Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/207 K.2023/759

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/207 Esas - 2023/759
T. C.
A N K A R A
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO : 2023/207
KARAR NO : 2023/759
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 24/03/2023
KARAR TARİHİ : 07/12/2023
GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : 08/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili idare ile kamu ihale mevzuatı ışığında hizmet alım sözleşmesi imzaladığı yüklenici firmaların çalıştırdığı işçilerden dava dışı işçi müteveffa ...'un müvekkili idare ile davalı yüklenici şirketler nezdinde imzalanan ihale sözleşmesi kapsamında ; 27.07 2012-31.12 2014 tarihleri arasında ...Güvenlik ve Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti ,01. 01 2015-31.12.2017 tarihleri arasında ... Güvenlik Özel Güvenlik danışmanlık ve Eğitim Merkezi San.ve Tic.Ltd. Şti, 01.01.2018- 28.02.2019 tarihleri arasında ...özel güvenlik Limited şirketinde çalıştığını, müteveffa işçi ...'un hak etmiş olduğu Kıdem tazminatına istinaden,2020 yılı İçinde teşekküllerince toplam 51,825,69 (396,37 TL damga vergisi düşürerek) ödeme yapıldığını, İş Kanunu 112 maddesine 11.09.2014 tarih 6552 sayılı kanunla eklenen fıkra ile alt işverenlerin değişip değişmediğine bakılmaksızın aralıksız olarak aynı kamu kurumunda çalışmış olan ve kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde işten ayrılanların kıdem tazminatının ilgili kamu kurumu tarafından ödeneceği düzenlense de ;alt işverenlerin işçiye ait kıdem tazminatını daha önceden çalıştırılmış bulunan alt işverenlere sorumlulukları oranında rücu etme hakkı bulunduğunu, davalı şirket ...özel güvenlik ve Eğitim Hizmetleri Limited Şirketi'nin müvekili idare ile akdettiği ve ekle sunulu olan hizmet alım sözleşmesinin ayrılmaz niteliğindeki Teknik Şartnamenin 5/ 22 - a maddesinde; Yüklenici çalışanların hak etmiş olduğu alacaklarının iş bu sözleşme kapsamında çalıştıkları döneme ilişkin kısmını ödemekle yükümlüdür.Yüklenici iş sonunda çalışanların iş bu sözleşme dönemine ilişkin alacaklarını ödendiğine dair borçro ve banka dekontlarını teşekküle sunmak zorundadır.5/.22-c maddesinde;teşekkülün yaptığı ödemeleri yüklenici ödeme tarihlerinden itibaren yasal faiz ile birlikte teşekküle derhal ödemekle yükümlüdür.( diğer davalı şirketler ile müvekkil idare arasında akdedilmiş, ekle sunulmakta olan hizmet alım sözleşmelerinin ayrılmaz niteliğindeki teknik şartnamelerde de iş bu maddeye benzer hükümlere yer verildiğini) bu hükümler gereğince yüklenenin çalıştırdığı işçilerin kıdem tazminatlarından sorumlu olduğunu, iş hukuku mevzuatında yer alan asıl işveren alt işveren arasındaki müşterek müteselsil sorumluluk ilkesinin işçi açısından güvence oluşturduğunu, ancak asıl işveren-alt işveren arasındaki rücu hakkını ortadan kaldırmayacağını, davalı şirketlerin tacir olup iş görme edimi kurallarını karşılıklı istek ve iradeleri ile belirledikleri hizmet alım sözleşmelerinin ,dava konusu uyuşmazlığında ihale dokümanı hükümlerine göre çözülmesi gerektiğini, dava dışı ...'un yüklenici şirketlerde çalışma dönemleri dikkate alınarak, şirketlere düşen ve teminat ve hakediş alacaklarından karşılanmayan ve rızaen de ödenmeyen toplam 43.587,77'nin sorumlu olan firmalardan sorumluluklara oranında rücuen tahsili talep ve dava etmiştir .
Davalı ... Güvenlik Özel Güvenlik Danışmanlık ve Eğitim Merkezi Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; İş kanununun 112.maddesinde işçinin kıdem tazminatının ilgili kurum tarafından ödeneceğini açıkça belirtildiğini,bu nedenle dava dışı müteveffa işçiye ödenen tazminat nedeniyle müvekkilinin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını müvekili ile yapılan hizmet alım Sözleşmesi'nin eki niteliğindeki teknik şartnamede yüklenicinin çalıştırdığı işçilerin kıdem tazminatı dahil diğer işçilik alacaklarından sorumlu olduğuna dair iddiasının şartnamede açıkça düzenlenmediğini,davacı kurum tarafından müvekiline ödenen hakedişler içerisinde de söz konusu işçilik alacaklarının yer almadığını , kıdem tazminatı adı altında müvekilince herhangi bir ödemenin de yapılmadığını,dolayısıyla yasa göre ödemesi gereken tazminatlardan müvekkilinden talebinde bulunamayacağını dava dışında müteveffa'nın çalıştığı süreye ilişkin kıdem tazminatının rücu edileceğinin bir an için kabul edildiği hallerde de işçinin en son aldığı ücret üzerinden değil bahse konu işçinin müvekili şirketle iş akdini sonlandığı tarihteki son ücretine göre hesaplanması gerekeceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Diğer davalılara usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap vermedikleri görüldü.
