Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/1046 K.2025/1251

T.C.
G A Z İ A N T E P
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
3. H U K U K D A İ R E S İ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
Esas No : ..
Karar No : ..
Başkan : ..
Üye ..
Üye : ..
Katip : ..
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Kahramanmaraş Asliye Ticaret Mahkemesi
ARA KARAR TARİHİ : ..
NUMARASI : ..
DAVACILAR : 1
VEKİLLERİ : Av.
DAVALILAR : 1 ..
VEKİLİ : Av..
VEKİLİ : Av. ..
İLİŞKİLİ KİŞİ :..
DAVANIN KONUSU : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
TARİHİ : ..
YAZIM TARİHİ : ..
Davacı vekili tarafından süresinde verilen dilekçe ile yukarıda tarih ve sayısı gösterilen mahkeme ara kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılması talep edildiğinden, istinaf başvuru şartları yönünden ön inceleme yapılıp, üye hakimin inceleme raporu ve açıklamaları dinlendikten sonra, HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda, gereği düşünüldü;
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;.. tarihinde, davalı sigorta şirketince ZMSS poliçesi ile sigortalı olup davalının kullandığı ..plakalı aracın, müvekkillerinden ... ise eşi olan . .. kullandığı.. plakalı araca çarpması neticesinde desteğin vefat ettiğini, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün kusurlu olduğunu, bu nedenle fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla müvekkil... TL maddi .. TL manevi, müvekkiller ..TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan .. tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, müvekkili eş için şimdilik .. TL ön ödemenin yapılmasına, davalıların taşınır ve taşınmaz malları üzerine ihtiyati tedbir/ihtiyati haciz yahut davalıdır şerhi konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
II. İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARI:
Mahkemece.. tarihinde verilen ara kararda, davacı tarafın bu aşamada haklılığını yaklaşık olarak ispat edemediği gerekçesiyle, ihtiyati haciz ve geçici ödeme taleplerinin reddine karar verilmiştir.
III. İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen ara kararına karşı davacı vekili süresi içerisinde istinaf yoluna başvurmuştur.
B.İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, somut olayda ihtiyati haciz ve geçici ödeme şartlarının oluştuğunu, bu nedenlerle verilen ara kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Değerlendirme ve Sonuç
1. Uyuşmazlık, trafik kazası sonucu gerçekleşen yaralanma ve ölüm nedeniyle açılan tazminat davasında verilen ihtiyati haciz/geçici ödeme talebinin reddi kararına karşı yapılan itiraza ilişkindir.
2. Mahkemece verilen geçici ödeme talebinin reddi kararına ilişkin yapılan incelemede; geçici Ödeme Borçlar Kanunu’nun 76. maddesinde düzenlenmiş olup, söz konusu madde uyarınca “Zarar gören iddiasının haklılığını gösteren inandırıcı kanıtlar sunduğu ve ekonomik durumu da gerektirdiği taktirde hakim, istem üzerine davalının zarar görene geçici ödeme yapmasına karar verebilir. Davalının yaptığı geçici ödemeler, hükmedilen tazminattan mahsup edilir. Tazminata hükmedilmezse hakim davacının aldığı geçici ödemeleri, yasal faizi ile birlikte geri vermesine karar verir.” şeklinde düzenlenmiştir.
3. 6100 sayılı HMK'nın 341.maddesinde ise, ilk derece mahkemesince verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü halinde itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf kanun yoluna başvurulabileceği hüküm altına alınmıştır.
4. Geçici ödeme, haksız fiil sebebiyle meydana gelen zararın karşılanması için açılan tazminat davalarında hükmedilen ve yargılama sonucunda hükmedilecek zarara mahsuben yapılan bir ön ödemedir. Ön ödeme geçici bir karardır. Bu geçici ödemenin miktarı, geçici ödemeler ne HMK’da düzenlenmiş olan ihtiyati tedbir niteliğindedir, ne de İİK’da düzenlenmiş olan ihtiyati haciz niteliğindedir. Tam tersine, aynı ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz gibi ayrı bir geçici hukuki koruma türüdür. Çünkü HMK’nın 389. maddesi gereğince ihtiyati tedbir, sadece dava konusu uyuşmazlıklar hakkında verilebilen bir geçici hukuki koruma türüdür. Dava konusunun para alacağı olması halinde ise kural olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesi mümkün değildir.
