Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/815 K.2025/268

T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : Esas
KARAR NO :
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACILAR : 1- ... - ... ...
2- ... - ... ...
3- ... - ... ...
4- ... - ...
VEKİLİ : Av. ... - [
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLİ : Av. ... - [
DAVA : Kooperatif Üyeliğinin Tespiti
DAVA TARİHİ : 02/10/2024
KARAR TARİHİ : 14/03/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 27/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinin Tespiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; müvekkillerinin davalı kooperatifin üyesi olan nüteveffa ... mirasçıları olduğunu, ... 01/03/2024 tarihinde vefat ettiğini, kooperatif üyeliğinin gereğinin yapılması için davalıya noter ile ihtarname gönderildiğini, mirasçılık belgesinin sunulduğunu, davalı tarafından noter aracılığıyla mirasçıların yasal temsilci tayin etmelerinin istendiğini, taraflar arasında mirasçıların hakları ve 3 aylık sürenin başlangıcı hususunda anlaşmazlık bulunduğunu, müvekkillerinin kooperatif üyeliğinin öğrendiğinde yasal süresi içerisinde bildirimde bulunduğunu, müvekkillerinin kooperatif üyeliği konusunda hak sahibi olduklarını, bu konuda emsal mahkeme ve Yargıtay kararları olduğunu, açıklanan nedenlere müteveffadan kalan kooperatif üyeliğinin müvekkilleri yönünden devam ettiğinin tespitine, mümkün olmaması halinde murisin kooperatifte biriken sermaye payı ve diğer alacaklarının müvekkillerine faiziyle verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; davacı tarafın iddialarının kabulünün mümkün olmadığını, murisin ölümünü resmi olarak 22/08/2024 tarihinde öğrendiklerini, bu nedenle de üyeliğinin 27/08/2024 tarihinde sonlandırıldığını, müvekkilinin kooperatif ana sözleşmesi hükümlerine göre yönetildiğini, kooperatifin amacının esnaf olan üyelere iş yeri kiralaması tahsisi olduğunu, dükkanların mülkiyetinin Melikgazi Belediyesi' ne ait olduğunu, müteveffanın dükkanı hiç bir zaman kendisinin işletmediğini, başkasına kullandırttığını, hiç bir genel kurula katılmadığını, müvekkilinin davacının ölümünden haberinin olmadığını, bunu bilmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin yasal mirasçılara bildirim yapma zorunluluğunun bulunmadığını, bu nedenle ölen üye ... yasal mirasçılarının 3 ay içinde yasal temsilci atamamaları ve müvekkiline başvurmamaları nedeniyle yönetim kurulu tarafından ana sözleşmeye dayanılarak alınan kararla üyeliğinin sonlandırıldığını, kooperatifin yalnızca ana sözleşme hükümlerini uyguladığını, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: kooperatif ana sözleşmesi ve genel kurul kararları, kooperatif üye işlem dosyası, Üsküdar 6. Noterliği' nin 04/03/2024 tarihli 27983 yevmiye nolu mirasçılık belgesi.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, davacılar murisinin kooperatif üyeliğinin ölümüyle sona ermesi nedeniyle üyeliğin mirasçı olan davacılar yönünden devam ettiğinin tespiti,aksi halde murisin kooperatifte biriken sermaye payı ve diğer alacaklarının tahsili istemine ilişkindir.
Davacılar tarafından muris ... 01/03/2024 tarihinde vafat ettiği,murisin davalı kooperatifte üyeliğinin olduğunun 29/07/2024 tarihinde davalı kooperatif tarafından kendilerine whatsapp üzerinden, kooperatif sözleşmesinin son sayfasının kendilerine gönderilmesi ile öğrenildiği beyan edilmiş, davalı kooperatif tarafından ise murisin öldüğünün aylar sonra kiracısından öğrenilmesi üzerine kiracısına yasal mirasçılarının yönetim kuruluna resmi olarak başvurmaları gerektiğinin söylendiğini,bunun üzerine davacı tarafın yönetim kurulu başkanına telefon ederek sözleşme suretinin istendiğini ve sözleşmenin ilgili sayfasının whatsapp üzerinden gönderdiğini beyan etmişlerdir.Davacılar tarafından Kayseri 13. Noterliği'nin ... yevmiye nolu ihtarıyla 22/08/2024 tarihinde, murisin üyelikten kaynaklanan hak ve yükümlülüklerini mirasçılara tanınmasının davalı kooperatiften talep edildiği,kooperatif tarafından ise Kayseri 8.Noterliği'nin ...yevmiye numaralı cevabı ihtarıyla, üyer ... ölmüş olduğunun 26/08/2024 tarihlinde öldüğünün Kayseri 13. Noterliği'nin ... yevmiye nolu ihtarıyla öğrenildiğinin,ölümünden itibaren yasal mirasçıların üç ay içinde yasal temsilci tayin etmemeleri ve kooperatife başvurmamaları nedeniyle yönetim kurulu tarafından alınan kararla üyeliğin 27/08/2024 tarihinde sona erdirerek tasfiye işlemlerine başlanıldığı bildirilmiştir.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 14. maddesinin 1. ve 2. fıkrasında "Ortağın ölümü ile ortaklık sıfatı sona erer. Anasözleşmede gösterilecek şartlarla, ölen ortağın mirasçılarının kooperatifte ortak olarak kalmaları sağlanabilir." hükmüne; kooperatif anasözleşmesinin 16.maddesinde ise "ferdi münasebete geçilmeden önce ölen ortağın kanuni mirasçılarının üç ay içinde temsilci tayin ederek kooperatife bildirmeleri halinde, ortaklık hak ve yükümlülükleri kanuni mirasçıları lehine devam eder. Mirasçıların temsilci tayin etmemeleri veya ortaklığa devam etmek istememeleri halinde, ölen ortağın alacak ve borçları 15. madde hükümlerine göre tasfiye edilir." hükmüne yer verilmiştir.