Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2023/3979 K.2025/2008

1. Hukuk Dairesi         2023/3979 E.  ,  2025/2008 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2038 E., 2023/1097 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2011/313 E., 2022/354 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından duruşma istekli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 15.04.2025 Salı günü duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde, temyiz eden davacılar vekili Avukat ... ile temyiz edilen davalı vekili Avukat ... geldiler. Gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi. Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar; mirasbırakan babaları ...’nın ikinci evliliğinden olan davalı oğlu ...’u daha fazla koruduğunu, bu nedenle maliki olduğu 419 ada 1 parsel, 885 ada 4, 5, 6, 7, 9, 10, 12, 13, 15, 16, 17, 18, 19 ve 20; 882 ada 4, 5, 6, 9, 10 ve 11 parsel ile ...'da bulunan 2752 ada 3 parsel sayılı taşınmazlarını davalı oğlu ...’a satış suretiyle devrettiğini, ayrıca 934 ada 54 parsel sayılı taşınmazın satın alımında murisin davalıya maddi katkıda bulunduğunu, temliklerin mirastan mal kaçırma amacıyla muvazaalı olarak yapıldığını, davalının temlik aldığı taşınmazların bir kısmını dava dışı üçüncü kişilere devrettiğini, yine bir kısım taşınmazın ... Belediye Başkanlığı tarafından kamulaştırıldığını ileri sürerek davalı adına olan tapu kayıtlarının iptali ile miras payları oranında adlarına tesciline, olmadığı takdirde saklı paylarının tenkisine, iyi niyetli üçüncü kişilere devredilen ve kamulaştırılan taşınmazlar yönünden şimdilik 504.000,00 TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
II. CEVAP
Davalı; iddiaların doğru olmadığını, 419 ada 1 parsel sayılı taşınmazın annesinden kendisine miras yolu ile intikal ettiğini, finans alanında çalıştığını, ... ve ... Değerler firmalarının kurucusu olduğunu, maddi durumunun çok iyi olduğunu, taşınmazları bedelini ödeyerek satın aldığını, bir kısmını da yıllar sonra üçüncü kişilere sattığını, 2725 ada 3 parsel sayılı taşınmazın altın işi ile uğraşması nedeniyle muris tarafından satılarak paraya çevrilmek istenmesi nedeniyle bedelini ödeyerek satın aldığını, 882 ada 4, 5, 6, 9, 10 ve 11 parsel sayılı taşımazların Belediye tarafından kamulaştırıldığını, satış tarihlerinde murisin adına kayıtlı başkaca daha değerli gayrimenkul mal varlıklarının bulunduğunu, mal kaçırma kastı olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; murisin davalıdan başka erkek evladının da bulunduğu, devirlerin yapıldığı tarihlerde murisin davalının annesinden ayrılmış olup üçüncü evliliğini yaptığı, mirasbırakanın diğer çocuklarıyla husumetinin olmadığı, murisin muvazaa kastıyla hareket etmediğine ilişkin tespit güçlü delil olup muris adına başkaca taşınmaz ve bankada yüklü miktarda mevduatı bulunduğu, mal kaçırma kastıyla hareket ettiği ileri sürülen murisin değeri daha fazla olan 2005 ada 36 parsel sayılı taşınmazı da davalıya temlik etme imkanı varken 3. kişiye temlik ettiği, mirasbırakanın gerçek irade ve amacının diğer mirasçılardan mal kaçırma olmadığı, devir sonrası murisin banka hesaplarında yüklü miktarda mevduatının bulunduğu, temlik dışı terekesinin değerinin açıkça temlike konu terekeden fazla olup murisin temlik ettiği terekenin tüm mamelekine oranının makul sayılabilecek bir oranda kaldığı, davalının devir tarihi itibariyle taşınmazları alım gücüne sahip olduğu, beşeri anlamda mal kaçırmayı gerektirir bir olgunun ispatlanamadığı, davacıların, iddiasını 6100 sayılı HMK’nın 190. ve 4721 sayılı TMK’nın 6. maddeleri uyarınca kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; murisin ilk eşi ...'ten ..., ..., ... ve ... adlı çocuklarının olduğu, davacı ...'