İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/949 K.2024/753

T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/949 Esas
KARAR NO:2024/753
DAVA:Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:26/07/2019
KARAR TARİHİ:08/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanan 29.08.2017 tarihli ... Gayrımenkul Danışmanlığı Sözleşmesinin 10.maddesine aykırı davranılması nedeniyle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000 TL cezai şart bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek dövize uygulanan en yüksek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkili şirkete ödenmesini talep etmiştir.
CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu cezai şart talebine dayanak gösterilen sözleşme düzenlenmesinin anayasa ve yasa hükümleri uyarınca geçersiz olduğunu, cezai şart talebine ilişkin sözleşme maddesinde öngörülen şartların oluşmadığını, talep edilen cezai şart tutarının fahiş olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucu; uyuşmazlığın gayrimenkul danışmanlığı sözleşmesine aykırı davarınlamısa nedeni ile fazlaya ilişkin talepler saklı tutularak istenilen cezai şart bedeline ilişkin alacak olduğu görüldü.
.... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının 05/03/2020 tarihli görevsizlik kararı ile mahkememize gönderilerek işbu esasına kaydının yapıldığı görüldü.
Taraflarca sunulan bilgi ve belgeler, mahkememizce celp edilen bilgi ve belgeler hep birlikte değerlendirilmiş, dosyanın bilirkişiye tevdi edilerek dosya kapsamında rapor aldırılmasına karar verilmiştir.
Mahkememize sunulan bilirkişi heyeti raporundan özetle; Sözleşme metni içerisinde Gayrimenkul Danışmanı olarak isimlendirilmiş davalı yanın yürüteceği işe ait ilçe / bölge sınırını açıklayan / belirten bir hüküm, düzenlemenin görülmediği, Sözleşmenin eki niteliğindeki; ... Etik Kuralları başlıklı metin ile 29.08.2017 tarihli Ortaklık Antlaşması ve ... Üye Profili metninde de davalı yanın Gayrimenkul Danışmanı olarak yürüteceği işe ilişkin ilçe/bölge sınırını düzenleyen bir hüküm bulunmadığı, İhtarnamenin davalı yana tebliğ edilememesi nedeniyle davacı yanın ....Noterliği’ne ait 18.03.2019 tarih ve ... Y.Nolu beyanı ile davalı yanın İstinye/İstanbul adresine ihtarnamenin tebliğinin talep edilmiş olup, ancak davalı yanın bildirilen adresine ihtarnamenin tebliğ edilip edilmediğine ilişkin tebliğ şerhi görülemediği, Davacı şirket ... Ltd. Şti.’nin defter belge ve kayıtlarının Türk Ticaret Kanunu hükümlerine uygun olarak yasal süresi içinde düzenlemiş olduğu ve sahibi lehine delil olma vasfına haiz olduğu, Davacı ... 2019 yılı sonu itibariyle, Davalı ...’nın firmasından 300,00 TL alacaklı olduğu kanaatine varılmıştır.
Mahkememizin 23/11/2023 tarihli duruşma ara kararı gereğince mahkememiz dosyasından ek rapor aldırılmasına karar verildiği görüldü.
Mahkememize sunulan bilirkişi heyeti ek raporundan özetle; 29.08.2017 tarihli sözleşmenin davalı yanın isteği üzerine feshini takiben davalının ... İstinye bölgesinde davacı şirkete rakip olarak değerlendirilebilecek başka bir emlak ofisinde simsarlık faaliyeti sürdürmesinin, akdettiği sözleşme hükümlerine aykırı olarak ... İlçesi sınırları içerisinde rekabet yasağını ihlal etmesi olarak değerlendirileceğinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, Davalı yanın sözleşmeye aykırı olarak faaliyeti nedeniyle rekabet yasağını ihlal ettiğinin kabul edilmesi halinde 29.08.2017 tarihli sözleşmede belirlenmiş cezai şartın uygulanabileceği, Buna göre, davacının kısmi olarak talep ve dava ettiği 10.000,00.-TL cezai şart bedelinin yürürlüğe girerek uygulanabileceği, Sayın Mahkemece sözleşme ile kararlaştırılmış 20.000,00.-USD (dava tarihi itibarı ile TL karşılığı 113.000,00.-TL olan) tutarındaki cezai şart bedelinden, davacı yanın tazmin talebini karşılar ve davalı yönünden ise nisbetsizlik oluşturmayacak bir oranda hakkaniyet sınırı içinde indirim yapılmasının değerlendirilmesinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, Davacı yanın kısmi olarak talep ve dava ettiği 10.000,00.-TL cezai şart bedeline davalının temerrüdünün başladığı 26.03.2019 tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasanın 2.maddesi hükmüne göre değişen oranlarda faiz yürütülebileceği, Mali yönden kök raporda sunulmuş inceleme ve değerlendirmeleri değiştirecek herhangi bir hususun söz konusu olmadığı kanaatine varılmıştır.
