Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1193 K.2025/601

T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/1193 Esas
KARAR NO : 2025/601
DAVA : Tazminat
DAVA TARİHİ : 28/11/2011
KARAR TARİHİ : 22/05/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 20/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkil şirket ile davalılardan ...... İnşaat arasında 05.03.2008 tarihinde akdedilmiş bulunan gayrimenkul satış ve inşaat sözleşmesi gereğince ......; İstanbul ili, ... İlçesi, ... Mahallesi, .... Köyü, .... Ada, ... Parsel de kayıtlı bulunan arsa üzerinden inşa edilecek olan binalardan, 20 adet bağımsız bölümün mülkiyetini müvekkil şirkete devretme ve sözleme ile eklerine uygun olarak inşa işlerini tamamlayarak, daireleri teslim etme borcu altında bulunmakta olduğunu, sözleşme gereğince devri hususunda anlaşılmış bulunan 20 adet daireye ilişkin kat irtifaktı arsa paylarının, 10.03,2008 ve 25.03.2008 tarihli tescil işlemleri ile davalı ...... tarafından, müvekkil şirkete devredilmiş olup, müvekkilin halen bu 20 adet daireye ilişkin kat irtifaklı arsa paylarının maliki durumunda olduğunu, ayrıca sözleşmenin 5'nci maddesi hükmü gereğince 20 adet daireye karşılık ödenmesi gereken toplam 6.000.000 TL’nin, 3.000.000 TL’lik kısmının müvekkil tarafından nakden, geri kalan 3.000.000 TLTik kısmı ise diğer davalı .... A.Ş.nin barter çeki ile ödenmiş bulunduğunu, davaLı ......’in, sözleşmenin 6’ncı maddesi gereğince daireleri; 30.06.2009 tarihinde iskan ruhsatlan alınmış ve kullanılmaya hazır halde teslim etme borcu altında bulunmakta olduğunu, ancak ......’in inşaatı önemli imalat eksiklikleri ile birlikte yarım bırakıldığını ve sözleşmeden doğan inşa edimini ifa etmediğini, ......’in şuana kadar gerçekleştirmiş olduğu imalat işlerinde sözleşmeden doğan diğer taahhütlerini de yerine getirmediğini, şuana kadar tamamlanmış olan imalatlarda, marka ve model bakımından taahhüt edilenin çok altında niteliklere sahip malzemeler kullandığını, sözleşmeye konu taşınmaz üzerindeki inşa işlerinin, ...... ile arsa sahipleri arasında akdedilmiş bulunan Büyükçekmece .... Noterliği’nin 08.10.2007 tarih ve ... yevmiye numaralı arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi hükümlerine göre yürütülmekte olduğunu, ......’in inşa işlerini yarım bırakması üzerine arsa sahiplerinin, eksik kalan imalat işlerinden yalnızca projenin ortak alanlarına ilişkin olanlarım, binaların iskan ruhsatlarının alınabileceği bir seviyeye getirilmesi amacıyla üçüncü bir şahsa tamam (attırmakta olduklarını, ......’in inşaattan el çekmiş olmasının, inşaatın ortak alanlarındaki eksik imalatların arsa sahipleri tarafından tamamlattınlmakta olması ve bu itibarla sözleşmenin feshinin diğer kat irtifaktı arsa payı maliklerinin hak ve menfaatleriyle çatışmayacak olması sebepleriyle, sözleşmenin feshinin ileriye etkili olarak sonuç doğurmasının gerekeceğini, Büyükçekmece Sulh Hukuk Mahkemesi’nin tespit dosyasında da yer alan eksik iç imalat işlerinin, sözleşme ve eklerine uygun malzemelerle tamamlattırılmasına ilişkin maliyetin, müvekkil tarafından götürü bedelli olmak üzere piyasadaki farklı müteahhitlerden alınan tekliflere göre, dava tarihi itibariyle; 973.000 TL olarak ortaya çıktığını, sözleşmenin 6’ncı maddesinde ......’in, dairelerin teslimde geciktiği her ay daire başına 2.000 USD gecikme cezası ödemeyi taahhüt ettiğini, teslim tarihi aynı madde içerisinde 30.06.2009 olarak belirlenmiş olup, dava tarihi itibariyle teslimde 19 aylık bir gecikme söz konusu olduğunu, müvekkilin davaya konu tek sözleşme ile ......’den 20 adet daire için toplam 760.000 USDTik cezai şart alacağının bulunduğunu, müvekkil ile davalılardan ...... arasında akdedilmiş olan gayrimenkul satım ve inşaat sözleşmesinin, ..... organizatörü olduğu barter sistemi üzerinden gerçekleştiğini, BARTER sisteminin işleyişinin, ... iLe sistemin üyeleri arasında akdedilen üyelik sözleşmeleri hükümleriyle düzenlendiğini, müvekkil ile ...... arasındaki davaya konu bu gayrimenkul satımı ve inşaat sözleşmesi de yukarıdaki esaslar dahilinde, müvekkilin barter sistemindeki alacak hakkına binaen akdedildiğini, işbu barter alacağı hakkını, müvekkil şirket tarafından temlik yolu ile edinildiğini, barter sisteminin üyesi ve barter alacak hakkının ilk olarak nezdinde doğduğu ...... İnşaat Turizm ve Tic. A.