Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2022/3909 K.2023/7626

1. Hukuk Dairesi         2022/3909 E.  ,  2023/7626 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/359 E., 2021/596 K.
HÜKÜM : Kısmen Kabul
Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 16.Hukuk Dairesinin 22.01.2021 tarihli 2021/334 Esas, 2021/230 Karar sayılı kararı ile bozulmasına karar verilmiştir.
Bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde, ... ilçesi ... Mahallesinde yapılan kadastro çalışmaları sonucu 105 ada 17, 561 ada 2 ve 3, 562 ada 1 ve 2, 462 ada 1, 559 ada 1 parsel sayılı taşınmazların kullanıcısının davacı olduğu belirtilerek kentsel arkeolojik sit alanında kalması nedeniyle Hazine adına tespit ve tescil edildiğini oysa taşınmazlara davacının zilyet olduğunu ileri sürerek tapu kayıtlarının iptali ile davacı adına tapuya tescilini istemiştir.
II. CEVAP
Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde, dava konusu taşınmazların 2006 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında Konya Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu Müdürlüğünün yazılarına istinaden korunması gerekli kültür varlıkları olması ve 5226 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi gereğince bu gibi yerlerin zilyetlikte iktisabının mümkün olmaması nedeniyle Hazine adına tespit ve tescilinin yapıldığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Konya 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 10.12.2015 tarih ve 2014/411 Esas, 2015/590 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 462 ada 1 parsel sayılı taşınmaz hakkındaki davanın feragat nedeniyle reddine, kalan taşınmazlar hakkında açılan davanın kabulüne, taşınmazların tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili temyiz talebinde bulunmuştur.
B. Bozma Kararı
Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 22.01.2021 tarihli 2021/334 E.- 2021/230 K. sayılı kararıyla; "Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı Hazine vekilinin sair temyiz itirazlarının yerinde olmadığı, ancak dava konusu 462 ada 1 parsel sayılı taşınmaz yönünden feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmiş olduğuna göre reddedilen bu taşınmaz yönünden yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması gerekirken davalı Hazineye yüklenmiş olmasının isabetsiz olduğu gibi davacı adına tesciline karar verilen taşınmazların tapu kaydının beyanlar hanesinde "taşınmazın kentsel-arkeolojik sit alanı içerisinde kaldığı" hususunun gösterilmemesinin de isabetsiz olduğu” belirtilerek karar bozulmuştur.
C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Konya 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu taşınmazların kentsel-arkeolojik sit alanı içinde kaldığı, özel mülkiyete konu yerlerden olduğu, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olmadığı, taşınmazların zilyetlik yoluyla iktisap edilmelerinde yasal bir sakınca bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 462 ada 1 parsel sayılı taşınmaz hakkındaki davanın feragat nedeniyle reddine, diğer taşınmazlar hakkında açılan davanın kabulüne, taşınmazların tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, ayrıca taşınmazların kentsel- arkeolojik alanında kaldığının tapunun beyanlar hanesinde gösterilmesine karar verilmiştir.
D. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili temyiz talebinde bulunmuştur.
E.Temyiz Nedenleri
Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; 5663 sayılı Kanun’un geçici 7 nci maddesinin “27.07.2004 tarihinden itibaren yapılan kadastro çalışmaları sonucu zilyetlik şartları oluştuğu halde
sit alanlarında kalması nedeni ile Hazine adına tespit ve tescili yapılmış taşınmazlardan 1 ve 2. derece arkeolojik sit alanları dışında kalan sit alanlarındaki taşınmazların kadastro tutanaklarında zilyet veya hak sahibi olarak belirtilen kişilerin veya mirasçılarının, Kanun'un yayımı tarihinden itibaren 1 yıl içerisinde mahalli Maliye kuruluşlarına müracaatları halinde Maliye kuruluşunun talebi ile harca tabi olmadan resen ilgilisi adına tescilleri yapılır.” hükmü gereği davacının dava konusu taşınmazların yasal değişiklik nedeni ile adına tescilinin yapılması için 29.05.2008 tarihinde Milli Emlak Müdürlüğüne başvurduğunu, Milli Emlak Müdürlüğü tarafından yapılan tahkikat sonucunda, hak sahibi davacıya devrinin 07.03.2014 tarih ve 7241 sayılı yazıları ile uygun görülmüş olmasına rağmen davacı tarafın Hazine ile görüşüp devrini sağlamak yerine dava yoluna başvurduğunu, bu parseller yönünden Mahkemece davanın Hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinin yerinde olmadığını, çekişmeli 562 ada 1 parsel sayılı taşınmazda davacıdan başka bir şahsın kullanıcı olarak gösterildiğini, 559 ada 1 parsel sayılı taşınmaz hakkında davacının Milli Emlak Müdürlüğüne başvurusunun bulunmadığını, yargılama giderlerinden Hazinenin sorumlu olamayacağını, ret edilen kısım hakkında lehlerine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, usul ve esas bakımından yeterli araştırma ve inceleme yapılmadığını belirterek ve re'sen görülecek sebeplerden dolayı kısmen kabul kararının bozulmasını talep etmiştir.
F. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 üncü maddesi, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 713/1 inci maddesi, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 11 inci maddesi (Değişik ikinci cümle: 22/5/2007-5663/1 md.)
3. Değerlendirme
Konya ili Meram ilçesi ... Mahallesinde yapılan kadastro çalışmaları sonucu temyize konu 105 ada 17, 561 ada 2 ve 3, 562 ada 1 ve 2 ve 559 ada 1 parsel sayılı sırasıyla 518.08, 235.16, 58.03, 2.033.85, 1.042.93 ve 76,19 metrekare yüz ölçümündeki taşınmazlar, kentsel sit alanı olduğu, bu gibi yerlerin zilyetlikle iktisabının mümkün bulunmadığı ve halen ... tarafından kullanıldığı beyanlar hanesinde belirtilerek davalı Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir.
Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı HMK’nın geçici 3/2 inci maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı HUMK’un uygulanacağı davalar yönünden HUMK’un 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı Hazine vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı Hazine vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA,
492 sayılı Harçlar Kanunu'nun değişik 13 üncü maddesinin j bendi gereğince davalı Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,
Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
19.12.2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.