5. Geçici ödemelerin Türk Borçlar Kanununda düzenlenmiş olan diğer geçici hukuki korumalardan biri olması sebebiyle, geçici ödeme kararları bir ara karar mahiyetindedir. Mahkeme bu ara kararından yargılama sonuçlanmadan önce her zaman dönebilir. Çünkü mahkemenin vermiş olduğu ara kararlar ile kural olarak taraflardan birisi lehine herhangi bir usuli kazanılmış hak oluşmaz. Yine geçici ödeme ara kararı yargılamayı sona erdirmediği için bu karara karşı doğrudan kanun yoluna gidilmesi de mümkün değildir. Bu nedenle geçici ödeme talebinin reddine dair ara karara ilişkin davacı vekilinin istinaf itirazının usulden reddine karar verilmiştir.
6. Davacı tarafın ihtiyati haciz talebi açısından ise; davalı sigorta şirketi yönünden, dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, usuli işlemlerin kanuna uygun şekilde yapılmasına ve özellikle; borçlu sigorta şirketinin kurumsal yapısı itibarıyla taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizleme, kaçırma ve hileli işlemlerde bulunma ihtimalinin olmaması nedeniyle, ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamıştır.
7. Davalı gerçek kişi açısından ise; ihtiyati haciz kararları esas hakkında kesin bir kanaat oluşmadan ve tam bir ispat aranmadan verilen geçici nitelikte hukuki korumaya ilişkin kararlardır. İİK'nın 257 ve devamı maddelerindeki düzenlemeler nazara alındığında, haksız fiil tarihinde zararın meydana geldiği ve alacağın muaccel olduğu, dava dilekçesine ekli olarak sunulan kaza tespit tutanağı, hazırlık aşamasında alınan kusur bilirkişisi raporu ve tüm dosya kapsamından ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için gerekli yaklaşık ispat şartı gerçekleştiği anlaşılmış olup, mahkemece ihtiyati haciz kararı verilmesi gerekirken, talebinin reddine karar verilmesi doğru olmamış, ancak bu yanılgı yeniden yargılamayı gerektirmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-b,2. maddesi uyarınca düzelterek talep hakkında yeniden karar verilmek üzere mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.
IV.KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1. Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç görülmediğinden HMK’nın 353/1-b,2. bendi gereğince; düzelterek esas hakkında yeniden karar verilmek üzere .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .. sayılı ara kararının KALDIRILMASINA.
2. Davacının ihtiyati haciz talebinin İİK'nın 257. maddesi uyarınca DAVALI . . AÇISINDAN KABULÜ ile; dava değeri nazara alınarak . TL teminat mukabilinde İİK'nın 257 ve devamı maddeleri gereğince davalı . .’in haczedilebilir menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının borcu karşılamaya yeter düzeyde İHTİYATEN HACZİNE
3. Davalı . . . Sigorta Şirketi hakkındaki ihtiyati haciz talebinin reddine,
4. İhtiyati hacze ilişkin müteakip işlemlerin ilk derece mahkemesinde takip edilmesine,
5. Davacı tarafından yatırılan istinaf peşin harcının istek halinde davacıya iadesine,
6. Davacının yatırdığı istinaf başvuru harcı ve istinaf yargılama giderlerinin yargılama gideri olarak esas hükümde mahkemesince nazara alınmasına,
7. Duruşma açılmadığından vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
8. Karar kesin olduğundan tebligatların ilk derece mahkemesince yapılmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362/1,f maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.18/09/2025
Başkan Üye Üye Katip
M.E.