Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2024/2900 K.2025/3006

1. Hukuk Dairesi         2024/2900 E.  ,  2025/3006 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1870 E., 2024/728 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Görele 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/658 E., 2021/397 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı adına kayıtlı 141 ada 38 parsel sayılı taşınmazın devamı olan ancak hatalı bir şeklide köy yolu olarak tespit dışı bırakılan alanın 141 ada 38 parsel sayılı taşınmaza eklenmesine, mümkün değil ise aynı adanın son parseli olarak davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Hazine, davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 22.03.2019 tarihli ve 2018/989 Esas, 2019/500 Karar sayılı kararıyla; Giresun ili, Görele ilçesi, ... köyünde kain 141 ada 38 parsel sayılı taşınmazın batısında bulunan ve kadastro çalışmalarında yol olarak tespit edilen (yola terk edilen) 243,21 m²'lik kısmının kadastro paftasından iptali ile davacıya ait 141 ada 38 parsele eklenmek suretiyle tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. Kaldırma Kararı
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine temsilcisi tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 25.10.2019 tarih 2019/1261 Esas, 2019/1905 Karar sayılı kararıyla; Mahkemece her ne kadar yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmişse de kadastroca tespit harici bırakılan yerler için açılan tescil davalarında, TMK’nın 713/4 ve 5. fıkraları gereğince keşif sonucu elde edilen bilirkişinin rapor ve krokisine göre gerekli yerel ve gazete ilanlarının yöntemine uygun bir biçimde yapılması, ilanın yapıldığı gazete ile ilan tutanaklarının dosya arasına konulması, yasal 3 aylık sürenin dolmasının beklenilmesi gerektiği, bu hususun Mahkemece re'sen dikkate alınması gerektiği halde, anılan ilanlar yapılmadan ve yasal sürenin dolması beklenilmeden doğrudan tescil kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, öte yandan yol olan taşınmaz tescil harici bırakıldığından doğrudan tescil hükmü kurulması gerektiği halde kadastro paftasının iptaline şeklinde karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
B. Kaldırma Kararı Sonrası İlk Derece Mahkemesince Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin 14.04.2021 tarih ve 2019/658 Esas, 2021/397 Karar sayılı kararıyla; davacının davasının kabulüne Giresun ili, Görele ilçesi, ... köyünde kain 141 ada 38 parsel sayılı taşınmazın batısında bulunan ve kadastro çalışmalarında yol olarak tespit edilen kısmın, fen bilirkişisi ...tarafından sunulan 16.10.2020 havale tarihli rapora ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 243,21 m²'lik kısmının davacıya ait 141 ada 38 parsele eklenmesi suretiyle tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.
C. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı davalı Hazine vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 16.09.2021 tarihli ve 2021/743 Esas, 2021/890 Karar sayılı kararıyla; davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; çekişmeli taşınmaz bölümünde davacının ve mirasbırakanın ekonomik amaca uygun zilyetliği ispatlanamadığından Görele 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.04.2021 tarihli, 2019/658 Esas, 2021/397 Karar sayılı kararının kaldırılmasına, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince davanın reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içerisinde davacı vekili tarafından temyiz isteminden bulunulması üzerine, Dairenin 21.09.2023 tarih ve 2021/9758 Esas, 2023/4697 Karar sayılı kararıyla; hükme yeterli araştırma ve inceleme yapılmadığı, hava fotoğraflarının incelenmesi suretiyle hazırlanan 16.10.2020 tarihli bilirkişi raporunun orman yüksek mühendisi bilirkişi tarafından hazırlandığı dosya içeriğinden anlaşılmakla birlikte, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiden dava konusu taşınmaz ile ilgili olarak nitelikleri ve fotoğraflardaki görüntüleri itibariyle davacının maliki olduğu 141 ada 38 parsel sayılı taşınmaz ile bütünlük arz edip etmediği hususunda rapor alınmadığının görüldüğü, bu şekilde noksan araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilmesinin doğru olmadığı; hal böyle olunca, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisine taşınmazı kapsayan hava fotoğrafları üzerinde stereoskop aletiyle inceleme yaptırılarak dava konusu taşınmazın hava fotoğraflarında gösterilmesinin istenilmesi ve taşınmazın önceki ve şimdiki niteliğinin ne olduğunu belirten gerekçeli rapor alınması, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
B. Bozma Sonrası Bölge Adliye Mahkemesince Verilen Karar
Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; çekişmeli taşınmaz bölümünün kadim yol niteliğinde olmadığı, davacı tarafından kendisine ait diğer taşınmazlarla bir bütün halinde fındık bahçesi olarak kullanıldığı, daha sonra davacı tarafından kendisine ait eve ulaşılmak üzere özel yol olarak bırakıldığı, bu haliyle davacı açısından edinme koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne, Giresun ili, Görele ilçesi, ... köyünde kain 141 ada 38 parsel sayılı taşınmazın batısında bulunan ve kadastro çalışmalarında yol olarak tescil harici bırakılan, fen bilirkişileri tarafından sunulan 28.02.2019 havale tarihli rapora ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 243,21 m²'lik kısmının 141 ada 38 parsele eklenerek taşınmazın yeni yüz ölçümüyle mevcut tapu maliki adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak karar verildiğini, bilirkişi kurulları tarafından yeterli düzeyde inceleme yapılamadan alınan raporlara itibar edildiğini, dava konusu taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olup özel mülkiyete konu olamayacağını, istinaf aşamasında alınan raporda da dava konusu yolun 1984 yılından beri zeminde olduğunun belirtildiğini, keşif tarihi itibariyle de bu yerin tarım arazisi vasfında olmadığı, yol nitelikli olduğunun açık olduğunu ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, tapusuz taşınmazın tescili istemine ilişkindir.
Temyiz olunan nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkün
Dava konusu; Giresun ili, Görele ilçesi, ... köyünde bulunan ve fen bilirkişileri tarafından sunulan 28.02.2019 havale tarihli rapora ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 243,21 m² yüz ölçümlü taşınmaz kadastro çalışmaları sırasında yol olduğu gerekçesiyle tescil harici bırakılmıştır.
Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı Hazine vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı Hazine vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
492 sayılı Harçlar Kanunu'nun değişik 13. maddesinin "j" bendi gereğince temyiz eden davalı Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
12.06.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.