Dava ve cevap dilekçeleri, görevsizlik kararı, sözleşme, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamının yapılan incelemesinde; davanın taraflar arasında yapılan 29/08/2017 tarihli, ... Gayrimenkul Danışmanlığı sözleşmesine aykırılıktan kaynaklı cezai şart bedelinin tazminine ilişkin olduğu, davacı ile davalı arasında 29/08/2014 tarihinde ... Gayrimenkul Danışmanlığı Sözleşmesinin düzenlendiği ve çeşitli hükümler üzerinde tarafların anlaştıkları, taraflar arasında düzenlenen sözleşmede; sözleşme süresince ve sona ermesinden itibaren 2 yıl içerisinde gayrimenkul danışmanı olan davalının, sözleşme çerçevesinde yürüttüğü işe benzer ya da rekabet halinde; ... alanın işiyle ilgili, başka şekilde bağlı işi sözleşmenin geçerli olduğu ilçe sınırları dahilinde yapmayacağını, bu yükümlülüklere uyulmaması halinde, 20.000 USD cezai şart bedeli ödeyeceğini, kabul ettikleri ayrıntılı ve bilirkişi raporuna da yansıdığı üzere tarafların 19/01/2019 tarihinde fesih protokolü düzenledikleri, davacının davalıya ithafen ....noterliği'nin 04/03/2019 tarih ve 01715 yevmiye numaralı ihtarname ile davalının ... Türkiye ye bağlı ... Karma isimli işyerinde ... ilçesi sınırları içerisinde emlak danışmanlığı yaptığını ve cezai şart bedelinin ödenmesini talep ettiği, Yargıtay 11 HD'nin 2020/1899 Esas ve 2021/4730 Karar sayılı ilamı ile aynı davacı açısından emsal nitelikte karar verildiği ve sözleşme faaliyet alanının neresi olduğuna ilişkin kriteri ortaya koyduğu, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 1. maddesinde ''bir tarafta ... .../İstanbul adresinin belirtildiği, sözleşme konusu başlığı altında 2. Maddesinde .... Satıcı durumunda olan ... Türkiye Şirketinin almış olduğu bölgedeki Franchise hakkına istinaden ... Sözleşme koşullarına uygun olarak gerçekleştirilmesini kapsadığı, dolayısıyla tarafların faaliyet alanı ve sözleşmeye uyulmaması halinde cezai şartın ödeneceği işlem alanının ... bölgesi olarak kabul ettikleri, davalının anlaşmaya aykırı olarak ... ilçesi sınırları içerisinde kararlaştırılan 2 yıl dolmadan başka firma ile işlem yaptığı, bu hususun dosya içerisindeki ilan bilgilerinden anlaşıldığı dolayısıyla taraflarca kararlaştırılan cezai şart miktarından davalının sorumlu olduğu anlaşıldığından aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak düzenlendiği üzere;
1-Davacının davasının kabulü ile 80.000,00TL cezai şart bedelinin 26/03/2019 tarihinden itibaren 3095sayılı yasanın 4.a maddesi gereğince kamu bankaların USD cinsine uyguladığı mevduat faizi birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ,
2-Alınması gerekli 5.464,8‬-TL karar ve ilam harcından 170,78-TL peşin harç ve 1.195,43 TL ıslah harcının mahsubu ile geriye kalan 4.098,59‬ TL eksik harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 221,58 TL ilk masraf ile yargılama aşamasında yapılan 5.312,00-TL masraf tebligat, posta, bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 5.533,58‬-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
5-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 08/10/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır