Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2002/1171 K.2019/465

T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2002/1171 Esas
KARAR NO : 2019/465
DAVA : Adi Ortaklığın Feshi
DAVA TARİHİ : 09/10/2002
KARAR TARİHİ : 09/07/2019
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin ... mevkiinde kain ve tapunun ... ada, ... üzerindeki taşınmazlar ile yine ... ili merkez ... mahallesinde kain ve tapunun .... ada ... numaralı parsellerinde kayıtlı taşınmazlar üzerine inşaat faaliyetine başladığını, bu faaliyet devam ederken davalılardan ... ... tarihinde ortaklığa koyduğu ... DM karşılığı olarak ... DM parayı çektiğini, yine diğer davalı ...'in de ... tarihinde kendi hissesine düşen miktarı çektiğini, bu durumda müvekkilin, iyiniyetili olarak başlanmış fakat tamamlanamamış durumda olan inşaatları kendi yaptığı masrafla bitirmeye çalıştığını, yapılan inşaatların belli bir bölümü tamamen bitmiş kalan bölümlerde ise %10 gibi bir eksiklik kaldığını, bu arada müvekkil sözkonusu daireleri müşterilere sattığını, ancak satılan dairelerin belli bir kısmının davalılar üzerinde olması nedeni ile davalıların, dairelerin paralar ödendiği halde tapudan devir yapmaya yanaşmadıklarını, bunun üzerine dava konusu olan inşaatların ne kadar masraf yapıldığının tespiti için Antalya Asliye Ticaret Mahkemesi Başkanlığının ... D.İş sayılı dosyası ile tespit davası açtıklarını, hazırlanan bilirkişi raporunda, ... mevkiinde bulunan ve tapunun ... ada,... kayıtlı gayrimenkul üzerine inşa edilen 12 bağımsız bölümün ... TL, ... mahallesinde bulunan ve tapunun ... ada ve ... parsellerinde kayıtlı bulunan gayrimenkul üzerine inşa edilen ... ... bölüm için 1998 yılı itibariyle serbest piyasa ve bayındırlık rayiçleri baz alındığında ...-TL olduğunun belirtildiğini, yapılan bu tespitte belirtilen miktarlardan dairelerin satış miktarı ve müvekkilin adi ortaklığa ilişkin %40 payı çıkarıldığında geriye talep ettikleri miktar kaldığını, bu miktarın taraflarına ödenmesi için davalılara İsparta ...Noterliğinin ... tarih ve ... ve ... yevmiye nolu ihtarları çeklerini, ancak davalıların sözkonusu ihtarlara belirtilen süre içinde cevap vermediği gibi müvekkilin zararı olan dava konusu miktarı ödemediklerini, müvekkilin mağduriyetinin önlenmesi için Antalya Merkez, ... mevkiinde kain ve tapunun ... ada, ... üzerindeki taşınmazlar ile yine ... İli ... Mahallesinde kain ve tapunun ... ada ... numaralı parsellerinde kayıtlı taşınmazlardan davalılar üzerinde bulunan gaynmenkullerin satışının önlenmesi için tapu kayıtlan üzerine tedbir konulmasına, müvekkil ile davalılar arasında yapılan adi ortaklığın feshi ve ... TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınmasına, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen dava ile davadan önce vefat eden ... mirasçıları için ek dava açıldığı görülmüştür.
