Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2024/2391 K.2025/2217

1. Hukuk Dairesi         2024/2391 E.  ,  2025/2217 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/658 E., 2024/109 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Of 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/393 E., 2022/380 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; Of ilçesi, ... Mahallesinde bulunan 229 ada 21 parsel sayılı taşınmazın yarı hissesini 2017 yılında Hızır Topuz mirasçılarından satın aldığını, taşınmazın aynı sınırlarla kullanılmasına rağmen 229 ada 20 parsel sayılı taşınmaz ile sınırının kadastro çalışmaları sırasında yanlış belirlendiğini belirterek kadastro tespiti sırasında yapılan sınır tespiti yanlışlığının düzeltilmesini talep etmiştir.
Yargılama sırasında çekişmeli taşınmazın yarı hissesinde malik olan ... terekesine temsilci atanmıştır.
II. CEVAP
Davalı ...; dava konusu taşınmazın babalarından kendilerine intikal ettiğini, davacıların çekişmeli taşınmazda hakları bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
Davalı ...; dava konusu taşınmazın kendilerine ait olduğunu, Asliye Ceza Mahkemesinde davacılarla davaları bulunduğunu, davacıların dava konusu taşınmazı satın aldıklarını belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; çekişmeli taşınmaz içerisinde bulunan ve bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen bölümün ... ve ... yeri olduğu ve bu bölümde davalıların kullanımının olmadığı, davacıların dava konusu taşınmazın bir kısmını tapu kayıt maliki ... mirasçılarından satın aldığı, çekişmeli taşınmazın ... ve ... tarafından 20 yılı aşkındır kullanıldığı ve bu kapsam da eklemeli zilyetliğe dayanan davacıların lehine zilyetlik yoluyla iktisap koşullarının oluştuğu gerekçesi ile davanın kabulüne, Trabzon ili, Of ilçesi, ... Mahallesinde bulunan 229 ada 20 parsel sayılı taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının 31.05.2022 havale tarihli fen bilirkişisi raporu ve krokisinde (A) harfi ile gösterilen 323,60 m2'lik kısmının ifrazen iptali ile iptal edilen 323,60 m2'lik kısmın bulunduğu adanın son parsel numarası verilerek ''çay bahçesi " vasfı ile 2 pay kabul edilerek 1 payın muris ... ait Ankara 6. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/1258 Esas, 2018/1225 Karar sayılı veraset ilamındaki payları oranında mirasçıları adına, 1 payın muris ... ait Ankara 28. Noterliğinin 18.12.2020 tarih 08987 yevmiye numaralı veraset ilamındaki payları oranında mirasçıları adına tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Nedenleri
Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; verilen kararın hukuka aykırı olduğunu, istinaf dilekçelerinde belirttikleri hususların değerlendirilmediğini, Mahkemece yapılan keşifte dinlenen ve bilgi sahibi olanların beyanlarına itibar edilmediğini, çekişmeli taşınmaz bölümünün davalılara ait olduğunu, bunun tanık ve bilirkişilerce de beyan edildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
Kadastro çalışmaları sonucu; Trabzon ili, Of ilçesi, ... Mahallesinde bulunan 229 ada 20 parsel sayılı taşınmaz kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... adına tespit ve tescil edilmiştir.
Davacı yan, dava konusu taşınmaza komşu aynı ada 21 parsel sayılı taşınmazın yarı hissesinde satın alma yoluyla pay sahibi oldukları ve kadastro tespiti sırasına 229 ada 20 ve 21 parsel sayılı taşınmazların sınırlarının yanlış belirlendiği iddiası ile dava açmıştır.
Mahkemece çekişmeli taşınmaz bölümünün davalılar tarafından kullanılmadığı, ... ve ... tarafından 20 yılı aşkındır kullanıldığı ve bu kapsam da eklemeli zilyetliğe dayanan davacıların lehine zilyetlik yoluyla iktisap koşullarının oluştuğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş ise de dava konusu parselde tespit maliki olan Hamdi Topuz’un veraset ilamı dosya arasına
alınmamış, davada taraf koşulunun gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenmemiş, davalılar ... ve ... tarafından Av. ...’na vekalet verildiği, Av. ... ... tarafından adı geçenler namına Av. ...’ya verilen bir yetki belgesi bulunmadığı, bu nedenle Av. ... tarafından Av. ...’a verilen yetki belgesinin geçerli bir yetki belgesi olup olmadığı tartışılmamış, uyuşmazlığın çözümünde taraflar arasında görüldüğü söylenen Asliye Ceza Mahkemesi dosyasından usulünce yararlanılmamış, çekişmeli taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin süre ve niteliği kesin olarak belirlenmemiş, bu konuda ziraat bilirkişiden taşınmaz üzerinde bulunan bitkilerin yaşını ve komşu parsellerle karşılaştırmalı durumunu ve fotoğraflarını içerir şekilde rapor alınmamış, davacıların çekişmeli taşınmazda çapa dayalı satın alma nedeniyle pay sahibi oldukları düşünülmemiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm verilemez.
Hal böyle olunca, Mahkemece öncelikle ... ’un veraset ilamı dosya arasına alınarak davada taraf koşulunun gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenmeli, dava dışı mirasçı bulunması durumunda davacı yana dava dışı mirasçıların davaya dahil edilmesi için süre ve imkan tanınmalı, davalı ... ve ... vekili Av. ... ... tarafından adı geçenler namına Av. ...’ya ya da Av. ...’a verilen bir yetki belgesi bulunup bulunmadığı belirlenmeli, taraflar arasında görüldüğü belirtilen ceza Mahkemesi dosyası getirtilerek dosya arasına konulmalı, bundan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, taraf tanıkları, ziraat mühendisi bilirkişi ve fen bilirkişi huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır.
Keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan dava konusu taşınmazın öncesinin kime ait olduğu, kim tarafından ne zamandan beri ne sıfatla ve ne şekilde kullanıldığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalıdır.
Ziraat mühendisi bilirkişiden nizalı taşınmazın niteliğini, zirai durumunu, taşınmaz üzerinde bulunan ağaçların yaşlarını ve komşu parsellerle karşılaştırmalı şekilde kullanım durumlarını belirtir, somut verilere ve bilimsel esaslara dayanan gerekçeli rapor alınmalı, taşınmaz ile çevresinin yakın plan ve panaromik fotoğrafları çektirilip üzerine taşınmazın sınırlarının işaretlenilmesi istenilmeli; Mahkeme hakiminin taşınmazın konumuna, niteliğine ve çevre parsellerle karşılaştırılmalı olarak fiziksel özelliklerine ilişkin gözlemi keşif tutanağına aynen yansıtılmalıdır.
Fen bilirkişisine keşfi takibe, bilirkişi ve tanık sözlerini denetlemeye imkan verir krokili rapor düzenlettirilmeli, bundan sonra davacıların taşınmazın yarı payında çapa dayalı satın alma yoluyla malik oldukları da gözetilerek toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre bir karar verilmelidir.
Yukarıda değinilen hususlar göz ardı edilip eksik araştırma ile yazılı olduğu üzere hüküm kurulması doğru değildir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile; temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan harcın istek hâlinde temyiz eden davalıya iadesine,
Dosyanın kararı veren Of Asliye Hukuk Mahkemesine, kararın bir örneğinin Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesine gönderilmesine,
24.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.