Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/1038 K.2025/5018

3. Hukuk Dairesi         2025/1038 E.  ,  2025/5018 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1270 E., 2024/2069 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 35. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/454 E., 2023/53 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; müvekkilinin 8 Eylül 1993 tarihinde .. (.) Mahallesi .. Sokak No:.. ../.. adresinde bulunan gecekonduyu enkaz satış senedi ile 11... tarihli tapu tahsis belgesine dayanarak satın aldığını, müvekkilinin tapu tahsis belgesinde gösterilen yerin tüm vergilerini ve faturalarını ödediğini dava konusu tapu tahsis belgesinde gösterilen yere uzun süredir zilyet bulunduğunu ve ilgili gecekonduda da oturduğunu, müvekkili ile davalı ... arasında 12.02.2009 tarihinde .. .. Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Projesi Tapu Tahsis Belgeli Tesis Karşılığı Konut Sözleşmesi imzalandığını, proje kapsamında 100 m² dairelerden bir adet kura karşılığı ve gecekondu teslim edildikten sonra 2008 yılından başlayıp daire teslim edilene kadar 250,00 TL kira yardımı verilmek suretiyle bir sözleşme yapıldığını, müvekkilinin sözleşme karşılığı hissesine düşen dairenin teslimini beklerken; dava konusu tesis karşılığı konut sözleşmesinin, davalı ... tarafından dava konusu tapu tahsis belgesi bulunan gecekondunun şahıs mülkiyetinde kaldığı gerekçesiyle, haksız olarak feshedildiğinin öğrenildiğini ileri sürerek; ıslah dilekçesiyle, sözleşmenin haksız olarak feshedildiğinin tespitiyle, sözleşmeye devam edilmesi şeklinde kamulaştırmasız el koymanın önlenerek sözleşme gereği teslim edilmesi gereken 100 m² dairenin teslimi ve ıslah tarihinden geriye dönük 5 yıl itibariyle toplam 21.000,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren (her kira dönemi için ayrı ayrı) yasal en yüksek mevduat faiziyle tahsiline karar verilmesi talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili; davanın idari yargıda görülmesi gerektiğini, parselin 3. şahıslara ait olduğu hususlarının tespit edilmesi üzerine 2981 sayılı İmar Affı Kanunu'nun (2981 sayılı Kanun) 10. maddesinde öngörülen şartları taşımadığından bahisle tapu tahsis belgesinin iptal edildiğini, dava konusu sözleşmenin feshinin de bu doğrultuda yapıldığını, davacıyla yapılan sözleşmede hak sahibi olmadığının tespit edildiğini, hukuka aykırı işlemin geri alındığını ve bu doğrultuda haklı nedenle feshin gerçekleştirildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu, gecekondu için 11... tarihli tapu tahsis belgesi ile davacı adına tahsis kararı verildiği, 12... tarihinde Belediyeyle Yeni .. Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Projesi kapsamında tapu tahsis belgeli tesis karşılığı konut sözleşmesiyle dava konusu gecekondu için 11543 analiz numarasıyla 1.521,00 TL enkaz bedeli, .. Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Projesi 1. Etapta bulunan 100 m² dairelerden birinin kura karşılığı ve gecekondu teslim edildikten sonra 2008 yılından başlayıp daire teslim edilene kadar 250,00 TL kira yardımı verilmek suretiyle bir sözleşme yapıldığı, ancak sözleşmenin tapu tahsis belgesi bulunan gecekondunun şahıs mülkiyetinde kaldığı gerekçesiyle iptal edildiği, arsa tesisi sırasında yapılan yanlış ölçüm neticesinde arsanın 3. kişinin mülkiyetinde kalması nedeniyle sözleşmenin feshi hususunun hakkaniyete uygun olmadığı, davacının terditli talebi olan müspet zarar tazmininden de dilekçesi ile vazgeçtiği, kira yardımı talebinin müspet zarar kapsamında olduğu, ayrıca davalı Belediyenin yerine geçerek sözleşmenin devamı yönünde karar verilmesinin hukuken mümkün olmadığı gerekçesiyle; davanın kısmen kabulüne, sözleşmenin haksız feshedildiğinin tespitine, sözleşmenin devamı ile kira yardımına dair talebinin reddine karar verilmiş; karara karşı, taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirdiği, sözleşmenin ifa edilerek hüküm ve sonuçlarını doğurduğu, taraflar arasındaki tesis sözleşmesinin haksız feshedildiğinin anlaşıldığı, arsa tesisi sırasında