Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2023/9208 K.2025/2762

2. Hukuk Dairesi         2023/9208 E.  ,  2025/2762 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/928 E., 2023/1125 K.
DAVA TÜRÜ : Nüfus
İLK DERECE MAHKEMESİ : Denizli 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/161 E., 2023/66 K.
Taraflar arasındaki nüfus kaydının düzeltilmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 17.03.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde temyiz eden davacı ve vekilleri gelmedi. Karşı taraf davalılar vekili Avukat ... ... ... geldi. Başka gelen olmadı. Gelenin sözlü açıklaması dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 17.03.2025 Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin kardeşi ... ... ve ...'ın çocuğu olarak nüfusa kayıtlı ...'in aslında kardeşinin çocuğu olmadığını ama kardeşi bunu bildiği halde çocuğu nüfusa kendi çocuğu olarak kaydettirdiğini iddia ederek nüfus kaydının düzeltilmesini talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesi 25.11.2021 tarihli kararı ile davanın soybağının reddi davası olduğu görevli mahkemenin aile mahkemesi olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf talebinde bulunulması üzerine istinaf incelemesi yapan Bölge Adliye Mahkemesinin 22.03.2022 tarihli kararı ile mahkemenin görevli olduğu, işin esasının incelenmesi gerektiğinden bahisle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın Mahkemesine gönderilmesine kesin olarak karar verilmesi üzerine İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı verilen kararı ile Adli Tıp Kurumu tarafından düzenlenen DNA raporu ile ... ...'nın %99,99 ihtimalle ... adlı şahsın biyolojik babası olabileceği tespit edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.
Bilindiği üzere, soybağı birbirinin soyundan gelen kişiler arasındaki ilişkiyi ifade ettiğinden bu kavram içerisinde kan bağının yanında hukuki münasebetin de bulunması, diğer bir ifadeyle kan bağının hukuk düzeninin aradığı koşullar içerisinde oluşması zorunludur. 4721 sayılı Kanun'un 282 nci maddesi uyarınca, çocuk ile ana arasında soybağı doğumla, baba ile arasında soybağı ise ana ile evlilik, tanıma veya hakim hükmüyle kurulur. Soybağı ayrıca evlat edinme yoluyla da kurulur, ayrıca, kısaca af kanunları olarak nitelendirilen bir evlenme aktine dayanmayan birleşmelerden ... çocukların neseplerinin düzeltilmesine ilişkin kanunlara göre de soybağı düzeltilebilir (Hukuk Genel Kurulu'nun 30.01.2008 tarihli ve 2008/2 Esas,36-47 Karar sayılı kararı).
Kayıt düzeltilmesi, aile kütüğüne işlenmiş kaydın bir kısmının düzeltilmesi veya değiştirilmesidir. Nüfus kütüklerindeki doğru olmayan kayıtların düzeltilmesi için mahkemeden karar alınması zorunludur. İşte bu noktada, nüfus kütüğünde yer alan doğru olmayan kayıtlar, ilgilileri veya Cumhuriyet savcısı tarafından açılacak olan kayıt düzeltme davası ile gerçek durumuna uygun hale getirilebilir ki, bu dava uygulamada nüfus kaydının düzeltilmesi davası olarak adlandırılmakta olup zamanaşımı ve hak düşürücü süreye bağlı olmayan nüfus kaydının düzeltilmesine ilişkin davalarda, her türlü kanıta başvurulabilir. Soybağının reddi ve tanımanın iptali davaları ile kayıt düzeltme davası, sonuçları (hane dışına çıkarmak) bakımından benzerlik göstermekte ise de, içerik ve yargılama kuralları açısından kendi özel hükümlerine bağlıdır.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde; ... ... ... ve davalı ...'ın 18.12.1993 ve 04.12.2006 arasında evli oldukları ve davalı ...'in de evlilik devam ederken 12.11.1994 tarihinde dünyaya geldiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle bu davada baba ile çocuk arasındaki nüfus bağının temeli evlilik içi doğum olduğuna göre dava 4721 sayılı Kanun'un Aile Hukuku kitabında düzenlenen soybağının reddi davası olup Aile Mahkemesinin görev alanında kalmaktadır. Ancak Bölge Adliye Mahkemesince kesin olarak verilen kaldırma kararı ile Mahkemenin görevi usuli olarak kesinleşmiştir. Maddî olayları ileri sürmek taraflara, hukuki nitelendirme yapmak Hakime aittir. Mahkemece, davanın soybağının reddi davası olduğu gözetilerek karar verilmesi gerekir.
Dava, Türk Medeni Kanunu'nun 291. maddesi gereğince ilgili tarafından açılan soybağının reddi davası olduğuna göre; davacının davayı açmaya aktif dava ehliyeti olmadığı gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken nüfus kayıt düzeltilmesi davası olarak nitelendirilerek işin esasına girilerek karar vermesi doğru değilse de bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek ve düzeltilerek onanması, 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin dördüncü fıkrası hükmü gereğidir.
KARAR
Açıklanan sebeple;
Davacı vekilinin hukuki nitelendirmeye yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine dair Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, sonucu itibarıyla doğru olan İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek ve DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
17.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.