Ş.nin müvekkil şirketin iştiraki olup, aralarındaki muhtelif ticari ilişkiler sebebiyle 3.000.000 TLTik barter alacak hakkını müvekkil şirkete temlik ettiğini, müvekkil şirketin iştiraki olan ...... İnşaat üyelik ilişkisinin, 25,09.2006 tarihli bir matbu üyelik sözleşmesi ve yine aynı tarihli bir ek sözleşme ile kurulduğunu, ....’in müvekkilin barter sisteminden yapacağı alımlarda, barter çeklerinin tahsilini tekeffül ettiğini, buna göre ... in söz konusu barter çekleri ile yapılan alımlarda, satıcıların edimlerini garanti etmiş olup ek sözleşme hükümleri çerçevesinde barter sistemi içerisinden yapılan bir alım olması dolayısıyla, diğer davalı ......’in sözleşmeden doğan edimini ifa etmemesinden ötürü müvekkile karşı, garantör sıfatıyla sorumluluk taşıdığım, bu itibarla .... ’in gayrimenkul satım ve inşaat sözleşmesinin ifa edilmemesi sebebiyle müvekkilin uğramış olduğu, 973.000 TL ve 760.000 USD zararı, ...... ile birlikte müteselsilen tazmin borcu altında olduğunu, ... in yükümlülüklerini yerine getirmediğini, davalılardan ......’in mali olarak bu büyüklükteki bir inşaat projesinden doğan taahhütlerini yerine getirip getirmeyeceğiveya bu inşaat projesindeki taahhütlerini sisteme arz etmesinin ardından, teslime kadar geçecek sürede ......’in taahhütlerine uygun davranıp davranmadığı hususlarının, ya hiç araştırılmadığını ya da bu araştırmada gerekli özenin gösterilmediğini, davaya konu taşınmazda gerek Biiyükçekmece Sulh Hukuk Mahkemesi heyetiyle ve gerekçe tarafça gerçekleştirilen incelemeler sırasında, davalılardan ......’in inşaat taahhütlerini yerine getirememesi ve ödeme güçlüğü içerisinde bulunması sebebiyle, karşı karşıya kalabileceği muhtelif dava ve icra takiplerine karşın, muvazaalı işlemlerle malvarlığını azaltma yoluna gittiğinin öğrenildiğini, bu nedenle davaya konu muaccel alacakların teminat altına alınması bakımından, ......'in alacağı karşılamaya yetecek kadar taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerde bulunan hak ve alacalarına ihtiyati haciz konulması gerektiği, neticeten; davalılardan ...... İnş, A.Ş.nin toplam 973.000 TL ve 760.000 USD tutarındaki alacağı karşılayacak miktarda, taşınır ve taşınmaz mallan ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine, ...... İnş. A.Ş. tarafından 05.03.2008 tarihli gayrimenkul satış ve inşaat sözleşmesi hükümlerine aykırılıktan ötürü müvekkillerin uğramış olduğu 973.000 TL eksik işler maliyeti ile 760.000 USD gecikme cezasının dava tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile birlikte tarafa ödenmesine, ..... tarafından barter üyelik sözleşmesi ve ek sözleşme hükümleri gereğince doğan müteselsil sorumluluğu nedeniyle, toplam 973.000 TL ve 760.000 USD tutarındaki alacağın, şimdilik 100.000 TL Tik kısmının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tarafa ödenmesine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin, huzurdaki davaya ilişkin delillerin toplanabilmesi için tarafça gerçekleştirilmek zorunda kalman delil tespit dosyasına ilişkin yargılama giderleri de dahil olmak üzere davalılara müteselsil sorumluluk esasına göre yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ..... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde: müvekkili şirketin barter ortak pazarındaki üyelik taleplerini karara bağlayarak firmaların çalışmalarım organize eden, iki bini aşkın üyesi bulunan ve tamamen yürürlükteki mevzuat çerçevesinde faaliyet gösteren bir anonim şirket olduğunu, taraflardan sadece davalı ...... A.Ş.nin müvekkil şirketin üyesi olduğunu, davacı şirketin ise dava dışı üye ...... İnşaat A.Ş.nin 3 milyon TL’lik barter alacak hakkını temlik aldığından bahisle huzurdaki davayı ikame ettiğini, ancak ne dava dilekçesinde ve ne de delil listesinde davanın dayanağı olan bu temlik sözleşmesine rastlamlamadığını, BK m. 163 gereği yazılı şekilde yapılmayan alacağın temliki işleminin mutlak butlanla batıl olup bu şartın Yargıtay'ın birçok kararında da teyit edildiğini, bu sebeple dava dilekçesi ve tüm eklerine göre davacının müvekkiline yönelttiği davda aktif husumet ehliyetinin olmadığını, alacağın temlik edildiği varsayılsa dahi bunun hiçbir zaman dava dışı üye ...... İnşaatın üyelik sözleşmesinden kaynaklanan tüm hak ve alacaklarının devredildiği anlamına gelmeyeceğini, davacı her ne kadar dilekçesinde 3 milyon TL'lik barter alacak hakkını temlik aldığını ifade etmişse de devamında ana sözleşme ve ek sözleşmeden dolayı müvekkilin davacıya karşı