'dan oluşan bilirkişi heyetinin 15/12/2015 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle:
Davacı ... ...’ın ... DM sermaye koyduğu; kendi sermayesi dahil (...-...-)... DM masraf yaptığı, tapusu üzerinde bulunan ... ada ... parseldeki ... numaralı bağımsız bölümün değeri ile birlikte ... DM hasılattan para aldığı; bu bedelden yaptığı masraf ... DM ile kar paylaşımından alması gereken ... DM düşüldüğünde ... DM ortaklığa borçlu olduğu; ayrıca davalı ... ’a inşaat yapımı sırasında müşterek arsalarının satımından ... DM borcunun olduğu, davalılardan (... DM+... DM=)... DM maaş alacağının olduğu,
... DM sermaye koyduğu, kendi sermayesi kadar masraf yaptığı, satıştan aldığı hasılat ile kendisi ve oğulları üzerindeki bağımsız bölüm bedellerinin toplamının ... DM olduğu, ;bu bedelden yaptığı masraf ... DM ve kar paylaşımından alması gereken ... DM düşüldüğünde (...—...-...=) ... DM ortaklığa borcunun olduğu; davacıdan inşaat yapımı sırasında müşterek arsalarının satımından ... DM alacağının olduğu, davacıya ... DM maaş hesabı borcunun olduğu;
Davalı ... ... ... DM sermaye koyduğu kendi sermayesi kadar masraf yaptığı,, ortaklıktan sermaye payı dahil ... DM alacaklı olduğu; davacıya maaş hesabından ... DM borcu olduğu, özet olarak;
Davacı ... ...’ın, davalı ... varislerine ...-...=... DM borcunun bulunduğu, Davalı ... varislerine ...-...=...=... DM borcunun bulunduğu, davalı ... ’ın diğer davalı ... varislerine ... DM borcunun olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Bilirkişi heyetinin 11/04/2016 havale tarihli bilirkişi ek raporunda özetle:
1- Takdiri sayın mahkemenize ait olmak üzere ... tarihli mutabakat belgesi heyetimizce geçersizdir.
2- Öncesinde meydana gelen ... ölümü ile birlikte adi ortaklık sona ermiştir ve ölüm tarihi itibariyle tasfiye işlemlerine başlanılmalıdır.
Ancak diğer yandan Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararma istinaden de tasfiye yapılıncaya kadar oluşan kar payının murisin mirasçılarına verilmesi gerekir.
Buna göre;
2.1 Dava tarihi itibari ile ortaklığın tasfiye edilmesi halinde:
Davacı ...’ın sermayesi dahil ortaklıktan ... DM alacaklı olduğu, davalı ortak ...’a ... DM borcu olduğu, davalı ...'ın sermayesi dahil ortaklıktan ... DM alacaklı olduğu, davalı ...’in ortaklıktan sermayesi dahil ... DM alacaklı olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Tasfiye memuru ...'un 18/12/2017 tarihli raporunda özetle:
Taraflar arasında yapılan ... tarihli sözleşmenin hükümleri arasında, ortaklardan birinin ölümü halinde mirasçılarla ortaklığa devam edileceğine dair bir hüküm bulunmamasından dolayı, sözleşme taraflarından, ...'in ... tarihinde vefat etmiş olduğu , dosyada mevcut veraset ilamı ile görülmekle, adi ortaklık, ... tarihinde kendiliğinden sona ermiş bulunmaktadır. Bu durum çevresinde, adi ortaklığın kendiliğinden sona erdiği ... tarihi itibariyle, inşaatın seviyesi - tarafların ortaklığa koyduğu meblağlar - yapılmış masraflar vs. belgeler çevresinde, taraflar arasındaki alacak - borç durumu, tarafların, dosyada mevcut delil ve belgeler ile birlikte yapılacak bilirkişi incelemesi çevresinde tespit edilebileceği bildirilmiştir.
