karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.
Davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı yanın haksız istinaf taleplerinin reddini talep etmiştir.
DELİLLER:Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/09/2023 tarih, 2022/761 Esas - 2023/522 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; genel kurul kararı iptali istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş karara karşı taraf vekilleri vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Davacılar tarafından; Davalı Kooperatifin 29.07.2022 Tarihinde yapılan genel kurulunun 1163 sayılı yasanın 45/2 maddesinde belirtilen ” Genel kurul, ana sözleşmede gösterilen şekil ve surette toplantıya çağrılır” hükmüne aykırı olarak Kooperatif ana sözleşmesinin 28 maddesini de ihlal edecek şekilde yapıldığı, Genel kurul öncesinde Davacılardan ...-...- ... Turizm Nak. Taş. Tic. Ltd. Şti ile ...’e genel kurul çağrı tutanaklarının hiçbir şekilde tebliğ edilmediği gibi, bu ortaklar haklarındaki ihraç kararlarının kesinleşmesi beklenmeden de üyelik kayıtları sonlandırıldığı ve genel kurul üye listesinde de kendilerine yer verilmediği, genel kurul gündeminin 10.-11.-12.maddelerinin görüşülmesi sırasında 2021 yılı yönetim ve denetim kurulu üyelerinin ibrasında 1163 sayılı yasanın 50.maddesine aykırı şekilde yönetim kurulu üyelerine bizzat oy kullandırıldığı, Davacı ... Turizm ve Taş Tic. Ltd. Şti'nin yetkilendirdiği ... isimli kişiye TTK.425 maddesindeki açık düzenlemeye aykırı olacak şekilde genel kurula katılımı ve oy kullanması, atanan temsilcinin şirket ortağı ve kooperatif ortağı olmadığı gerekçesi ile reddedildiği, gündemin 14.maddesi ile kooperatif bünyesinde çalışan, yolcu taşımacılığı yapan araçların firmalar arası rekabet edebilmesi için üyelerin araçların 2+1 koltuk düzeninde geçilmesi hususunda yönetim kuruluna oy çokluğu ile yetki verildiği ve bu hususun eşitlik ilkesine aykırı olduğu, bu kapsamda alınan 24.08.2022 T.ve 66 sayılı yönetim kurulu kararının da hukuka aykırı olduğu, bu nedenle 29.07.2022 Tarihinde yapılan Kooperatif Genel Kurulunda alınan kararların hükümsüz olduklarının tespiti ile iptaline, bu karar dayanak yapılmak sureti ile üç üye yönünden (... Turizm Nak. Taş. Tic. Ltd. Şti -...-... için) bir hafta içerisinde araçların 2+1 koltuk düzeninde çalıştırılmasına yönelik olarak alınan 24.08.2022 Tarih ve 66 sayılı yönetim kurulu kararının iptaline karar verilmesini talep ettiği, davalının davanın reddini savunduğu, Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verildiği, kararın taraf vekillerince istinaf edildiği görülmektedir.
Aşağıda yazılı kimseler kanuna, ana sözleşme hükümlerine ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu iddiası ile Genel Kurul kararları aleyhine, toplantıyı kovalayan günden başlamak üzere bir ay içinde, kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeye başvurabilirler.
Kooperatifler Kanunun 53. Maddesine göre, Genel Kurul Kararlarının iptalini
1.Toplantıda hazır bulunup da kararlara aykırı kalarak keyfiyeti tutanağa geçirten veya oyunu kullanmasına haksız olarak müsaade edilmeyen yahut toplantıya çağrının usulü dairesinde yapılmadığını veyahut gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmediğini yahut da Genel Kurul toplantısına katılmaya yetkili olmayan kimselerin karara katılmış bulunduklarını iddia eden pay sahipleri;
2.Yönetim Kurulu;
3.Kararların yerine getirilmesi Yönetim Kurulu üyeleri ile denetçilerin şahsi sorumluluklarını mucip olduğu takdirde bunların her biri açabilir.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 53. maddesi uyarınca, genel kurulda alınan kararların, oyunu kullanmasına haksız yere izin verilmemesi, çağrılmama, çağrının usulsüzlüğü, gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmemesi veya toplantıya ve karara yetkili olmayan kimselerin iştirak etmesi iddiaları dışında yasa, ana sözleşme ve afaki iyi niyet kurallarına aykırılık halleri ileri sürülerek iptalleri isteminde bulunabilmek için, toplantıya katılan üyenin ret oyu vermesi ve karara muhalif kalarak keyfiyeti zapta geçirmesi ve davanın bu iddiaların tümü bakımından toplantıyı izleyen bir ayın içinde açılması gerekmektedir. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 17/03/2016 tarih, 2015/4093 esas, 2016/1678 Karar sayılı ilamı) Genel kurul toplantısına çağrılması gereken ortakların çağrılmaması ve gelmemeleri halinde, toplantı ve karar nisabının etkilenmiş olması da gerekmektedir.