sorumlu oluğunda ileri sürdüğünü, halbuki her sözleşmenin ancak taraflarını bağladığını, davacı ......’in ise üyelik sözleşmesinin ya da ek sözleşmenin tarafı olmadığını, bu sebeple davacının bahse konu sözleşmeler sebebiyle müvekkilin kendisine karşı sorumlu olduğu iddiasının tamamen yersiz ve geçersiz olduğunu, huzurdaki davada Gayrimenkul Satış ve İnşaat Sözleşmesinin feshindeı kaynakLanan eksik işler bedeli ile cezai şart alacağının konu edildiğini, bahse konu sözleşme bedelinin 6 milyon TL olarak kararlaştırılmış olup, bunun 3 milyon TL'sinin barter çeki ile müvekkilin, 3 milyon TL’sinin ise nakden davacı tarafça üstlenildiğini ve ödendiğini, davalı ......’in sözleşme konusu gayr i men külleri davacıya devretmiş ise de inşaatı tamamlayanı adı ğı m, davacının uğradığım ileri sürdüğü zararı ......’den talep ederken garantör olduğundan bahisle müvekkili de müteselsilen sorumlu tuttuğunu, Gayrimenkul Satış ve İnşaat Sözleşmesinde müvekkilin davacıya karşı üstlenmiş olduğu hiçbir ediminin olmadığını, tam aksine müvekkilin bu sözleşmede davacı yanında yer alarak davalı .... karşı üstlendiği edimin yansını sözleşmedeki şartlar dahilinde davalı ... karşı üstlendiğini ve edimini de tamamen ifa ettiğini, müvekkil ile dava dışı ...... İnşaat arasında imzalanan ana sözleşmede üyeler arasındaki alışverişten müvekkilin sorumlu olabileceğine ilişkin hiçbir düzenlemenin bulunmadığını, ek sözleşmenin 5. Maddesinde siparişti üretimlerde satıcının dava dışı ...... inşaat’a vereceği zararın satıcının sorumluluğunda olduğunu, müvekkilin yönlendirmiş olduğu sağlayıcı ve sunuculardan dolayı ...... İnşaat zarar görse dahi müvekkilin sorumluluğunun sadece zararın telafisini sağlanması, bunun ortadan kaldırılması, konunun çözüme ulaşması için takip edilmesi ve yasal çerçevede çözme ulaşmasını sağlamasına yardımcı olunması şeklinde ifade edildiğini, müvekkilin ek sözleşmedeki taahhüdünü yerine getirmiş olup Gayrimenkul Satış ve İnşaat Sözleşmesine ...... yanında katıldığını, talep üzerine davalı ... barter hesaplarına bloke koyduğunu, yani en başından beri sorunun çözümüne aktif bir şekilde katkı sağladığım, bunun yanında dava dışı ...... İnşaat ek sözleşmedeki bu 3.000.000 TL’lik kısmını davacı kadar kullanmış olup bu sözleşmeyle de bakiye 3.000.000 TL’lik kısmını davacı üzerinden davalı ......’e ödemek suretiyle kullandığını, bu durumda üye dava dışı ...... inşaat’ın barter ek sözleşmesinden kaynaklanan hiçbir hak ve alacağının da kalmadığını, neticeten; davanın reddine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ:
Dava, davalılardan .....'in organizatörü olduğu barter sistemi üzerinden gerçekleştirilen gayrimenkul satış sözleşmesi ileriye dönük feshi kapsamında eksik iş ve cezai şart bedelinin davalı .....'in garantör sıfatı ile sorumlu olduğu iddiası ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili istemine ilişkin olup yargılama sırasında davalı ...'in iflas etmesi üzerine davalı ..... yönünden İİK 235. Maddesi uyarınca dönüşen kayıt kabul istemine ilişkindir.
İstanbul Anadolu ... İcra ve İflas Müdürlüğünden .... sayılı iflas dosyasına yazılan müzekkere cevabında ; müflisin Kadıköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasından 04/04/2012 tarihinde iflasına karar verildiği, davacı ...... Gayrimenkul Yatırımları ve Ticaret A.Ş. vekilinin 11/07/2012 tarihinde 2.327.016,00 TL ana para, 247.875,02 TL işlemiş temerrüt faizi olmak üzere toplam 2.574.891,02 TL alacağı için alacak kayıt başvurusunda bulunduğu, 15 kayıt nosuna kaydedilen alacağın ihtilaflı olarak kabulü ile alacağa dayanak oluşturan dava sonucuna göre işlem yapılmasına karar verildiği, masaya alacak kaydı yaptıran alacaklılara ait evraklar üzerinde gerekli incelemeler yapılarak gerekli kararların alındığı, tanzim edilen sıra cetveli ilanı 19/12/2013 tarihli ... gazetesinde ve 23/12/2013 tarihil Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edildiği bildirildiği görülmüştür.
19/04/2018 tarihli duruşmada davalı ...... İnşaat ve Madencilik Tic.A.Ş.'nin dava sırasında iflasına karar verildiği, iflas kararının kesinleştiği, 2.Alacaklılar Toplantısının yapıldığı, davada eksik işler bedeli ile gecikme cezası talep edildiği, davanın kayıt-kabul davasına dönüştüğü nedeniyle; iflas tarihi itibariyle alacak hesabı yapılması gerektiğinden Kamu bankaları olan ... ve .... Bankaları Genel Müdürlüklerine müzekkereler yazılmıştır.