ın vefat eden ...'ın oğlu yani murisin torunu olduğu, murisin 1963 yılında ikinci eşi ... ile evlendiği, bu evlilikten tek çocuk olarak davalı oğlunun doğduğu, daha sonra murisin boşanıp ... ... ile evlendiği, bu evlilikten çocuğu olmadığı, muris tarafından dava konusu taşınmazların 1994 ve 1995 yıllarında parça parça davalıya satış sureti ile devredildiği, devir tarihleri itibari ile toplam değerlerinin 1.354.610,00 ETL olduğu, taşınmazların bir kısmının üçüncü kişilere satıldığı, 882 ada 4, 5, 6, 9, 10 ve 11 nolu taşınmazların kamulaştırıldığı ve ... Belediye Başkanlığı adına tescil edildiği, 419 ada, 1 parsel sayılı taşınmazın halen davalı adına kayıtlı olduğu, muris anneden intikal etmesi nedeni ile muvazaa davasına konu edilmesinin mümkün olmadığı, çünkü babanın satış işlemlerinin dava konusu edildiği, dava konusu taşınmazlardan 885 ada 4 ve 5 parsel sayılı taşınmazların davalı adına kayıtlı olduğu, dava konusu 885 ada 6, 7, 9, 10, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19 ve 20 parsel sayılı taşınmazların ise 3. kişilere satıldığı, muris adına kayıtlı olan 2005 ada 36 parsel sayılı 3 dükkan ve ardiyesi bulunan kargir apartmanın tamamının 05.05.2000 tarihinde 185.000.000.000 eski TL ile ... Turizm A.Ş'ye satıldığı, yine muris adına olan ... sayılı otomobilin ise muris tarafından Bakırköy 2. Noterliğinin 01.08.2000 tarihinde ...'ya satıldığı, daha sonra onun tarafından da ... satıldığı, murisin banka hesaplarında yüklü miktarda para olduğu, hesabın kapatıldığı ancak Mahkemenin iki defa sormasına karşın kim tarafından kapatıldığı ve kime ödendiği konusunda durumun aydınlatılamadığı, 564 ada 25 parsel 3. kat 5 nolu bağımsız bölümün muris adına kayıtlı olduğu, intifa hakkı eşi ... ...'ya ait olmak üzere mirasçılarına intikal ettiği, murisin davalı dışında başka erkek çocuğunun da bulunduğu, davalının annesinden boşandığı, ... ... ile evlendiği, diğer çocukları ile husumet olduğuna ilişkin herhangi bir delil bulunmadığı, sadece davacı tanığının murisin davacılarla ilgilendiği, son zamanlarda ilgilenmediğini belirttiği, devir tarihleri itibari ile muris adına başka taşınmaz ve bankada yüklü miktarda para bulunduğu, murisin borsa ve ticaret işiyle uğraştığı, dosyadaki kayıt ve belgelere göre sadece davalıya değil, değişik tarihlerde üçüncü kişilere de taşınmaz devrettiği, değişik tarihlerde davalıya devredilen dava konusu taşınmazlardan sonra 2000 yıllarında dava konusu taşınmazlardan çok daha yüksek değerdeki bir taşınmazı ...'in şirketine sattığı, taşınmazın değerinin 185.000.000.000,00 TL olduğu, bu taşınmazı davalıya devretmesi mümkün iken devretmediği, temlik tarihinden sonraki dönemde bankada yüklü para bulunduğu, ayrıca yukarıda belirtildiği gibi dava dışı eşi adına intifa hakkı bulunan taşınmaz ile murisin 1/2 pay sahibi olduğu başka bir taşınmaz bulunduğu, davalının ...'da çalıştığı, şirket kurduğu, davalıya ait dosyaya sunulan hesap hareketlerinde hesaplarında para bulunduğu, değişik zamanlarda para çekildiği, devir tarihleri itibariyle murisin devredilen taşınmazlardan daha fazla bir oranda terekesinde mal bulunduğu, davalının alım gücünün olduğu, davalının eşinin de ekonomik durumunun iyi olduğu, murisin mal kaçırma kastının davacı tarafça kanıtlanması gerektiği, usulüne uygun olarak kanıtlanmadığı, Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, murisin sağlığında muhtelif tarihlerde İstanbul’un muhtelif semtlerindeki 23 adet taşınmazını ikinci evliliğinden tek oğlu olan davalı ...’a satış suretiyle devrettiğini, aslında yapılan tüm temliklerdeki amacın bağış olduğunu, babadan oğula 23 adet taşınmaz devredilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, satış bedelinin ödendiğinin davalı tarafından ispat edilemediğini, murisin