Mahkemece davacıların Genel Kurulda alınmış olan 10-11-12 ve 14 nolu kararlara olumsuz oy kullandığı, Bu kararlardan sadece 14 nolu kararla ilgili davacı ... tarafından muhalefet şerhinin tutanağa geçirildiği tespit edilmiştir. Dosya kapsamı itibariyle muhalefet şerhi tespit edilemediğinden, öncelikle muhalefet şerhinin dosyaya kazandırılması gerekmektedir. Mahkemece, davacıların genel kurula katıldığı ve ... Turizm Nak. Taş. Tic. Ltd. Şti dışındaki davacıların oy kullanabildiği, sonuç itibariyle çağrıda usulsüzlüğün sonuca etkisinden bahsedilemeyeceği yönündeki değerlendirme yerinde olmakla beraber, İlk Derece Mahkemesi tarafından gündemin 14. Maddesi haricindeki iptali talep edilen 10,11,12 nolu genel kurul kararları yönünden muhalefet şerhi bulunmadığından davacıların aktif husumet ehliyetlerinin bulunup bulunmadığının göz önüne alınmadığı görülmektedir. Davacı ... Turizm ve Taş Tic. Ltd. Şti'nin şirket karar defteri ile alınan karara istinaden ... isimli kişiye verilen yetkiye rağmen, bu kişinin oy kullanmasına engel hali olmadığı ve oy nisabı açısından sonuca etkili olmadığına ilişkin değerlendirmede de bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Aynı yönde yönetim kurulu üyelerinin 10 ve 11 nolu kararlarda oy kullanmış olmaları da karar nisabında sonuca müessir değildir ve bu kararların iptali koşullarının gerçekleşmediği yönündeki değerlendirme de isabetlidir.
İlk Derece Mahkemesi tarafından, Genel kurulun 12 nolu kararında 2022 ve 2023 yılı genel kurul toplantılarının iki hesap dönemini kapsayacak şekilde birleştirilerek yapılması iptal sebebi olarak değerlendirilmiştir. Buna gerekçe olarak da Kooperatifler Kanunun 45. maddesinde "Genel kurul olağan toplantının her hesap devresi sonundan itibaren 6 ay içinde ve en az yılda bir defa yapılması zorunludur." düzenlemesine, 18/6/2017 tarihinde eklenen cümlede kooperatif üst kuruluşuna ortak olunması ve genel kurul toplantısının gündemine konuyla ilgili madde konulması şartıyla, olağan genel kurul toplantıları en fazla iki hesap dönemini kapsayacak şekilde ve birleştirilerek yapılabilir düzenlemesine yer verildiği, ancak Kooperatif ana sözleşmesinde yasaya uygun bir değişiklik yapılmamış ve sözleşmenin 25. maddesinde olağan genel kurulun her yılın ilk altı ayı içinde yapılmasının zorunlu olduğu ifade edildiği, Yasada "yapılabilir" denmekle imkan tanınmış olmasına karşın ana sözleşmede bu imkan kullanılmamış ve zorunlu olarak her yıl genel kurul toplantısının yapılması öngörülmüş olduğundan, sözleşmedeki açık ve emredici hükme aykırılık sebebiyle alınan kararın butlan sebebiyle iptaline dayanılmıştır. Oysa ki, 6103 sayılı Türk Ticaret Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şeklindeki Kanunun 22. Maddesinde "Anonim şirketler esas sözleşmelerini ve limited şirketler şirket sözleşmelerini, yürürlük tarihinden itibaren on iki ay içinde Türk Ticaret Kanunuyla uyumlu hâle getirirler. Bu süre içinde gerekli değişikliklerin yapılmaması hâlinde, esas sözleşmedeki ve şirket sözleşmesindeki düzenleme yerine Türk Ticaret Kanununun ilgili hükümleri uygulanır." hükmü bulunmaktadır. Kooperatifler Kanununun 98. Maddesinin yaptığı "Bu kanunda aksine açıklama olmayan hususlarda Türk Ticaret Kanunundaki Anonim şirketlere ait hükümler uygulanır" atfı da göz önüne alınıp, kanun metninin sözleşme hükmünün yerine geçtiği, davalı Kooperatifin iki genel kurulunu birlikte yapmasına bir engel bulunmadığı gözetildiğinde, İlk Derece Mahkemesinin butlan yönündeki görüşünün yanılgılı değerlendirme içerdiği anlaşılmaktadır.