İstanbul Anadolu ... İcra ve İflas Müdürlüğünden ... sayılı iflas dosyasında celp edilen kayıtların incelenmesinde; müflis ...... İnşaat ve Madencilik Ticaret A.Ş. hakkındaki tasfiye işlemlerinin .... iflas sayılı dosyadan devam ettiği, müflisin Kadıköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasından 04/04/2012 tarihinde iflasına karar verildiği, davacı ...... Gayrimenkul Yatırımları ve Ticaret A.Ş.vekili Av. .... 'ın 11/07/2012 tarihinde 2.327.016,00 TL ana para , 247.875,02 TL işlemiş temerrüt faizi olmak üzere toplam 2.574.891,02 TL alacağı için alacak kayıt başvurusunda bulunduğu, 15 kayıt nosuna kaydedilen alacağın ihtilaflı olarak kabulü ile alacağa dayanak oluşturan dava sonucuna göre işlem yapılmasına karar verildiği, müflis şirket yetkilileri .... 'ın 13/12/2012 tarihinde, ...'ın 19/12/2012 tarihinde sorgularının yapıldığı, müflis şirkete ait iflastan geriye dönük son üç yıla ilişkin ticari defterlerin teslim edildiğini, müflis şirkete ait ticari defterler üzerinde İİK.nun 310 ve 311.maddeleri gereğince inceleme yaptırıldığı, İİK.nun 310/5 maddesi gereği aykırı bir durum edildiği ve iflas kararının kesinleşmesinin 07/04/2017 tarihinde bildirilmiş olduğundan 14/07/2017 tarihinde müflis şirket yetkilileri hakkında İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğu, müflis masasında tespit edilen malların tasfiye giderlerini karşılar durumda bulunduğundan tasfiyenin adi tasfiye şeklinde yürütülmesine, alacak kaydının başlatılmasına karar verildiği, bu karar ile İİK.nun 219.maddesi gereğince tanzim edilmiş bulunan adi tasfiye ilanının 13/05/2012 tarihli Türkiye gazetesinde ve 17/05/2012 tarihli Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edildiği, müflis masasında 08/06/2012 tarihinde yapılan birinci alacaklılar toplantısında toplantının nisabının hasıl olmadığını, müflis masasında yapılan birinci alacaklılar toplantısından sonra iflas idaresi oluşmadığı, masaya alacak kaydı yaptıran alacaklılara ait evraklar üzerinde gerekli incelemeler yapılarak gerekli kararların alındığı, tanzim edilen sıra cetveli ilanı 19/12/2013 tarihli ... gazetesinde ve 23/12/2013 tarihil Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edildiği, ikinci alacaklılar toplantısı ilanı 07/06/2017 tarihli ... gazetesinde ve 16/06/2017 tarihli Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edildiği, müflis şirketin yazılan kurum ve kuruluşlardan bildirilen mal varlığı olarak müflis masasında Uyap'tan yapılan sorgulamada bir adet araç ve on iki adet gayrimenkul tespit edildiği, ikinci alacaklılar toplantısında iflas idare memurlarının atanmadığı görülmüştür.
İş bu davanın 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açıldığı tespit edilmiştir.
Mahkememizin 14/03/2019 tarihli, ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ile " davanın kısmen kabulü ile kabul edilen asıl alacak 292.506,50 TL yönünden iflas tarihi tarihine kadar işlemiş yasal faiz miktarı olan 31.157,95 TL ile birlikte toplam 323.664,45 TL'nin ve cezai şart bedeli olan 757.333,00 USD ve bu bedele işlemiş döviz faizi miktarı olan 78.674,45 USD için ise her iki alacak kalemi için toplam 836.007,45 USD her iki alacak kalemi için 04.04.2012 tarihindeki Merkez Bankası USD efektif satış kuru üzerinden TL’ye çevrilmesi" neticesinde hesaplanan toplam 1.498.877,76 TL'nin davalı Müflis ...... Gayrimenkul Yatırımları Ve Ticaret A.Ş'nin İflas Masasına Kayıt ve Kabulüne, fazlaya istemin ilişkin istemin yerinde görülmediğinden reddine, davalı ..... A.Ş. yönünden davanın reddine" şeklinde verilen kararın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 25/10/2023 tarihli, ... Esas, ... Karar sayılı ilamıyla kaldırılmasına karar verilmiş olup, dosya istinaf ilamı sonrası Mahkememizin yukarıdaki esas sırasına kaydedilerek yargılamaya devam edilmiştir.
Mahkememizce istinaf ilamı sonrası yapılan yargılama kapsamında; tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı belgeler ve taraflara ait ticari defter ve kayıtlar ile Büyükçekmece Sulh Hukuk mahkemesinin ... Değişik İş dosyası ile tespit edilen ve dava tarihi itibariyle henüz tamamlanmayan sözleşme kapsamındaki (sözleşmede kararlaştırılan marka ve modellere göre) eksik işlerin ve varsa ayıplı işlerin bedeli davacı tarafından sunulan fiyat teklif dosyası ve değerleme raporu da irdelenerek, varsa çelişkiler giderilerek malzeme, işçilik vesaire fiyatlar da dahil olmak üzere dava tarihi itibariyle serbest piyasa rayicine göre belirlenmesi noktasında dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edildiği, alınan 02/07/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; Davaya konu 20 dairede, Büyükçekmece Sulh Hukuk Mahkemesi ... Değişik İş dosyası tespit raporu kapsamında görevlendirilen heyet marifeti ile tespit edilen eksik iş miktarları esas alınarak heyetimizce; sözleşmede kararlaştırılan marka ve modeller ile dairelerin lüks sınıfta olması hususları göz önünde bulundurularak yapılan hesaplama neticesinde; eksik inşaat kalemlerinin (elektrik ve mekanik tesisat kalemleri hariç) serbest piyasa fiyatları ile giderilme (KDV + Malzeme + İşçilik dahil toplam bedeli: 269.721,50 TL olarak tespit ve takdir edildiği bildirilmiştir.
