İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/642 K.2025/148

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/642 Esas
KARAR NO : 2025/148
DAVA : İtirazın İptali (Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 22/07/2020
KARAR TARİHİ : 27/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesini özetle; Davacı ---------- Şti., davalı ... ile davalıya ait ---------- Mah. ---------- Ada --------- Parselde kayıtlı -------- Blok --------- Kat -------- Numaralı dairenin satışı için anlaşma yapmış olup, bunun üzerine davacı şirket tarafından 13/08/2015 tarihinde davalının hesabına 30.000,00- ABD Doları tutarında kaparo gönderildiği, Davalının ilgili taşınmazın satışından vazgeçtiği, satışın gerçekleşmediği, Ancak davacının ödediği 30.000,00- ABD Doları tutarındaki kaparanın, davalı tarafından iade edilmediği. Davalının 09/11/2015 tarihinde, davacı şirkete --------- Noterliği'nin---------- Yevmiyo No'lu ihtarnamesi ile "2015 yılı Haziran ayında sözlü olarak alım-satım anlaşması yapıldığını, buna istinaden hesabına 30.000,00- ABD Doları Kaparo gönderildiğini, yeni bir alıcı çıktığını, eski satıma ilişkin işlem kalmadığı"nı beyan ettiği Bunun üzerine davacı şirketin, davalıya, 18/11/2015 tarihinde --------- Noterliği'nin ----------Yevmiyo No'lu ihtarnamesi ile 30.000,00- ABD Doları kaparo bedelinin iadesi gerektiğini ihtar ettiği ancak davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığından , kaparo bedelinin iadesi için davacı şirket tarafından ---------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- Esas sayılı dosyasıyla asıl alacak ve fer'ileri ile toplam 30.000,00- ABD Doları'nın (202.953,76-TL) tahsili amacıyla genel haciz yoluyla takip yapıldığı ve davalı 29/01/2020 tarihinde borca itiraz ederek takibi durdurduğundan ,Öncelikle dava konusu kaparo bedelinin ödendiği --------- Mah. ---------- Ada ----------Parselde kayıtlı --------- Blok --------- Kat --------- Numaralı daire üzerine teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasını borçlunun icra takibine yaptığı itirazının iptaline ve takibin devamına, Borçlunun takip konusu borcu, takip dosyasındaki harç, masraf, faiz ve vekalet ücretiyle beraber ödemesine, Borçlunun kötü niyeti sabit olduğu için, takip konusu alacağın % 20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesini özetle; Davalı ile davacı ---------- Şirketi arasında, davalıya ait ----------- Mahallesi ---------- Ada ----------- Parselde kayıtlı ---------- Blok --------- Kat --------- Numaralı dairesinin satışı için alım-satım anlaşması yapıldığı, bu anlaşmanın neticesinde davalının hesabına 90.000,00 TL tutarında kaparo (bağlanma parası) gönderildiği, gayrimenkulün satışının davacıdan kaynaklı bir sebepten dolayı gerçekleşmediği, Akabinde davacı tarafça ---------- İcra Müdürlüğünde ------------ E. sayılı dosyası ile icra takibi başlamış olup, söz konusu icra takibine davalı tarafından itiraz edildiği, Davacı tarafından ayrıca ---------- İcra Müdürlüğünün ----------- E. sayılı icra dosyası üzerinden de aynı alacak talebi ile ilgili icra takibi başlatıldığı, söz konusu icra dosyasına sunulan yetki itirazı doğrultusunda mükerrer olarak başlatılan icra dosyası ----------- İcra Müdürlüğüne gönderilerek ----------- E. sayılı esasına kaydedildiği, Mükerrer olarak başlatılan---------- İcra Müdürlüğü’nün ---------- E. sayılı takibine davalı tarafından itiraz edilmese sebebiyle huzurdaki itirazın iptali davası açıldığı, Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğuna dair görev itirazında bulunulduğu, Ekonomik gerekçelerle şahsına ait daireyi satmak isteyen ve bu hususta davacıya güvenmiş olan davalının davacının alım ifasını yerine getirmemesinden dolayı zarara uğradığı, Ayrıca davalını icra müdürlüğüne yaptığı itirazı ile bu mükerrerlik itirazını da belirtmiş ve icra takibinin durdurulduğu, Dolayısıyla davacının mükerrer olarak başlatılmış olan icra takibine dayanarak huzurdaki itirazın iptali davasını açması usule ve hukuka açıkça aykırı olduğundan, öncelikle Görev itirazımızın kabulü ile Mahkemenin görevsizliğine karar verilmesi Haksız ve hukuktan yoksun açılan davanın reddine, Kötü niyetli olarak girişilen icra takibi nedeniyle Müvekkil Davalı lehine %20’dan aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesi talep edilmiştir.
DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;Dava başlangıçta taşınmaz kapora bedelinin iadesine yönelik takibe itirazın iptali ile icra inkar tazminat talebi ve kötüniyet tazminat talepli açılmıştır. Mahkememizin ----------- E.sırasına kaydedilen işbu dosya öncelikle ---------- E.sayılı dosyası ile açılmış, mahkeme dosyasından verilen ----------sayılı ve 23.06.2021 tarihli görevsizlik kararı ile dosya mahkememize tevzi olmuştur.
Yargılama aşamasında;
Davalı vekilinin dilekçesinde bahsi geçen icra dosyaları celp edilmiştir.
--------- İcra Müdürlüğü ------------ E.sayılı dosyası
İşbu dosyadan düzenlenen 30.11.2015 tarihli ödeme emrinin incelenmesinde; alacaklının ----------- ŞTİ, borçlunun ... olduğu,
86.400,00-TL Diğer Asıl Alacak
63,91-TL İşlemiş faiz 23/11/2015- 26.11.2015 arası
86.463,91-TL Toplam alacak
Üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, takip sonrası için yıllık %9 yasal faiz talebinin bulunduğu görülmektedir. İşbu dosyadan borçluya 04.12.2015 tarihinde ödeme emri tebliğ edilmiş, borçlu tarafından 07.12.2015 tarihinde takibe, yetkiye ve takip konusu alacağa itiraz edilmiştir.
---------- İcra Müdürlüğü ----------- E.sayılı dosyası: İşbu dosyadan düzenlenen 02.01.2020 tarihli ödeme emrinin incelenmesinde; alacaklının --------- ŞTİ, borçlunun ... olduğu,
30.000,00-USD
5.417,65-USD (%3,1) Değişen oranlarda 1 yıl ve daha uzun vadeli kamu bankalarınca fiilen
Uygulanan azami mevduat faiz oranları USD 35.417,65-USD Toplam alacak
Üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, TL karşılığı olarak 202.953,76-TL gösterildiği, borçlu tarafından 29.01.2020 tarihinde itiraz dilekçesi sunulduğu, borca itiraz edildiği, yetki itirazında bulunulduğu, takibin mükerrer olduğu da belirtilerek takibin durdurulmasına karar verildiği beyan edilmiştir. İşbu dosya öncelikle ---------İcra Müdürlüğü'nün-------- E.sayılı dosyası ile başlatılmış; yetki itirazı üzerine --------- İcra Müdürlüğü'ne gelmiştir.
--------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- E.sayılı dosyasına sunulan takip talebi ve işbu dosyadan düzenlenen ödeme emrinin incelenmesinde alacak kalemlerinin;
30.000,00-USD- fiili ödeme tarihi asıl alacak
5.417,65-USD- fiili ödeme tarihi işlemiş faiz
35.417,65-USD - fiili ödeme tarihi toplam alacak şeklinde olduğu,
(Takip tarihindeki karşılığı 1-USD =5,7303-TL Harca esas değer 202.953,76-TL) Tahsilde tekerrür olmamak şartıyla takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek 1 yıla kadar vadeli kamu bankalarınca fiilen uygulanan azami mevduat faiz oranı (USD)- fiili ödeme günündeki döviz alış kuru üzerinden- ibaresinin yer aldığı görülmektedir.