1163 sayılı Kooperatifler Kanununda, yönetim kurulu kararlarının iptali/butlanı sebeplerine dair, ihraç kararlarının iptali dışında özel bir düzenlemeye yer verilmemiş, ancak Kanunu'nun 46/3 maddesi kapsamında; kanun, ana sözleşme ve iyi niyet esasları ile genel kurul kararlarına aykırı olduğu ileri sürülen yönetim kurulu kararlarının iptalinin gündeme alınabileceği belirtilmiştir.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun yollaması ile uygulanması gereken TTK'nın 391. maddesinde: "Yönetim kurulunun kararının batıl olduğunun tespiti mahkemeden istenebilir. Özellikle; a) Eşit işlem ilkesine aykırı olan,b) Anonim şirketin temel yapısına uymayan veya sermayenin korunması ilkesini gözetmeyen,c) Pay sahiplerinin, özellikle vazgeçilmez nitelikteki haklarını ihlal eden veya bunların kullanılmalarını kısıtlayan ya da güçleştiren, d) Diğer organların devredilemez yetkilerine giren ve bu yetkilerin devrine ilişkin kararlar batıldır." hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda yer alan yasal düzenlemeler (Koop. K. 46/3, 98 ve TTK 391) ve anlatımlar uyarınca; kooperatif yönetim kurulu kararları yönünden iptal edilebilirlik söz konusu olmayıp, TTK'nın 391. maddesindeki koşulların sağlanması halinde batıl olduğunun tespitinin talep edilebileceği değerlendirilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi tarafından Genel kurulun 14 nolu kararında belirtilen yetki üzerine davalı kooperatif yönetim kurulunun 66 sayılı kararı ile kooperatif bünyesinde çalışan 2+2 araçların ayrı bir düzende çalıştırılmasına karar verildiğinden bahisle, dava konusu 66 sayılı yönetim kurulu kararının genel kurulda alınan (14 nolu karar) yetkinin dışında kalması, genel kurulda araçların 2+1 koltuk düzenine geçirilmesi ve bu amaçla yönetim kuruluna yetki verilmesinin öngörülmesine rağmen yönetim kurulunca 2+2 araçların 2+1 olarak dönüştürülmesi yönünde bir girişimde bulunmaksızın bu araçların doğrudan ayrı bir düzende çalıştırılmasına karar verildiği, bu kararların önceki dava konusu olan 2021 yılı 17 ve 23 sayılı yönetim kurulu kararları ile meydana getirilen uyuşmazlığın tekrarı mahiyetinde olduğu, bu haliyle yönetim kurulunun 66 sayılı kararının iyiniyet kuralları ile bağdaşmadığı, kararın yasaya ve sözleşmeye aykırılık teşkil ettiği değerlendirilmiş ve iptaline karar verilmiştir. Oysa ki İlk Derece Mahkemesinin iptalini tartıştığı ve gerekçelendirdiği Yönetim Kurulu Kararı 67 sayılı yönetim kurulu kararıdır. Yönetim Kurulunun 66 sayılı kararı kooperatif bünyesinde çalışan araçların, tebliğ tarihinden itibaren 1 hafta içerisinde 2+1 koltuk düzeninde çalıştırılmasına yöneliktir. Davacının talebi 66 sayılı yönetim kurulu karanının iptaline yönelik olmakla Mahkemece 66 ve 67 sayılı yönetim kurulu kararlarının birbirinden bağımsız şekilde incelenmemesi ve birbiri içerisine karıştırılması hatalı olmuştur. Mahkemece 66 sayılı yönetim kurulu kararından 69 sayılı yönetim kurulu kararı ile dönülmesinin yoklukla malul olması nedeniyle 66 ve 67 sayılı yönetim kurulu kararlarının birbirinden bağımsız olarak incelenmesi gerekir.