Davalı ... tarihli celsedeki beyanında;" Biz üç ortağız, diğer ortaklarım ... ve ...'dir, ortaklığın faaliyet alanı inşaattır, ... benim eniştemdir, eniştem ... bir başkası ile ortak mefruşat dükkanı vardı, o iflas edince ben Eskişehir'deki dükkanımı ...'te o günkü para ile ... yeni para) paraya sattım, parayı ...a verdim, bu paranın yaklaşık ... TL si ile eniştem borçlarını kapattı geri kalan para da ...ta kaldı, zira eniştemin işlerini ... takip ediyordu o yüzden paraya ona verdim, paranın geri kalanı ile de ... Antalya ...'daki inşaata başladı, o inşaattan dolayı kar olarak bana 1 daire düştü onu da ... TL ye sattım, o inşaattan dolayı ben başka birşey almadım, daha sonra ...'nda yeni bir inşaata başlandı, bu inşaatın arsasının tamamı benim paramla alındı, şu anda kaç liraya alındığını hatırlamıyorum, zira yaklaşık 12 sene olmuştur, ancak daha sonra arsa parasının yarısını ... bana iade etti, bu inşaatta yapılan 2 daire ve 2 dükkanı ben kendi paramla oğullarım olan ... ve ...'a aldım, ancak şu anda kaç lira para verip aldığımı hatırlamıyorum, ortaklığımız devam etti, daha sonra eniştem trafik kazasında vefat edince ...la aramız açıldı, ...'nda yapılan inşaat sebebiyle benim üzerimde 2 daire, ...ın üzerinde de 2 daire 4 dükkan vardı, benim dairemin birisini ... birine satmış, ben de bunun üzerine tapuda devir yaptım ve karşılığında ... ... aldım, daha sonra da ...la aramız iyice açıldığı için ortaklık ne şekilde biterse bitsin bitirelim dedim ve bir mutabakat sözleşmesi yaptık dedi. El yazısı ile yazılmış 2 sayfadan ibaret fotokopi dosyaya ibraz etti. Dosyaya kondu. Devamla söz konusu mutabakatı ... muhasebecisine hazırlatmıştır hazırlanmasında benim bir dahilim olmadı, ben imzaladım ve bu şekilde kabul ettim, ortaklığımıza göre % 40 hisse benim, % 40 ...'in % 20 de ...'indi, ben sermayeyi koydum, çalışma olarak ... emeğini koyacaktı, eniştem ... da belli bir hisse katacaktı ve % 20 hisse alacaktı, kaç lira para verdiğini şu anda hatırlamıyorum, ancak ...ın kayıtlarında vardır, defterler ...ta olduğu için ... ne aldı eniştem ne aldı hatırlamıyorum ...ın kayıtlarında vardır, son olarak dosyaya sunduğumuz mutabakat sözleşmesinde kimin ne alacağı yazılmıştır, dosyaya sunduğum mutabakattan sonra benim üzerimde olan 2 daireden 1 tanesi yukarıda anlattığım gibi satıldı ve ben ... ... aldım, bende 1 daire kaldı, parasını vermiş olmama rağmen yukarıda anlattığım ve oğullarıma aldığım 2 daire ve 2 dükkanın da iade edilmesi gerektiğini ... söyleyince ben bunu da kabul ettim, bu da mutabakata girdi, ... bana ... ... ödeyecekti, mutabakatı bu şekilde yaptık, ancak döviz yükselince ... ödemekten vazgeçti ve davalık olduk, ben yukarıda söylediğim gibi bir an önce ortaklığı bitirmek için bazı haklarımdan vazgeçtim" demiştir.
Davacı vekilinin talebi üzerine sorulduğunda:" Eniştem öldükten sonra kız kardeşim bana bizim hisselerimizi de sen takip et, biz aramızda hallederiz dedi, ben bu sebeple eniştemin hisselerini aldığımı beyan ettim, kendilerine bir para vermedim, ben ortak bir dairenin satılması nedeniyle ... ... almadım, ayrıca yukarıda bahsettiğim daire satışlından aldığım para ... TL demişsem de bu ... marktır, o bana kar payından düşen dairedir, tasfiyeye girmeyecektir, zira son olarak sunduğum mutabakata göre işlem yapılması gerekiyordu" demiştir.