Dava, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan alacağın rücuen tahsili isteminden ibarettir.
Dava dışı işçi ...'un hizmet döküm cetveli, işyeri unvan listesi ve işe giriş çıkış bildirgeleri, hizmet alım sözleşmeleri, ödeme belgeleri, bilirkişi raporları ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.
Dava dışı işçi ...'un SGK hizmet döküm belgesi incelendiğinde, işçinin aralıksız olarak hizmet alım sözleşmelerine bağlı olarak 27/07/2012-31/12/2014 tarihleri arasında ...Güv. Ve Dan. Hiz. Ltd. Şti., 01/01/2015-31/12/2017 tarihleri arası A.R.M.G. Özel Güv. Dan. Ve Eğt. Merkezi San. Ve Tic. Ltd. Şti. ve 01/01/2018-28/02/2019 tarihleri arasında ...Özel Güv. Ve Eğt. Hiz. Ltd. Şti. yanında toplam 1408 gün çalıştığı anlaşılmıştır.
Dava dosyasında mevcut ödeme belgelerine göre, işçinin 20/06/2020 tarihinde vefat ettiğinden mirasçılarından Zeliha Erkul'a 19.434,63-TL, Zeliha Erkul'a 19.434,63-TL ve Sema Bilgiç Erkul'a 12.956,40-TL olmak üzere kıdem tazminatı ad altında 07/09/2020 tarihinde toplam 51.825,66-TL (396,37-TL damga vergisi hariç) banka kanalıyla ödemede bulunulduğu, dava dilekçesinde bunun 8.634,29-TL'sinin (damga vergisi dahil) dava dışı işçinin çalışmış olduğu davalı olarak gösterilmeyen ...Özel Güv. Kor. Hizm. Ltd. Şti'nin hakedişinden kesildiğinin belirtildiği anlaşılmıştır.
Davadaki uyuşmazlığa esas olmak üzere Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 7.3.2022 tarih, 2021/2019 esas ve 2022/1183 karar sayılı ilamında; ''Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.'' ...Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.
İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.''
Mahkememizce dosya üzerinden bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Bilirkişi Hava Orhon'dan 31/07/2023 tarihli bilirkişi raporu aldırılmıştır. Rapora göre; Davacı idare tarafından dava dışı müteveffa ...mirasçılarına ödenen 43.587,77 TL 'nin çalışma sürelerine göre yapılan hesaplama sonucunda; davacının ...Güvenlik ve Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti'nden 15.691,59 TL , ... Güvenlik Öz.Güv.Dan.ve Eğ. Mer. San.ve Tic.Ltd. Şti'nden 19.614,49 TL , ...Özel Güvenlik ve Eğitim Hizmetleri Ltd.Şti'nden 6.538,16 TL, ...Özel Güvenlik ve Eğitim Hizmetleri Ltd.Şti'nden 871,75 TL olacağı ,
Dava dışı müteveffa ... 'un 01.03.2019 - 20.06.2020 tarihleri arasında çalışmasının olduğu ...Özel Güvenlik ve Koruma Hzi. Ltd.Şti 'nin davalı olarak gösterilmediği, davalı idare tarafından dava dışı müteveffa mirasçılarına yapılan toplam ödemenin 51.825,69 TL, taleplerinin 43.587,77 TL olduğunu rapor etmiştir.
Bilirkişi Hava Orhon'dan 11/10/2023 tarihli bilirkişi ek raporu aldırılmıştır. Rapora göre; Davacı idare tarafından dava dışı müteveffa ...mirasçılarına ödenen 43.587,77 TL'nin çalışma sürelerine göre yapılan hesaplama sonucunda; toplam çalışma süresinin 2401 gün ve ödenecek kıdem tazminatının işten çıktığı tarihteki ücreti üzerinden hesaplanmasına dair kabul halinde davacının ...Güvenlik ve Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti'nden 15.691,59 TL, ... Güvenlik Öz.Güv.Dan.ve Eğ. Mer. San.ve Tic.Ltd. Şti'nden 19.614,49 TL, ...Özel Güvenlik ve Eğitim Hizmetleri Ltd.Şti'nden 6.538,16 TL, ...Özel Güvenlik ve Eğitim Hizmetleri Ltd.Şti'nden 871,75 TL olacağı ,
Davacı idare tarafından dava dışı müteveffa ...mirasçılarına ödenen 43.587,77 TL 'nin çalışma sürelerine göre yapılan hesaplama sonucunda ; toplam çalışma süresinin 2408 gün ve ödenecek kıdem tazminatının işten çıktığı tarihteki ücreti üzerinden hesaplanmasına dair kabul halinde davacının ...Güvenlik ve Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti'nden 16.073,90 TL, ... Güvenlik Öz.Güv.Dan.ve Eğ. Mer. San.ve Tic.Ltd. Şti'nden 19.838,95 TL, ...Özel Güvenlik ve Eğitim Hizmetleri Ltd.Şti'nden 6.606,95 TL, ...Özel Güvenlik ve Eğitim Hizmetleri Ltd.Şti'nden 1.067,97 TL olacağı,
Dava dışı müteveffa ... 'un 01.03.2019 - 20.06.2020 tarihleri arasında çalışmasının olduğu ...Özel Güvenlik ve Koruma Hzi. Ltd.Şti 'nin davalı olarak gösterilmediği, davalı idare tarafından dava dışı müteveffa mirasçılarına yapılan toplam ödemenin 51.825,69 TL, taleplerinin 43.587,77 TL olduğunu rapor etmiştir.