Mahkememizce bilirkişi heyetine elektrik mühendisi ve makine mühendisi bilirkişilerin de dahil edildiği, alınan 05/12/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; 02/07/2024 tarihli kök raporda; davaya konu 20 dairede, Büyükçekmece Sulh Hukuk
Mahkemesi .... Değişik İş dosyası tespit raporu kapsamında görevlendirilen heyet marifeti ile tespit edilen eksik iş miktarları esas alınarak heyetimizce; sözleşmede kararlaştırılan marka ve modeller ile dairelerin lüks sınıfta olması hususları göz önünde bulundurularak yapılan hesaplama neticesinde; eksik inşaat kalemlerinin (elektrik ve mekanik tesisat kalemleri hariç) serbest piyasa fiyatları ile giderilme (KDV + Malzeme + İşçilik dahil toplam bedeli: 269.721,50 TL olarak tespit ve takdir edildiği sonuç ve kanaatlerine ulaşılmıştır. Taraf itirazları yönünden tüm dosya kapsamı tekrar incelenmiş, İnşaat Mühendisliği yönünden kök rapor görüşlerimizi değiştirmemizi gerektirecek yeni bir durum saptanmamıştır. Kök rapordaki heyete daha sonra eklenen Elektrik ve Makine Mühendisliği Yönünden: Davaya konu 20 dairede, Büyükçekmece Sulh Hukuk Mahkemesi ..... Değişik İş dosyası tespit raporu kapsamında sözleşmede kararlaştırılan marka ve modeller ile dairelerin lüks sınıfta olması hususları göz önünde bulundurularak mevcut heyete daha sonra eklenen makine ve elektrik mühendisi olarak yapılan inceleme ve hesaplama neticesinde; dava tarihine (2014) eskale edilmiş ve netice olarak eksikliklerin giderilmesine ilişkin elektrik ve mekanik tesisat işleri KDV + Malzeme + İşçilik dahil toplam bedeli: 162.703,00 TL olarak tespit ve takdir edildiği bildirilmiştir.
Mahkememizin 16/01/2025 tarihli duruşma ara kararı uyarınca tarafların itirazlarını değerlendiren, ayrıntılı, denetime açık rapor düzenlenmesi ve davacı vekilinin sunduğu ... Gayrimenkul Değerleme A.Ş tarafından hazırlanmış değerleme raporu ile eksik iç imalat işlerinin tamamlanabilmesi için ... Mimarlık Müh. Taah. Ve Tic. Ltd. Şti'den alınan fiyat listesi incelenmesi ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma gerekçesindeki hususlar dikkate alınarak tespit edilen alacağı dava tarihinden iflas tarihine kadar olan işlemiş yasal faizin de hesaplanması hususunda dosyanın aynı bilirkişi heyetine tevdi edildiği, alınan 04/04/2025 tarihli bilirkişi heyet ek raporunda özetle; Davaya konu 20 dairede, Büyükçekmece Sulh Hukuk Mahkemesi ... Değişik İş dosyası tespit raporu kapsamında görevlendirilen heyet marifeti ile tespit edilen eksik iş miktarları esas alınarak heyetimizce; sözleşmede kararlaştırılan marka ve modeller ile dairelerin lüks sınıfta olması hususları göz önünde bulundurularak yapılan hesaplama neticesinde; eksik inşaat kalemlerinin dava tarihi itibarı ile serbest piyasa fiyatları ile inşaat kalemleri yönünden KDV + Malzeme + İşçilik dahil giderilme bedeli: 269.721,50 TL, elektrik ve mekanik tesisat işleri yönünden ise KDV + Malzeme + İşçilik dahil 162.703,00 TL olmak üzere toplam: 432.424,50 TL olarak tespit ve takdir edildiği, hesaplanan tutar 432.424,50 TL olup, dava tarihi 28.01.2011 tarihinden iflas tarihi olan 04.04.2012 tarihine kadar hesaplanan yasal faiz tutarı 46.062,09 TL olarak hesaplandığı bildirilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan ve sunulan deliller, iflas müdürlüğünden gönderilen yazı cevabı ve ekleri, benimsenen bilirkişi raporu ile tüm dosya içeriği birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki sözleşme hükümleri incelendiğinde; sözleşmenin 4. maddesinde her bir dairenin satış bedelinin KDV dahil 300.000,00 TL, toplam satış bedelinin ise KDV dahil 6.000.000,00 TL olduğu, 3.000.000,00 TL'nin davacı ...... Gayrimenkul, kalan 3.000.000,00 TL'nin ise ..... tarafından ......'e verilecek "barter çeki” ile ödenmesinin kararlaştırıldığı, "Dairelerin Teslimi” başlıklı 6. Maddesinde, sözleşmenin 3. Maddesinde belirtilen daireler ekli şartnamelerine uygun olarak 30.06.2009 tarihinde iskan ruhsalı alınmış kullanıma hazır halde ...... tarafından ......'e teslim edileceği, dairelerin geç teslim edilenleri için, daire başına aylık 2.000,00 USD gecikme cezası ...... tarafından ......'e ödeneceği kararlaştırılmıştır.