Davacı asil ... tarihli celsedeki beyanında;"... mevkinde bulunan taşınmaz ... ve benim adıma kayıtlıydı. 1/2 şer hisse sahibiydik. Diğer ... Mahallesindeki arsa ise 3.bir kişi adı kayıtlıydı. ... Mahallesindeki arsa üzerine kat karşılığı inşaat sözleşmesi yaptık. Burada ortaklar ben, ... ve ...' dı. Ben ve ... ... DM ... da ... DM para koyacaktı. ... bağımsız bölüm yapılacaktı. %50 oranında kat karşılığı inşaat yapılacaktı. Yani ilk %50 1/2 şer payla benim ve ...' ın geri kalan %50 ye tekabül eden kısım da %40, %40 ve %20 olarak inşaatı yapan sıfatıyla üçümüz arasında paylaşılacaktı. Bu taşınmazın yapımının hangi tarihte bittiğini tam olarak hatırlamıyorum ancak ... öldüğünde henüz bitmemişti. Ancak aşamasını şuan hatırlayamıyorum. ... Mahallesindeki taşınmaza gelince %50 ile taşınmaz maliki ile kat karşılığı inşaat sözleşmesi olarak anlaştık. Yine üçümüz yukarıda belirttiğimiz para ile ortaklığa girdik. Yani bu para iki inşaat için ortaklığa koyduğumuz paraydı. Ama daha öncede ifade ettiğim gibi ... sadece ... DM verdi. Dava dilekçesinde bu husus yanlış geçmiştir. ... öldüğünde bu inşaatın aşağı yukarı tamamı bitmişti. Bu inşatda ... bölüm vardı. ... Mahallesindeki inşaata başladıktan sonra kat irtifakına geçtik. Vergi sorunu olmaması için 12 bağımsız bölümün 6 sı benim üzerime geçti. 6 sı da onun olduğu için 2 tanesi oğlu ... 2 tanesi diğer oğlu ... 2 tanesi de ... üzerine geçti. İnşaatın %80' ni tamamlanmadan önce sadece ... isimli bir kişiye satış yapıldı. Bana ait bir tane bağımsız bölümü sattım, tapusunu verdim. 1999 yılında inşaat devam etmekteydi. 2001 yılına kadar herhangi bir satış yapılmadı diye hatırlıyorum. Ancak ortaklığa konulan paralar her iki inşaatın ancak %20 sini yapmaya yetti, geri kalan kısımları kendi cebimden yaptım ve yine benim üzerimde kayıtlı olan ancak ortaklığa ait olan daireleri satarak tamamladım. Her iki inşaatı bu şekilde tamamladım. ... toplam 5 daire sattım ve bunların tamamını ... inşaatında kullandım. ... mahallesindeki inşaatı da kat karşılığı inşaat sözleşmesinde adi ortaklık adına düşen taşınmazlardan bir kısmını satarak inşaatı tamamladım. Dava tarihine kadar kaç daire sattığımı hatırlamıyorum. Yalnız bir dairenin parasını ... aldı. Sözleşmesi dosyada olması lazım. ... Mahallesindeki inşaatın da hangi tarihte bittiğini hatırlamıyorum. Ancak iskan ruhsatı alındı. Ben ...' in vefat tarihi itibariyle ortaklığa son verilecekse o tarihte inşaatların mevcut durumu, ortakların koyduğu paralarla inşaatların getirebilecekleri seviye ve inşaatların tamamlama için yaptığım maddi katkının belirlenerek alacağım payın belirlenmesini talep ediyorum. ... mirasçıları üzerine kayıtlı herhangi bir taşınmaz söz konusu değildir. ... ya da mirasçıları tarafından bir taşınmaz satılmış parası da alınmış değildir. Ancak ... sadece ... DM koyarak ... Mahallesindeki bir dairenin parasını aldı bu daire ... isimli kişiye ... DM' ye satılmıştı paranın tamamını ortaklıktan emanet alıyorum diye aldı ancak bir dahada geri vermedi. Bu durumda bana göre ortaklığa koyduğu parayı geri almış oldu. ... Mahallesindeki taşınmazdan da 6 tane bağımsız bölüm sahibi oldu, 5 tanesi de üçüncü kişilere sattı, bir tanesi kendi üzerinde Mahkemeniz tarafından tedbir konulmuştur "demiştir.