---------- Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü yazı cevabı:
Tapu Müdürlüğünün 08.10.2021 tarihinde gelen yazı cevabına göre; ---------- İli, ----------- İlçesi, ---------- ada ---------- parselde kayıtlı --------- blok, ---------kat, --------- bağımsız bölüm no.lu taşınmaz 06.04.2011 tarihinde davalı ... adına tescil edilmiş iken; 04.11.2020 tarihli satış işlemi ile ---------- adına tescil edilmiştir.
Uyuşmazlık konusu olayda davacı ile davalı arasında taşınmaz satımı hususunda sözlü anlaşma yapıldığı ve buna istinaden davacı tarafından davalıya 13.08.2015 tarihinde 90.000,00-TL ödeme yapıldığına ilişkin taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Uyuşmazlık taşınmazın satışının neden davacıya yapılamadığı bu hususun kimden kaynaklandığı ve ödenen kapora bedelinin iadesinin gerekip gerekmediği hususunda toplanmaktadır.
Davalı, 09.11.2015 tarihinde, Ağustos 2015'te 30.000,00-USD'nin TL karşılığının kaparo olarak gönderiliğini, fakat taşınmazın değerinin arttığını, başkaca alıcının bulunduğunu, taşınmaz satın alınmak isteniyorsa, %10 oranında kaparo gönderilmesinin istendiğini noter aracılığı ile davacıya ihtar etmiştir.
Davacı taraf da 18.11.2015 tarihli ihtarnamesi ile 30.000,00-USD kaparonun, ihtarname tebliğinden itibaren 3 gün içerisinde kendisine iadesini talep etmiş olup; işbu ihtarname davacıya 20.11.2015 tarihinde tebliğ edilmiştir.
Dosya içerisinde, satışın niçin yapılamadığına ilişkin herhangi bir belge taraflarca sunulmamıştır. Her iki taraf da diğer taraf nedeniyle satışın yapılmadığını ileri sürmüş olup; Söz konusu taşınmaz, dosya içerisine gelen tapu kaydına göre 04.11.2020 tarihinde dava dışı 3.kişiye satılmıştır.
Taraflar gayrimenkul satışı hususunda sözlü olarak anlaşma yaptıklarını ileri sürmüş olup bu haliyle gayrimenkul satışı resmi şekil şartına bağlı olduğundan, gayrimenkul satışı için geçerli bir sözleşmeden bahsedilemeyeceği açıktır. Taraflar gerçekleşmeyen bu sözleşmeden kaynaklı ancak şartları oluşmuşsa aldıklarını geri vermekle yükümlüdürler.
.Davacı, öncelikle 30.11.2015 tarihinde, ---------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- E.sayılı dosyası ile 86.400,00-TL asıl alacak ve 63,91-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 86.463,91-TL üzerinden takip başlatmış olup, davalı/ borçlunun işbu takibe itirazı üzerine davacı/ alacaklı tarafça dosyadan herhangi bir işlem ve herhangi bir tahsilat yapılmamış; icra müdürlüğünce de itiraz üzerine takibin durmasına karar verilmiştir. Davacı vekilince daha sonra 02.01.2020 tarihinde ---------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- E.sayılı dosyası ile 30.000,00-USD asıl alacak ve 5.417,65-USD işlemiş faiz olmak üzere 35.417,65-USD üzerinden takip başlatılmıştır.
Davacı/alacaklı, kendi beyanları ile de sabit olmak üzere- öncelikle TL üzerinden takip başlatmış ; daha sonra kur farkından dolayı müvekkilinin zararının olacağını beyan ederek USD- fiili ödeme günündeki kur karşılığı bir takip daha başlatmıştır. Davacının, aynı alacak için, tarafları aynı olan ve aynı nitelikte ilamsız icra takibi yaptığı görülmekle mükerrer takip niteliğindedir. Yargılama aşamasında davacı vekilince 07.10.2024 tarihli dilekçe ile 30.000,00-Amerikan Doları kaparo bedelinin aynen ve 18/11/2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalıdan tahsiline dair davanın ıslahına ilişkin dilekçe sunulmuştur.