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 16.maddesinde "Ölen ortağın kanuni mirasçılarının üç ay içinde temsilci tayin ederek kooperatife bildirmeleri halinde, ortaklık hak ve yükümlülükleri kanuni mirasçıları lehine devam eder. Mirasçıların temsilci tayin etmemeleri veya ortaklığa devam etmek istememeleri halinde, ölen ortağın alacak ve borçları 15. madde hükümlerine göre tasfiye edilir." hükmüne yer verilmiştir. Bu durumda, anılan yasa ve anasözleşme hükümleri ile getirilen düzenlemenin amacı ve özü gözetildiğinde davalı kooperatifçe ölüm olayının kooperatife bildirildiği tarihte, ölen ortağın mirasçıları ve adresleri ayrı ayrı belirlenip mirasçıların temsilci tayin edip bildirmeleri ve ortaklığa devam edip etmeyecekleri konusunda uyarılmaları gerektiğinden, mirasçıların kendiliklerinden harekete geçmedikleri gerekçesiyle, ortaklık sıfatının düştüğü kabul edilemez.(bkz.İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin 2... esas ... karar sayılı ilamı)
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 14. maddesinin 1. ve 2. fıkrasında "Ortağın ölümü ile ortaklık sıfatı sona erer. Anasözleşmede gösterilecek şartlarla, ölen ortağın mirasçılarının kooperatifte ortak olarak kalmaları sağlanabilir." hükmüne; kooperatif anasözleşmesinin 16. maddesinde ise "Ölen ortağın kanuni mirasçılarının üç ay içinde temsilci tayin ederek kooperatife bildirmeleri halinde, ortaklık hak ve yükümlülükleri kanuni mirasçıları lehine devam eder. Mirasçıların temsilci tayin etmemeleri veya ortaklığa devam etmek istememeleri halinde, ölen ortağın alacak ve borçları 15. madde hükümlerine göre tasfiye edilir." hükmüne yer verilmiştir. Bu durumda, anılan yasa ve anasözleşme hükümleri ile getirilen düzenlemenin amacı ve özü gözetildiğinde ölen ortağın mirasçıları ortaklığa devam edip etmeyecekleri konusunda uyarılmaları gerektiğinden, mirasçıların kendiliğinden harekete geçmedikleri gerekçesiyle, ortaklık sıfatının düştüğü kabul edilemez. Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2014/2609 esas 2014/3185 karar sayılı ilamı)
Yukarıda emsal olarak gösterilen Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları ile Kooperatifler Kanunu ile anasözleşme hükümleri ile getirilen düzenlemenin gözetildiğinde ölen ortağın mirasçıları ortaklığa devam edip etmeyecekleri konusunda uyarılmaları gerektiğinden, mirasçıların 3 ay içinde kendiliklerinden harekete geçmedikleri gerekçesiyle, ortaklık sıfatının düştüğü kabul edilemez. Davacıların, murisin kooperatif üyesi olduğunu 29/07/2024 tarihinde davalı kooperatif tarafından kendilerine whatsapp üzerinden koopetarif üyeliği sözleşmesinin son sayfasının gönderilmesiyle öğrendiklerine dair beyanları ve Kayseri 13. Noterliği'nin ... yevmiye nolu ihtarıyla 22/08/2024 tarihinde, murisin üyelikten kaynaklanan hak ve yükümlülüklerini mirasçılara tanınmasının davalı kooperatiften talep edildiği gözetildiğinde davalı kooperatifin 27/08/2024 tarihinde alınan kararla, yasal mirasçıların üç ay içinde yasal temsilci tayin etmemeleri nedeniyle davacılar murisinin üyeliğinin ve işyeri tahsisisin 27/08/2024 tarihinde sona erdiğine dair alınan karar usul ve yasaya aykırı olduğundan davacıların ihtarnamedeki talebinin murisin üyelikten kaynaklanan hak ve yükümlülüklerinin mirasçılar adına tanınması olduğu gözetilerek, murisinin kooperatif ortaklıklığından doğan hak ve yükümlülükleri kanuni mirasçıları lehine devam edeceğinden davanın kabulü ile davacıların muris ... ölümü nedeniyle davalı kooperatifteki üyeliğinin mirasçı olan davacılar yönünden devam ettiğinin tespitine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davanın KABULÜ ile muris ... ölümü nedeniyle davalı kooperatifteki üyeliğinin mirasçı olan davacılar yönünden devam ettiğinin TESPİTİNE,
2-Alınması gereken 615,40-TL nispi karar ve ilam harcından, davacılardan alınan 427,60-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 187,8‬0-TL karar ve ilâm harcının davalıdan alınarak Hazine' ye gelir kaydına,
3-Davacılar tarafından yatırılan 427,60-TL peşin harç ve 427,60-TL başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan; 291,00-TL tebligat ve posta masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacılar taraf kendisini bir vekille ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. uyarınca taktir olunan 30.000-TL maktu vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama giderleri bulunmadığından bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/03/2025
Katip ...
¸E-imzalıdır
Hakim ...
¸E-imzalıdır