taşınmaz satmaya ihtiyacının olmadığının açık olduğu, davalının satın alma tarihlerinde maddi gücünün yerinde olmadığı, davalı tanığı amcasının davalının Amerika’dan geldiğinde tezgahtarlık yaptığını beyan ettiğini, bankaya para girişi ve çıkışı olmadığını, murisin devir tarihlerinde zaten bankada yüklü miktarda parasının olduğu, yapılan temlikler ile davacıların saklı paylarının zedelendiği, banka hesabına devirler sonrası herhangi bir para girişinin olmadığı, davalı tarafından bu devirlere ilişkin herhangi bir ödeme yapılmadığını, davalının devir tarihlerinden kısa bir süre önce yurt dışında öğrenci olduğunu, Türkiye’ye geldiğinde işçi statüsünde iken çok kısa sürede şirket kurup en büyük paya sahip ortak olması ve sermayesinin nasıl sağlandığının açıklanması gerektiğini, tanıkların murisin ilk eşinden olan davacı çocukları ile görüşmelerini kestiğini, davalı ile birlikte yaşadığını, davacılara hiçbir yardımda bulunmadığını beyan ettiklerini, taşınmazların resmi senette gösterilen değerleri ile gerçek değerleri arasında fahiş fark bulunduğunu, dava konusu satışlara ilişkin davalının hesabından çıkan ve davacı hesabına giren herhangi bir bedel bulunmadığını, davalının henüz 27 yaşın'da ...'da bulunan bir dükkanı satın almasının mümkün olmadığını, bilirkişi raporu ile davalıya yapılan temlikler nedeniyle davacıların saklı paylarının zedelendiğinin, temliklerin muvazaalı olduğunun açık olduğunu, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, muris muvazaası hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde tenkis, üçüncü kişilere satılan ve kamulaştırılan taşınmazlar yönünden ise bedel isteğine ilişkindir.
Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden; mirasbırakan 1930 doğumlu ...’nın 16.09.2010 tarihinde öldüğü, geriye mirasçı olarak ilk eşi ...’ten olma davacı çocukları ... ve ... ile, ilk eşi ...’ten olma kızı ...’tan olan davacı torunu ..., ilk eşi ...’ten olma dava dışı oğlu ..., ikinci eşi ...’dan olma davalı oğlu ... ve üçüncü eşi olan dava dışı ...‘nın kaldığı;
- Mirasbırakanın, maliki olduğu 419 ada 1 parsel sayılı taşınmazdaki 73 nolu bağımsız bölümü 12.10.1984 tarihinde ikinci eşi olan ... ...'ya satış suretiyle devrettiği, ...’nın ölümü ile 17.04.1996 tarihinde taşınmazın tek mirasçısı olan davalı oğluna intikal ettiği, taşınmazın halen davalı adına kayıtlı olduğu;
- Mirasbırakanın, maliki olduğu 2725 ada 3 parsel sayılı ...'da bulunan kargir dükkan niteliğindeki taşınmazını 02.07.1992 tarihinde davalı oğluna satış suretiyle devrettiği, davalının da 25.02.2000 tarihinde taşınmazı ... Faktoring Hizmetleri A.Ş'ye, anılan Şirketin de 12.05.2006 tarihinde dava dışı ...’ye, onun da 12.10.2006 tarihinde 1/2’şer paylarla dava dışı ... ve ... ’a satış suretiyle devrettiği;
- Mirasbırakanın, maliki olduğu 885 ada 14, 15, 16, 17, 18, 19 ve 20 parsel sayılı taşınmazlarını 22.03.1994 tarih 146 yevmiye nolu akitle davalı oğlu ...’a satış suretiyle devrettiği, ...’un da 885 ada 14 parsel sayılı taşınmazı 05.03.2007 tarihinde dava dışı ...’a, 15 ve 16 parsel sayılı taşınmazları 16.05.2006 tarihinde dava dışı ...’a, 17 parsel sayılı taşınmazı 14.04.2006 tarihinde dava dışı ...’e, 18 ve 19 parsel sayılı taşınmazları 06.04.2006 tarihinde dava dışı ...’e, 20 parsel sayılı taşınmazı 20.03.2006 tarihinde dava dışı ...’e satış suretiyle devrettiği;
- Mirasbırakanın, maliki olduğu 885 ada 7, 12, 13 parsel sayılı taşınmazlar ile 882 ada 6, 9 ve 10 parsel sayılı taşınmazları 09.03.1995 tarih ... yevmiye nolu akitle davalı oğlu ...’a satış suretiyle devrettiği, 882 ada 6, 9 ve 10 parsel sayılı taşınmazların 12.08.2005 tarihinde ... Belediye Başkanlığı tarafından kamulaştırıldığı, davalının 885 ada 7 parsel sayılı taşınmazı 12.02.2006 tarihinde dava dışı ...’a, dava konusu 885 ada 12 ve 13 parsel sayılı taşınmazları ise 05.03.2007 tarihinde dava dışı ...’a satış suretiyle devrettiği;
