Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2024/3219 K.2025/2942

1. Hukuk Dairesi         2024/3219 E.  ,  2025/2942 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/962 E., 2023/1428 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kayseri 4. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/2 E., 2023/181 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili, davalı Hazine vekili ve davalı ... Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I .DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacıların murisi ...'ın malik olduğu 3594 parsel sayılı taşınmazın Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/1099 Esas, 2005/564 Karar sayılı kararı ile ... OSB Yönetim Kurulu Başkanlığı tarafından kamulaştırıldığını, 3594 sayılı parsel sayılı taşınmazın yüz ölçümünün tapuda 9700 m² olarak gözükmesine rağmen sonrasında taşınmazın yüz ölçümünün 19.793,32 m2 olarak tapuda tashih edildiğini, taşınmazın ifraz görerek 7804 ada 2 parsel numarasını aldığını, yanlış ölçümden kaynaklı 10.093,32 m²'lik alanın davacıların miras hisseleri oranında tapu kaydının iptali ve davacılar adına tapuya tescilini, bu talebin mümkün olmaması halinde 10.093,32 m² alanın kamulaştırmasız el atmadan dolayı rayiç değerinin tazminat olarak şimdilik 15.000,00 TL ile davalı ... Organize Sanayi Bölgesi Tüzel Kişiliğinin sebepsiz zenginleşmesinden dolayı 10.093,32 m² alanın rayiç değerinin şimdilik 15.000,00 TL'sinin kamulaştırma tarihinden itibaren işletilecek faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacılara iadesini istemiştir.
II. CEVAP
Davalı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde; davaya konu 3594 parsel sayılı taşınmazın tapulama çalışmaları esnasında davalı olması nedeniyle parsele ait tespit tutanağının Tapulama Hakimliğine gönderildiğini, Tapulama Mahkemesinin 1969/28 Esas, 1973/35 Karar sayılı kararı gereğince 9700 m² miktarında tarla vasfı ile ölü ... adına tescil edildiğini, ardından taşınmazın Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/1099 Esas, 2005/564 Karar sayılı kararı ile ölü Halil adına olan kaydının iptal edilerek kamulaştırma sonucu ... Organize Sanayi Tüzel Kişiliği adına tescil edildiğini, dava konusu 3594 parsel sayılı taşınmazın bulunduğu bir takım taşınmazlarla ilgili kısmı imar uygulaması sonucu 3594 parsel sayılı taşınmazın 9700 m² olan yüz ölçümünün 19.793,32 m² olarak düzeltildiğini ve ayırma işlemi sonucu 7804 ada 2 parsel sayılı taşınmazın Kayseri OSB Tüzel Kişiliği adına tescil edildiğini, 17.06.2011 tarihinde yapılan satış işlemi ile de ...Gıda Temizlik A.Ş adına tescil edildiğini, bu durumda davalı idareye husumet yöneltilmesinin hukuka aykırı olduğunu, idarenin herhangi bir zarara sebebiyet vermediğini, aksine bir yanlışlığı düzelterek zarara uğranılmasına engel bulunduğunu, zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde; öncelikle husumet itirazı bulunduğunu, Kadastro Müdürlüğü tarafından yapılan düzeltme işleminin üzerinden 10 yıl geçtiğini, bu nedenle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini, davanın açılmasına vekil olunan Kurumun sebebiyet vermediğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...Gıda Temizlik Turizm İnş. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davanın görev, husumet ve zamanaşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, esas bakımından ise davalı Şirketin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, çekişmeli taşınmazı ... Organize Sanayi Bölge Müdürlüğünden bedelini ödeyerek satın aldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEME KARARI