yapılan yanlış ölçüm neticesinde arsanın 3. kişinin mülkiyetinde kalması nedeniyle sözleşmenin feshinin hakkaniyete uygun olmadığı, bu nedenle davalı tarafından taraflar arasındaki sözleşmenin haksız feshedildiği kabul edildiğinden, davacının muarazanın giderilmesi yönündeki ıslah dilekçesinde yer verdiği diğer taleplerinin de kabul edilmesi gerektiği, taraflar arasındaki sözleşmenin haksız feshedildiğinin tespitine, sözleşmenin uygulanmasına devam edilmesine, muarazanın bu şekilde giderilmesine karar verilmesi gerekirken, davalı Belediyenin yerine geçerek sözleşmenin devamı yönünde karar verilmesinin mümkün bulunmadığı gerekçesiyle sözleşmenin devamına dair talebin reddedilmesinin doğru görülmediği, ayrıca taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 2. maddesinin (B) bendinde; "Söz konusu tesis için hak sahibine 2008 yılı için aylık 250,00 TL kira yardımı yapılacak, kira yardımı tesisin tüm ilişikleri kesilerek boş olarak teslim edildiği tarihi takip eden ay içinde başlayacak, yapılan sözleşme gereği hak edilen konut hak sahibine teslim edilinceye kadar devam edecektir..." hükmünün düzenlendiği, davacı tarafından taşınmazın boş olarak davalıya teslim edildiği, böylece davacının edimlerini yerine getirdiği, dolayısıyla davacının talebi nazara alınarak kira yardımı talebinin de kabulüne karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle; davalının istinaf başvurusunun esastan reddine, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılmasına, yeniden davanın kabulüne, taraflar arasında imzalanan 12.02.2009 tarihli .. Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Projesi Tapu Tahsis Belgeli Tesis Karşılığı Konut Sözleşmesinin haksız feshedildiğinin tespitine, sözleşmenin uygulanmasına devam edilmesine, muarazanın bu şekilde giderilmesine, 21.000,00 TL'nin ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili temyiz yoluna başvurmuştur.
V. TEMYİZ
A.Temyiz Sebepleri
Davalı vekili; uyuşmazlıkta idari yargının görevli olduğunu, Belediyeye husumet yöneltilemeyeceğini, davanın zamanaşımına uğradığını, 2981 sayılı Kanunun 10. maddesinin (b) bendi gereğince hak sahibi olmadığı halde tapu verilen kişilerin tapularının resen iptal edileceğini, davacıyla arasındaki sözleşmenin 1. maddesinin (d) bendinde imza tarihinden sonra yapılan araştırmalar sonucunda hak sahibi olmadığı belirlenen şahısların sözleşmelerinin tek taraflı olarak iptal edileceğinin belirtildiğini, yapılan fesih işleminin 2981 sayılı Kanun hükümlerine göre yapıldığını, idare mahkemelerince verilen emsal kararlar ile feshin haksız olmadığının anlaşıldığını belirterek; kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, .. Kentsel Dönüşüm Projesi kapsamında taraflarca imzalanan sözleşmenin haksız olarak feshedildiğinin tespiti ile sözleşmenin halen yürürlükte olduğuna karar verilmesi istemine ilişkindir.
Somut olayda; taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin özel hukuk hükümlerine tabi olması nedeniyle uyuşmazlığın çözümünde Adli Yargı Mahkemeleri görevli olup, taraflar arasında davacılara ait taşınmazın devri ve belirlenen eksik bedelin ödenmesi karşılığında davalı ... tarafından yapılacak konutlardan 1 adet dairenin verileceğine dair sözleşme imzalandığı, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 123 ve devamı maddelerinde düzenlenen karşılıklı borç yükleyen sözleşme niteliğinde olduğu, sözleşme uyarınca davacının taşınmazı davalı Belediyeye devrettiği ve belirlenen bakiye bedeli ödemek suretiyle üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirdiği, davacıya ait gecekondu hakkında tapu tahsis belgesi verilerek imar affından yararlandırıldığı, davacının taşınmazı sözleşme tarihinden evvel iktisap ettiği, yani sözleşme tarihinde bu taşınmazın üzerine kayıtlı olduğu bilinerek davacıya hak sahipliği sıfatının kazandırıldığı, davacının herhangi bir kastı ve kusurunun bulunmadığı, dolayısıyla sözleşmenin feshine dair bildirimin haksız olduğu anlaşılmakla, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
21.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.