Diğer yandan davacının iptalini talep ettiği 66 sayılı yönetim kurulu kararında kooperatif bünyesinde çalışan araçların, tebliğ tarihinden itibaren 1 hafta içerisinde 2+1 koltuk düzeninde çalıştırılmasının ortaklarca yerine getirilmesinin mümkün olup olmadığı değerlendirilmelidir. Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 15/03/2012 tarih ve 2011/1357 Esas ve 2012/2014 Karar sayı ilamında; "...davalı kooperatif tarafından, davacının kooperatif ana sözleşmesinin 10. maddesindeki 3. ve 5. bentlerdeki şartları kaybettiği gerekçesiyle ortaklıktan ihraç kararı verilmiş ise de, davacıya uygun bir araç temin etmesi ve taşımacılık mesleğini bilfiil icra etmesi için öncelikle ihtar yapılması, kendisine bu eksikliklerini tamamlaması için uygun bir süre verilmesi bu süreye rağmen eksikliklerin tamamlanmaması halinde ihraç karar verilmesi gerekirken, ihtar yapılmaksızın ihraç kararı verilmesi Medeni Kanun'un 2. maddesi anlamında iyi niyet ve dürüstlük kurallarına uygun değildir. Bu nedenle eksik incelemeye dayalı yanılgılı gerekçeyle, yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir." şeklindeki gerekçe ile gerekli ihtar yapılmadan verilen ihraç kararının iptali gerektiğine karar vermiştir (Benzer şekilde Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 24/11/2011 tarih ve 2011/2207 Esas ve 2011/2072 Karar sayılı ilamı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 07/04/2010 tarih ve 2010/16-149 Esas ve 2010/212 Karar sayılı ilamı). Bu durumda yönetim Kurulu tarafından verilen bir haftalık sürenin, üyelerin 2+1 araç düzenine geçmesi yönünden eksikliklerini tamamlaması için uygun bir süre olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceğinin üzerinde durulması gerekmektedir.
O halde Mahkemece yapılması gereken iş, Davalı Kooperatifin 29.07.2022 Tarihinde yapılan genel kurulunda aldığı yetki ile kooperatif yönetim kurulunun 24/08/2022 tarihinde aldığı 66 sayılı yönetim kurulu kararında kooperatif bünyesinde çalışan araçların, tebliğ tarihinden itibaren 1 hafta içerisinde 2+1 koltuk düzeninde çalıştırılmasına ilişkin kararında geçen 1 haftalık sürenin araçların teknik anlamda 2+1 araca dönüştürülmesi veya 2+2 araçların satılıp, 2+1 araç alınması için makul olup olmadığı hususunda önceki bilirkişilerden rapor alınması yönetim Kurulunun 66 ve 67 numaralı kararlarının birbirinden bağımsız değerlendirilmesi, davacı ... tarafından verilen muhalefet şerhinin dosyaya kazandırılması, muhalefet şerhi bulunduğu takdirde gündemin 14. Maddesi haricindeki iptali talep edilen 10,11,12 nolu genel kurul kararları yönünden muhalefet şerhi bulunmadığından davacıların aktif husumet ehliyetlerinin bulunup bulunmadığının göz önüne alınması, her iki genel kurulun birlikte yapılabilmesi açısından 6103 sayılı Türk Ticaret Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şeklindeki Kanunun 22. Maddesinin dikkate alınması ve oluşacak sonuca göre karar vermekten ibarettir.
Açıklanan tüm bu gerekçelerle; taraf vekillerinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabulüne, diğer istinaf nedenlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Tarafların ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince; yukarıda açılanan hususlara ilişkin olmak üzere ESASTAN KABULÜNE,
2-Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/09/2023 tarih, 2022/761 Esas ve 2023/522 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edene iadesine,
5-İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,
6-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,
7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi. 19/06/2025
...
Başkan ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Katip ...
¸e-imzalıdır
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*