Dosya kapsamına göre; dava dışı arsa sahipleri ile davalı ...... İnşaat...A.Ş. arasında Büyükçekmece ... Noterliğinde 08.10.2007 tarihinde düzenlenen ... yevmiye sayılı “Düzenleme Şeklinde Resen Tanzim Edilen Kat Karşılığı İnşaat ve Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi” ile davalı ..... şirketinin yüklenici olarak İstanbul ili, ... İlçesi 1. Bölge Mahallesi, ... Köyü, ... Ada, .... Parsel’de kayıtlı bulunan arsa üzerinde 6 blokta inşa edilecek 532 daireyi, projesinde gözüken sosyal tesisleri, ortak alanları vb. ile birlikte “anahtar teslimi" şeklinde inşa etmeyi ve karşılığında ise 317 adet daireyi işin yapım bedeli karşılığında sahip olmayı kabul ettiği, davalılardan .....'in organizatörü olduğu barter sistemi üzerinden davalı yüklenici ..... şirketinin uhdesindeki taşınmazlardan 20 adet bağımsız bölümün mülkiyetini sözleşme ve eklerine uygun olarak inşa işlerini tamamlayarak davacıya teslimi konusunda taraflar arasında 05.03.2008 tarihli gayrimenkul satış ve inşaat sözleşmesi düzenlendiği, sözleşmeye konu 20 adet bağımsız bölüme ilişkin kat irtifaklı arsa payları, 10.03.2008 ve 25.03.2008 tarihli tescil işlemleri ile davalı ...... tarafından, davacı şirkete devredildiği, davacının 20 adet daireye ilişkin kat irtifaklı arsa paylarının maliki olduğu hususunda ihtilaf bulunmamaktadır.
Somut olayda uyuşmazlık; davalı yüklenici şirketin sözleşme kapsamında edimini gereği ifa edip etmediği, inşaatı imalat eksiklikleri ile birlikte süresinden sonra teslimi gerçekleştirip gerçekleştirmediğinin tespiti ile davacının, eksik ve ayıplı ifa ile cezai şarttan kaynaklanan alacağı bulunup bulunmadığı, varsa bu alacaktan davalı ..... şirketinin sorumlu olup olmadığına ilişkindir.
Dosyadaki deliller değişik iş dosyası ve alınan bilirkişi heyet raporlarına göre davalı müflis ......'in dava tarihine kadar gerçekleştirmiş olduğu imalat işlerinde sözleşmeden doğan diğer taahhütlerini de yerine getirmediği sözlemedeki edimi eksik ifa ettiği yanında söz konusu bağımsız bölümleri de geç teslime sebep olduğu anlaşılmıştır.
Eksik iş bedeli yönünden; eksik iş, sözleşme ve eklerine göre yapılması kararlaştırıldığı halde tam yapılmayan iştir. Mahkememizce yapılan inceleme ve alınan heyet raporları ve değişik iş dosyasında da anlaşılacağı üzere, davacı şirket tarafından satın alınan ve adına kat irtifak tapuları ile tescil edilen 20 adet dairelerin (B blokta 3 adet 50. 56 ve 68 no'lu daire, C blok ta 7 adet 34, 36, 50, 52 İle 58, 60, 84 no’lu daire, D blok ta 10 adet 18, 20 ve 26, 28 ve 42, 60, 58f 60 ve 98, 100 no'lu) bina ortak alanları hariç, dava tarihi itibariyle bilirkişi heyet raporunda da detaylı bir şekilde açıklanan ve fiyatlandırılan eksiklerinin olduğu dikkate alındığında denetime açık ve hüküm vermeye elverişli kabul edilen bilirkişi raporuna göre; söz konusu eksikliklerin de tamamlanması için yapılacak harcamalar toplamının yeniden yapılan hesaplama sonucu 432.424,50 TL olarak belirlendiği, hesaplamanın denetime açık ve hüküm vermeye elverişli kabul edilerek kayıt kabule esas alınmış, davacının fazlaya dair ispat edilemeyen eksik iş bedeli talebinin reddine karar verilmiştir.
Cezai şart bedeli yönünden ise, cezai şart genel olarak; borcun, hiç veya gereği gibi (TBK m.179/1) veya kararlaştırılan zamanda veya yerde (TBK m.179/2) ifa edilmemesi durumunda alacaklıya ödenmesi gereken para ifadesini bulan ifaya eklenen cezai şart borçlunun edimini sözleşmede kararlaştırılan zaman veya yerde ifa etmemesi halinde, alacaklıya karşı, hem edimin ifasını hem de cezai şartın ödenmesini borçlandığı edim taahhüdüdür.Taraflarca ifaya eklenen cezai şartın kararlaştırılmış olduğu hallerde alacaklı, kural olarak, hem akdin ifasını hem de cezanın tediyesini talep edebilir.