Deliller değerlendirilmiştir.
Yukarıda belirtilen olgular ve tüm dosya kapsamı incelendiğinde, dava dışı işçinin eldeki davadaki taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine istinaden davalılar yanında çalıştığı, işçinin bu çalışması nedeniyle kıdem tazminatına ilişkin işçilik alacaklarının dava ve icra takibi olmaksızın davacı tarafından banka kanalıyla dava dışı işçinin mirasçılarına payları oranında ödendiği, yukarıda belirtilen Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatları gereğince işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarına dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin kıdem tazminatı nedeniyle ödediği bedeli davalılardan talep etme hakkı bulunduğunun kabulünün gerektiği, dava dışı işçinin 1408 gün üzerinden davalılar yanında çalıştığı dönemler dikkate alınarak ve yargısal denetime elverişli olarak hazırlanan bilirkişi raporuna mahkememizce itibar edildiği, bu nedenle dava dilekçesindeki talep bağlı kalınarak açılan davanın kabulü ile kabul edilen 43.587,77-TL'nin 16.073,90-TL'sinin ...Güv. Ve Dan. Hiz. Ltd. Şti.'den, 19.838,95-TL'sinin A.R.M.G. Özel Güv. Dan. Ve Eğt. Merkezi San. Ve Tic. Ltd. Şti.'den, 7.674,92-TL'sinin ...Özel Güv. Ve Eğt. Hiz. Ltd. Şti.'den ödeme tarihi itibarıyla davalılar hakkında temerrüt oluştuğundan 07.09.2020 tarihinden itibaren ve taraflar tacir olduğundan kabul olunan tutara avans faizi işletilerek tahsilinin gerektiği anlaşıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın KABULÜ İLE;
Kabul edilen 43.587,77-TL'nin,
A)16.073,90-TL'sinin ...Güv. Ve Dan. Hiz. Ltd. Şti.'den,
B)19.838,95-TL'sinin A.R.M.G. Özel Güv. Dan. Ve Eğt. Merkezi San. Ve Tic. Ltd. Şti.'den,
C)7.674,92-TL'sinin ...Özel Güv. Ve Eğt. Hiz. Ltd. Şti.'den 07.09.2020 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Alınması gereken 2.977,48-TL harçtan peşin alınan 744,38-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.233,10-TL harcın davalılardan (823,50-TL'sinin davalı ...Güv. Ve Dan. Hiz. Ltd. Şti.'den, 1.016,40-TL'sinin A.R.M.G. Özel Güv. Dan. Ve Eğt. Merkezi San. Ve Tic. Ltd. Şti.'den, 393,20-TL'sinin ...Özel Güv. Ve Eğt. Hiz. Ltd. Şti.'den) alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AÜT gereğince 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalılardan (6.601,00-TL'sinin davalı ...Güv. Ve Dan. Hiz. Ltd. Şti.'den, 8.147,18-TL'sinin ... Özel Güv. Dan. Ve Eğt. Merkezi San. Ve Tic. Ltd. Şti.'den, 3.151,82-TL'sinin ...Özel Güv. Ve Eğt. Hiz. Ltd. Şti.'den) alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olarak 179,90-TL başvuru harcı, 744,38-TL peşin harç, 25,60-TL vekalet harcı, 360,00-TL posta masrafları, 1.600,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.909,88-TL'nin davalılardan (1.073,08-TL'sinin davalı ...Güv. Ve Dan. Hiz. Ltd. Şti.'den, 1.324,43-TL'sinin A.R.M.G. Özel Güv. Dan. Ve Eğt. Merkezi San. Ve Tic. Ltd. Şti.'den, 512,37-TL'sinin ...Özel Güv. Ve Eğt. Hiz. Ltd. Şti.'den) alınarak davacıya ödenmesine,
5-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki saatlik ücret tutarı karşılığı ticari arabulucu ücreti olan 3.200,00-TL'nin davalılardan (1.180,07-TL'sinin davalı ...Güv. Ve Dan. Hiz. Ltd. Şti.'den, 1.456,48-TL'sinin A.R.M.G. Özel Güv. Dan. Ve Eğt. Merkezi San. Ve Tic. Ltd. Şti.'den, 563,45-TL'sinin ...Özel Güv. Ve Eğt. Hiz. Ltd. Şti.'den) alınarak hazineye gelir kaydına,
6-HMK'nın 333. maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/12/2023