Kayseri 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 30.05.2022 tarih 2021/125 Esas, 2022/251 Karar sayılı kararı ile zamanaşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir. Davacılar vekilinin istinaf başvurusu üzerine Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 10.11.2022 tarih 2022/1398 Esas, 2022/1552 Karar sayılı kararıyla eksik araştırma ve inceleme ile hüküm tesisinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı ...A.Ş.'nin davaya konu taşınmazı diğer davalı ... Organize Sanayi Bölge Müdürlüğünden parasını ödeyerek satın aldığından, bu davalı hakkında ispatlanamayan davanın reddine; diğer davalılar hakkında açılan dava bakımından, kamulaştırma davası sonucu Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/1099 Esas, 2005/564 Karar sayılı kararı ile kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili konusunda karar verildiği, kamulaştırma işleminin usulüne uygun olduğu bu sebeple davacıların tapu iptali - tescil taleplerinin yerinde olmadığı, davalı ... OSB Müdürlüğü tarafından kamulaştırma tarihindeki rayiç bedeli üzerinden hesaplama sonucu davacıların hisselerine isabet eden bedelin toplam 12.645,61 TL olduğu gerekçesiyle 12.645,61 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar Hazine ve ... OSB Müdürlüğünden müştereken ve müteselsilen tahsili ile hisseleri oranında davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı Hazine vekili, davalı ... OSB Müdürlüğü vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, kamulaştırma davası sonucu Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/1099 Esas, 2005/564 Karar sayılı ilamı ile kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil konusunda karar verilmiş olup tapu iptali ve tescil talebinin kabulüne olanak bulunmadığı, dava konusu taşınmazın kamulaştırma tarihindeki bedeli yönünden kamulaştırma dosyası olan Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/1099 Esas, 2005/564 Karar sayılı ilamı ile tespit edilen kamulaştırma bedeli yönünden davanın kabulüne karar verilmiş olduğu, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; tazminat hesabının kamulaştırma tarihindeki m2 birim fiyatı üzerinden yapılmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, davacıların bir kusuru bulunmadığını, karşı tarafın yapılan işlemden dolayı sebepsiz yere zenginleştiğini, Mahkemenin hükme esas aldığı bilirkişi raporunda Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/1099 Esas sayılı kamulaştırma dosyasında 08.12.2004 tarihinde m2 birim bedeli olarak belirlenen 1,91 TL üzerinden hesaplama yapıldığını, bu bedeli kabul etmediklerini, kamulaştırma davası ile bu davanın ilgi ve illiyet bağı bulunmadığını, istinaf kaldırma kararı öncesi alınan ek bilirkişi raporunda taşınmazın m² fiyatının 7,13 TL olarak belirlendiğini, davacıların zararının güncel olarak dava açma tarihi esas alınarak hesaplanmasının hukuka ve hakkaniyete en uygun olacağını, kamulaştırmasız el atma davalarında bedel belirlenirken dava tarihinin esas alınmasının gerekli olduğunu, tazminat davasının 09.04.2021 tarihinde açıldığını, taşınmazın o tarihteki imar durumu, gelişme alanı içinde bulunması, kamulaştırmaya duyulan ihtiyaç, kamulaştırmanın sanayi alanı için yapılması gibi nedenlerle objektif değer artışı uygulanmasının % 2500 olması gerektiğini, zira ilk kamulaştırma tarihindeki paranın alım gücü, değeri ile bu günkü tespit edilen taşınmaz bedelinin objektif değerinin aynı olmadığını, ayrıca tapu iptali ve tescil davasındaki taleplerinin değerlendirilmesi gerektiğini belirterek ve re'sen tespit edilecek nedenlerle kararın bozulmasını talep etmiştir.
Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın, Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/1099 Esas, 2005/564 Karar sayılı kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil kararının infazı sonucu 9700 m² olarak ... Organize Sanayi Bölgesi Tüzel Kişiliği adına tescil edildiğini, ancak daha sonra ... O.S.B Tüzel Kişiliğinin de muvafakati alınarak 3402 sayılı Kanun'un 41. maddesi gereğince yüz ölçümü düzeltmesi sonucu taşınmazın yüz ölçümünün 19.793,32 m² olarak tescil edildiğini, bu durumda vekil eden idareye husumet yöneltilmesinin hukuka aykırı olduğunu, olayda İdarenin herhangi bir zarara sebebiyet vermediğini, aksine bir yanlışlığı düzelterek zarara uğranılmasına engel olunduğunu, uğranılan bir zarar varsa bunun sebepsiz zenginleşmiş olan taraftan talep edilmesi ve mahkeme tarafından da sebepsiz zenginleşen taraftan tazminine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
Davalı ... Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü temyiz dilekçesinde özetle; davanın açılmasına vekil edenin sebep olmadığını, davanın açılmasında herhangi bir kusuru bulunmadığını, 11.10.2004 tarih ve 53 sayılı kamulaştırma kararı alındığını, taşınmazın yüz ölçümündeki hatanın giderilmesi işlemi kamulaştırma işleminin tamamlanıp taşınmazın mülkiyeti geçtikten yıllar sonra yapıldığını,kadastro işlemleri tapu sicili kavramı içerisinde değerlendirilmekte olup tapu sicilinin tutulmasından doğan zararlardan Devletin sorumlu olduğunu,bu nedenle müteselsil sorumluluk kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, kamulaştırma işleminin gerçekleştirildiği dönemde taşınmazın yüz ölçümü doğru hesaplansa idi zaten davalı kurum tarafından 19.973,32 m² yüz ölçümlü taşınmaz için bilirkişi raporunda tespit edilen birim m² değeri 1.90 TL üzerinden ödeme yapılmış olacağını, taşınmazın kuru tarım arazisi iken Kurumun çabaları ile sanayi parseli haline geldiğini, daha fazla ödeme talep ediliyor olmasının sebepsiz ve haksız bir zenginleşmeye yol açacağını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.
Davaya konu 3594 parsel sayılı taşınmaz, 21.11.1968 tarihli tapulama tutanağı ile Kayseri 2. Asliye Hukuk Hakimliğinde görülen dosyada davalı olması nedeniyle parsele ait tespit tutanağı tapulama hakimliğine gönderilmiş, Kayseri Tapulama Mahkemesinin 1969/28 Esas, 1973/35 Karar sayılı kararı gereğince 9700 m² ve tarla vasfı ile ölü ... adına tescil edilmiştir. Daha sonra Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/1099 Esas, 2005/564 Karar sayılı kararı ile 18.10.2016 tarihinde ... Organize Sanayi Tüzel Kişiliği adına tescil edilmiştir. 3402 sayılı Kanun'un 41. maddesi gereğince düzenlenen Kayseri Kadastro Müdürlüğünün 24.02.2011 tarih, 2011/185 sayılı Teknik Hatalar Düzeltme Formu gereğince 3594 parsel sayılı taşınmazın 9700 m² olan yüz ölçümünün 19.793,32 m² olarak düzenlenmiş, 10.06.2011 tarih 13707 yevmiye numaralı ayırma işlemi sonucu oluşan 7804 ada 2 parsel sayılı taşınmazın ... OSB Tüzel Kişiliği adına tescil edilmiş, 17.06.2011 tarih 14355 yevmiye sayılı satış işlemi ile de ...A. Ş. adına tescil edilmiştir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 06.03.2024 tarih 2022/5-1124 Esas, 2024/146 Karar sayılı kararı gereğince davacılar vekili, davalı Hazine vekili ve davalı ... OSB Müdürlüğü vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacılar vekili, davalı Hazine vekili ve davalı ... OSB Müdürlüğü vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK’nın 370. maddesi uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı 345,55 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacılardan alınmasına,
492 sayılı Harçlar Kanunu'nun değişik 13. maddesinin "j" bendi gereğince temyiz eden davalı Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,
Aşağıda yazılı 593,97 TL bakiye onama harcının temyize gelen davalı ... OSB Müdürlüğünden alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
11.06.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.