Sözleşmenin 6. Maddesinde davalı müflis ......, daireleri her ay için daire başına 2.000 USD gecikme cezası ödemeyi taahhüt etmiştir. Yukarıda da belirtildiği üzere üzere teslim tarihi, aynı madde içerisinde 30.06.2009 olarak belirlenmiş olup dava tarihi itibariyle teslimde 19 aylık bir gecikme söz konusu olmuştur. Davacı davaya konu tek sözleşme ile ......’den 20 adet daire satın almış olduğundan 18 ay 28 gün gecikme neticesinde 20 adet daire için toplam 757.333 USD tutarında cezai şart bedeli alacağı doğmuş olduğu bilirkişi heyet raporuyla da sabit ve tespit edilen bedel sözleşmeye uygun bulunmuştur. Yargıtay emsal kararlarında ifade edildiği gibi yabancı para alacaklarının iflas masasına kayıt şekli konusunda İcra ve İflas Kanunu'nda açık bir hüküm bulunmasa da İcra ve İflas Kanunu'nun 198. maddesinin 1. fıkrasında, konusu para olmayan alacakların, ona eşit bir kıymete para alacağına çevrileceği öngörülmüştür. Öğretide, konusu yabancı para olan alacakların da anılan yasa hükümlerine göre iflasın açıldığı andaki döviz kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilerek iflas masasına yazdırılacağı kabul edilmiştir (Kuru: B. İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, 2013, 2. Baskı, Ankara, sf.1244). Bu itibarla davacının, gecikme cezasına ilişkin alacağın, iflas tarihindeki USD kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilerek hüküm tesis edilmiştir.
Davalı ..... yönünden ise; 25.9.2006 tarihli Üyelik Sözleşmesi ve aynı tarihli Ek Sözleşme ile Davacı ile ......’in ticari ilişki içine girmesini sağlayan ve barter sistemi içinde işbu ilişkinin korunmasını sağlıklı bir biçimde sona ermesini sağlamakla yükümlü organizatör görevindedir.
Davacı ile davalı müflis ...... arasında akdedilmiş olan gayrimenkul satım ve inşaat sözleşmesi, .....’ın organizatörü olduğu barter sistemi üzerinden gerçekleşmiştir. Barter sisteminin işleyişi, ..... ile sistemin üyeleri arasında akdedilen üyelik sözleşmeleri hükümleriyle düzenlenmiştir. Buna göre sistemin üyeleri, ellerindeki mal veya hizmetleri sistemin ortak havuzuna beyan ederek, sistemdeki diğer üyelere arz ederler. Mal veya hizmet arz eden üye ile talep eden üye arasında söz konusu mal veya hizmetin satımına ilişkin bir sözleşme akdedilir fakat, normal bir satım sözleşmesinden farklı olarak semen nakdi olarak değil de, barter çeki yoluyla ödenir. Barter çeki TTK anlamında bir kıymetli evrak hükmünde olmayıp, sadece alacaklılık hakkını gösteren bir belge niteliğindedir. Barter çeki, sahibine barter sistemine arz edilmiş mal veya hizmetlerden talep etme hakkı verir. Böylece birbirleriyle ilgisi bulunmayan farklı tüzel veya gerçek kişiler arasında, çoklu bir takas sistemi oluşturulmuş olur. Barter kurumunun faaliyet amacı, bir şirket olarak üyesi olan firmalar arasındaki ticareti teşvik ederek ve bu ticaretin sürekliliğini sağlayarak gelir sağlamaktır. İş bu davada gayrimenkul satış ve inşaat sözleşmesinden kaynaklanan eksik işler bedeli ile cezai şart alacağı konu edilmiştir. Bahse konu sözleşme bedelin bir kısmnı milyon barter çeki ile davalı ..... tarafından, bakiye bedel ise nakden davacı tarafça ödenmiştir. Davalı müflis ...... sözleşme konusu gayrimenkulleri davacıya devretmiş ise de inşaatı tamamlayamadığı dosya kapsamı ile sabittir. Davacı uğradığını ileri sürdüğü zararı müflis ......’den talep ederken garantör olduğundan bahisle ... şirketini de müteselsilen sorumlu tutmuş ise de dayanılan gayrimenkul satış ve inşaat sözleşmesinde davalının davacıya karşı üstlenmiş olduğu bir edimi olmadığı gibi taşınmaz satış sözleşmesinde ve aynı tarihli borç nakil sözleşmesinde dava dışı ...... İnşaatın barter ortak pazarından alacağı olan 3.000.000,00-TL'yi davacı şirkete devir ettiğine ilişkin açık bir ifade bulunmadığı gibi, aksine her iki sözleşme ile barter üyesi olan dava dışı şirketin sistemden olan alacağının davacı şirkete yapılacak satışın davacı tarafından ödenmesi gereken satış bedeline mahsubu yoluyla ödenmesi amaçlanmaktadır. Anılan sözleşmelerde dava dışı ...... İnşaat...A Ş, ile davalı ..... A.Ş. arasında imzalanan barter üyelik sözleşmesinin devri ile davacı şirketin anılan şirketin yerine geçtiği anlamına gelen hükümler bulunmamaktadır. Bu nedenle barter üyelik sözleşmesinden ve eki sözleşmeden karşılıklı doğan hak ve sorumlulukların halen sözleşmenin tarafı olan şirketlere ait olduğu, Davacı şirketin ise tarafı olduğu adi yazılı sözleşme uyarınca sahip olduğu haklarını bu sözleşmenin borçlu tarafı olan yüklenici diğer davalı şirketten isteyebileceği dikkate alınarak davalı ..... A.