- Mirasbırakanın, maliki olduğu 885 ada 4, 5, 6, 9 ve 10 parsel sayılı taşınmazlar ile 882 ada 11 parsel sayılı taşınmazını 14.04.1995 tarih 2016 yevmiye nolu akitle davalı oğlu ...’a satış suretiyle devrettiği, 882 ada 11 parsel sayılı taşınmazın 12.08.2005 tarihinde ... Belediye Başkanlığı tarafından kamulaştırıldığı, davalının 885 ada 9 parsel sayılı taşınmazı 24.01.2006 tarihinde dava dışı ...’ya, 885 ada 6 parsel sayılı taşınmazı 17.02.2006 tarihinde dava dışı ...’a, 885 ada 10 parsel sayılı taşınmazı 16.03.2006 tarihinde dava dışı ...’e satış suretiyle devrettiği, dava konusu 885 ada 4 ve 5 parsel sayılı taşınmazların halen davalı adına kayıtlı olduğu;
- Mirasbırakanın, maliki olduğu 882 ada 4 ve 5 parsel sayılı taşınmazları 24.10.1995 tarih 5977 yevmiye nolu akitle davalı oğlu ...’a satış suretiyle devrettiği, dava konusu taşınmazların 12.08.2005 tarihinde ... Belediye Başkanlığı tarafından kamulaştırıldığı;
- Mirasbırakanın geriye 883 ada 15 parsel sayılı taşınmazdaki ½ payı ile üçüncü eşi ... lehine intifa hakkı tesis ettiği 564 ada 25 parsel sayılı taşınmazdaki 5 nolu bağımsız bölümünün kaldığı anlaşılmaktadır.
Somut olayda; tanık anlatımları ve tüm dosya kapsamından davalının, mirasbırakanın ikinci eşi ...’dan olma oğlu olduğu, davacıların ise mirasbırakanın ilk eşi ...’ten olma kızları ve ...‘ten olma kızı ...’tan olma torunu olduğu, murisin ekonomik ve sosyal durumunun gayet iyi olduğu, çok sayıda taşınmazının bulunduğu, satışa gereksinim duymadığı, murisin toplam 23 parça taşınmazını peyder pey davalıya satış suretiyle devrettiği, devredilen taşınmazların kıymetli taşınmazlar olup davalının temlik tarihlerinde 27-28 yaşlarında bulunduğunu, yeni iş kurduğu, o tarihte bu kadar kıymetli taşınmazları alım gücü bulunmadığı, murisin geriye sadece iki adet taşınmazı kaldığı, murisin ticaretle uğraşıp devir tarihlerinde zaten bankada yüklü miktarda parasının olduğu, ancak terekesinden para çıkmadığı, akit bedelleri ile taşınmazların satış tarihlerindeki gerçek değerleri arasındaki bariz farkın da keşfen saptandığı, davalının taşınmazlar için bedel ödediğini kanıtlayamadığı, tanık beyanlarına göre murisin ilk eşinden olma davacı çocukları ile görüşmediği, onlarla ilgilenmediği ve yardımda bulunmadığı, davalı ile birlikte yaşadığı ve davalıya daha çok ihtimam ve özen gösterdiği, dava konusu 419 ada 1 parsel sayılı taşınmazdaki 73 nolu bağımsız bölümün de murise ait iken, muris tarafından ikinci eşi olan davalının annesi ...’a satış suretiyle devredildiği, ...’ın ölümü ile de taşınmazın tek mirasçı olarak davalıya intikal ettiği, bu taşınmazın da mirasbırakandan geçtiği, açıklanan tüm bu olgular karşısında taşınmazların temliklerinin davacılardan mal kaçırma amacıyla muvazaalı olarak yapıldığı anlaşılmaktadır.
Hâl böyle olunca; ... Belediye Başkanlığı tarafından kamulaştırılan ve davalı tarafından üçüncü kişilere satılan taşınmazlar yönünden bedel isteği, davalı adına kayıtlı dava konusu 419 ada 1 parsel sayılı taşınmazdaki 73 nolu bağımsız bölüm ile 885 ada 4 ve 5 parsel sayılı taşınmazlar yönünden ise tapu iptali ve tescil isteğinin kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu üzere hüküm kurulması doğru değildir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulüne,
Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacılara iadesine,
03.10.2024 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca gelen temyiz eden davacılar vekili için 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınmasına,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
15.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.