Islah; iki taraftan her birinin usule müteallik olarak yaptığı muameleyi tamamen veya kısmen düzeltmesi veya iyileştirmesi işlemidir. Islah tamamen veya kısmen olmak üzere iki şekilde yapılabilmektedir. Davacı, tamamen ıslah ile yeni bir dilekçe vererek davasını baştan itibaren usule müteallik bütün işlemlerini değiştirebilir. Yani davacı bu yolla dava sebebini ve talep sonucunu tamamen değiştirip genişletebileceği gibi, davalı da tam ıslah ile savunmasını tamamen değiştirip genişletebilecektir.
Davanın tamamen ıslah edilmesi halinde dava dilekçesi dahil, yapılmış olan bütün usul işlemleri yapılmamış sayılır. Bunun doğal sonucu olarak, dava dilekçesinde yer alan ilk talep içeriği değil, ıslah yoluyla açıklanan talep içeriği nazara alınarak araştırma ve inceleme yapılması ve mahkemece verilecek hükümde de ıslahla ileri sürülen istemin karşılanması gerekir .Islah ile kastedilen dava konusu edilen, yani dava dilekçesinde yer almış bir işlemin genişletilmesi veya değiştirilmesidir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde ;Taraflar arasında tek bir hukuki ilişki ve bu ilişkiden kaynaklı borç iddiası bulunmaktadır. Ödeme dekontuna göre, 13.08.2015 tarihinde davalıya davalınında beyanına göre 30.000 USD karşılığı 90.000,00-TL ödeme yapılmış açıklama kısmında "----------" açıklaması yapılmıştır. Davalının keşide ettiği ihtarnamede 30.000,00-USD'nin TL karşılığı ibaresine yer verilmiş; davacı vekilince de kararlaştırılan tutarın 30.000,00-USD olduğu beyan edilmiştir
Davacı tarafça davalıya keşide edilen ihtarnamede 3 günlük ödeme süresi tanınmış olup davalı temerrüte düşürülmüştür. Dava konusu borcun dayanağı olarak gösterilen gayrimenkul satış işlemi gerçekleşmemiştir. Şatış işleminin gerçekleşmemesinin davalının iddiasına dayalı davacıdan kaynaklandığı hususu ispat edilememiştir. Bu durumda taraflar aldıklarını geri vermekle yükümlüdürler. Davacı vekilince 07.10.2024 tarihli dilekçe ile 30.000,00-Amerikan Doları kaparo bedelinin aynen ve 18/11/2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalıdan tahsiline talep edilmiş olup alacağın davalıdan tahsil şartları gerçekleştiğinden davanın kabulü ile 30.000 USD' nin temerrüt tarihi olan 23 11.2015 tarihinden işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur. Davalı vekilince kötüniyet tazminatı talep edilmiş ise de şartları oluşmamış olup sehven hüküm kısmına eklenmemiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın KABULÜNE
1-30.000 USD' nin 23 11.2015 tarihinden işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan ve alınması gereken 14.057,78 TL karar ve ilam harcından dava açılırken peşin olarak alınan 3.465,95, peşin harç ve 14.087,73 TL ıslah harcı'nın mahsubu ile 3.495,90 TL harcın davacıya iadesine
3-Yargılama gideri mahiyetinde olan 3.465,95 TL peşin harcı ve 14.087,73 TL ıslah harcının toplamı olan 17.553,68 TL dava harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan masraflar toplamı olan 1.958,70 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafça yapılan yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulanan AAÜT uyarınca 32.927,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7--6325 sayılı Yasa uyarınca genel bütçeden sarf edilen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
8-Taraflarca yatırılan gider avansının artan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 27.02.2025