Ş.'nin adi yazılı taşınmaz satımı sözleşmesi ile davacı adına satıcı-davalı yüklenici şirkete 3.000.000,00-TL satış bedelini barter sistemi üzerinden ödeme borcu altına girdiği ve bu borcunu yerine getirdiği, “borç nakil sözleşmesi" uyarınca da davalı yüklenici şirkete olan sorumluluklarını yerine getirdiği dosya kapsamı ile sabit olduğundan; davacı ile aralarındaki 05.03.2008 tarihli her iki sözleşmede açıkça yazılı olmayan "satılandaki eksiklikler ve teslimde gecikmeden doğan zararlardan" dolayı davacı-alıcı şirkete bir sorumluluğu bulunmadığı, bu borçların yerine getirilmesini davacıya karşı garanti etmediği anlaşılmış olup davalının barter sistemi içinde işbu ilişkinin korunmasını sağlıklı bir biçimde sona ermesini sağlamakla yükümlü organizatör görevi olduğu dikkate alınarak ..... yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Tüm bu nedenlerle; davanın kısmen kabulüne; kabul edilen asıl alacak 432.424,50 TL yönünden iflas tarihi tarihine kadar işlemiş yasal faiz miktarı olan 46.062,09 TL ile birlikte toplam 478.486,59‬ TL'nin ve cezai şart bedeli olan 757.333,00 USD ve bu bedele işlemiş döviz faizi miktarı olan 78.674,45 USD için ise her iki alacak kalemi için toplam 836.007,45 USD her iki alacak kalemi için 04.04.2012 tarihindeki Merkez Bankası USD efektif satış kuru üzerinden TL’ye çevrilmesi neticesinde hesaplanan toplam 1.498.877,76 TL'nin davalı Müflis ...... Gayrimenkul Yatırımları Ve Ticaret A.Ş'nin iflas masasına kayıt ve kabulüne, fazlaya ilişkin istem yerinde görülmediğinden reddine, davalı ..... A.Ş. yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın Kısmen KABULÜNE;
a) Kabul edilen asıl alacak 432.424,50 TL yönünden iflas tarihi tarihine kadar işlemiş yasal faiz miktarı olan 46.062,09 TL ile birlikte toplam 478.486,59‬ TL'nin ve
b) Cezai şart bedeli olan 757.333,00 USD ve bu bedele işlemiş döviz faizi miktarı olan 78.674,45 USD için ise her iki alacak kalemi için toplam 836.007,45 USD her iki alacak kalemi için 04.04.2012 tarihindeki Merkez Bankası USD efektif satış kuru üzerinden TL’ye çevrilmesi neticesinde hesaplanan toplam 1.498.877,76 TL'nin davalı Müflis ...... Gayrimenkul Yatırımları Ve Ticaret A.Ş'nin iflas masasına KAYIT VE KABULÜNE,
2-Fazlaya ilişkin istem yerinde görülmediğinden REDDİNE,
3-Davalı ..... A.Ş. yönünden davanın REDDİNE
4-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 615,40-TL harcın davacı tarafça peşin yatırılan 32.122,95-TL peşin harçtan mahsubu ile artan 31.507,55‬-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya İADESİNE,
5-Davacı tarafça yatırılan harçtan mahsup edilen 615,40-TL peşin harç ve 18,40-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 633,8‬0-TL harcın davalı müflis ...... İnşaat Ve Madencilik Ticaret A.Ş.'den alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
6-Davacı tarafça yapılan 40.321,95-TL (2010/806 D.iş dosyasında yapılan masraf 859,90-TL) yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 23.471,93-TL'sinin davalı müflis ...... İnşaat Ve Madencilik Ticaret A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalı müflis ...... İnşaat Ve Madencilik Ticaret A.Ş.'den alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
8-Davalı ..... A.Ş. tarafından sarf edilen 61,00-TL tebligat gideri, 39,00-TL müzekkere gideri olmak üzere toplam 100,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ..... A.Ş.'ne VERİLMESİNE,
9-Davalı ..... A.Ş. yönünden davanın reddine karar verildiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ..... A.Ş.'ye VERİLMESİNE,
10-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde taraflara İADESİNE,
11-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere hazır olan taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.22/05/2025
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ....
e-imza
TASHİH ŞERHİ
Mahkememizin 22/05/2025 tarihli kısa kararının 1.fıkrasının (b) bendinin 4.satırında davalı müflis şirket unvanının sehven yanlış olarak yazıldığı anlaşıldığından; HMK'nun 304.maddesinin Hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar, mahkemece resen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebilir şeklindeki düzenlemesi uyarınca;
Mahkememizin ... Esas, ... Karar sayılı kararın hüküm kısmının 1.fıkrasının (b) bendinin 4.satırında yer alan müflis "...... Gayrimenkul Yatırımları Ve Ticaret A.Ş'nin" unvanının, "...... İnşaat Ve Madencilik Ticaret A.Ş." olarak TASHİHİNE oy birliğiyle karar verildi. 20/06/2025
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ....
e-imza