Davacı ...'ın ... ve ... ile ... tarihinde yaptıkları adi yazılı sözleşme ile inşaat yapmak üzere adi ortaklık kurdukları, davacının % 40, ...'ın %40,, ...'in %20 oranında ortak oldukları, ... İlçesi ... Ada ... ve ... İlçesi ... ada ... ve ... parselde yapılan inşaatların tamamlandığı ve satışlarının yapıldığı, dava tarihinden önce ortaklardan ... ...'in vefat ettiği, yargılama sırasında davacı ili davalının tarihsiz bir mutabakat sözleşmesi yaptıkları ve davacının adi ortaklardan ... ve mirasçıları aleyhine açmış olduğu davadan ... tarihli dilekçesi ile feragat ettiği anlaşılmıştır.
Dava adi ortaklığın fesih ve tasfiyesine yönelik olup bir çok Yargıtay kararında belirtildiği gibi adi ortaklar arasında mecburi dava arkadaşlığı vardır.
Yine Yargıtay 9. HD'nin 2018/10177 E - 2019/4083 K sayılı emsal kararında da belirtildiği üzere “Davacı, davalı taraftaki ihtiyarî dava arkadaşlarından (davalılardan) biri hakkındaki davasından feragat edebilir. Bu feragat, diğer ihtiyarî dava arkadaşları (davalılar) hakkındaki davayı etkilemez; onlara karşı davaya devam edilir. Buna karşılık, davacının davalı taraftaki mecburî dava arkadaşlarından (davalılardan) biri hakkında davadan feragat etmesi, diğer mecburî dava arkadaşlarını (davalıları) da etkiler. Yani bu halde mahkeme, davacının (bütün davalılar hakkında) feragat nedeniyle reddine karar verir”. (Kuru, B: Hukuk Muhakemeleri Usulü, s.3582-3583)
Somut olayda davacının diğer adi ortakları ve mirasçıları aleyhine açmış olduğu adi ortaklığın feshi ve alacak davasından, mecburi ortaklardan biri yönünden (...) feragat etmiş olmakla feragatin diğer ortağa da sirayet edeceği kabul edilmiş, neticeten ... tarihli Adi Ortaklık Sözleşmesi ile taraflar arasında kurulan adi ortaklığın feshi ve ... TL (eski TL) 'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili talebi ile açılan davada; davacının adi ortak ... (mirasçıları) aleyhine açılan davadan feragat etmiş olması nedeniyle, mecburi dava arkadaşlarından biri hakkında davadan feragat edilmesi diğer mecburi dava arkadaşına da sirayet edeceğinden davanın feragat nedeniyle reddine, davacı ile davalı ... arasında yapılan "Mutabakat Sözleşmesi" başlıklı sözleşme (tarihsiz) uyarınca oluşan yeni adi ortaklık sözleşmesine dayalı olarak davacının davalı ... mirasçıları aleyhine dava açmakta muhtariyetine, dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-... tarihli Adi Ortaklık Sözleşmesi ile taraflar arasında kurulan adi ortaklığın feshi ve ... TL (eski TL) 'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili talebi ile açılan davada; davacının adi ortak ... (mirasçıları) aleyhine açılan davadan feragat etmiş olması nedeniyle, mecburi dava arkadaşlarından biri hakkında davadan feragat edilmesi diğer mecburi dava arkadaşına da sirayet edeceğinden davanın FERAGAT NEDENİYLE REDDİNE,
2-Davacı ile davalı ... arasında yapılan "Mutabakat Sözleşmesi" başlıklı sözleşme (tarihsiz) uyarınca oluşan yeni adi ortaklık sözleşmesine dayalı olarak davacının davalı ... mirasçıları aleyhine dava açmakta MUHTARİYETİNE,
3-Alınması gerekli ... TL harcın, peşin alınan ... TL harçtan mahsubu ile bakiye ... TL harcın istek halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5- A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... mirasçılarına verilmesine,
6-Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333.maddesi uyarınca davacıya iadesine
Dair, davacı vekili ile davalı ... mirasçıları vekilinin yüzüne karşı diğerlerinin yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.09/07/2019
Katip ...
Hakim ...
¸e-imzalı ¸e-imzalı