Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/3773 K.2025/2955

3. Hukuk Dairesi         2024/3773 E.  ,  2025/2955 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/992 E., 2024/755 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: Sakarya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/693 E., 2023/138 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; 2022 olağan genel kurulunda oda başkanı olarak seçilen dava dışı ...’nin Sakarya 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 16.11.2005 tarihli ve 2005/271 E., 2005/268 K. sayılı kararıyla; piyasaya sahte para sürmek suçundan 1 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırıldığını, Sakarya 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/371 D. İş sayılı kararı ile de yasaklanmış haklarının geri verilmesine karar verildiğinin öğrenilmesi üzerine düzenlenen 03.11.2022 tarihli yazı ile 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu'nun (5362 sayılı Kanun) 50. maddesi gereği üye seçilme şartları taşımayan dava dışı ...'nin organ üyeliğinin düşürülerek, en fazla oy alan yedek üyeden başlamak üzere yeni üyenin davetine ilişkin işlemlerin yapılmasının gerektiği, aksi taktirde 5362 sayılı Kanun'un 52. maddesi uyarınca görevin yerine getirilmemesine sebebiyet veren organ üyelerinin görevlerine son verilmesi ve yerlerine yenilerinin seçilmesi ile ilgili olarak gerekli işlemlerin yapılacağının bildirildirilmesine rağmen gereğinin yerine getirilmediğini ileri sürerek; ilgili oda yönetim kurulunun görevine son verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili; oda başkanı ...'nin mülga 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (765 sayılı Kanun) 316/3 maddesi uyarınca yargılandığı ve hapis cezasına mahkum edildiği, anılan kararın 18.01.2008 tarihinde kesinleşmiş olduğu, o dönem içerisinde Türk Ceza Kanunu'nun tamamen yenilenmiş olduğu, 5362 sayılı Kanun'un 50/1-c maddesinde sayılan suçlar arasında piyasaya sahte para sürme suçunun yer almadığı, evrakta sahtecilik suçunun tanımlanan suçlar arasında yer aldığı, ceza kanunlarında kanunsuz suç ve ceza olmaz ilkesi, ceza kanunlarının geriye yürümezliği ilkesi uyarınca kanundaki düzenlemenin yorumla genişletilemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı odanın başkanı olan dava dışı ...'nin mahkumiyetine karar verildiği dönemdeki mevzuat gereği evrakta sahtecilik suçunu işleyenlerin yasaklılığının söz konusu olacağı, oysa 765 sayılı Kanunda düzenlenmiş olan 316. maddesi ile uyumlu bir suçtan mahkumiyetinin söz konusu olduğu, dolayısıyla evrakta sahteciliğe ilişkin düzenlemenin yer aldığı 339. maddesi ile ilgili mahkumiyetin olmadığı, davacı tarafın 2008 yılından sonra yürürlüğe giren bir kanun maddesinin geriye yürütülecek bir şekilde uygulanması talebinin yasal dayanağı bulunmadığı gerekçesiyle, ispat edilemeyen davanın reddine karar verilmiş; karar, davacı vekilince istinaf edilmiştir.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; dava dışı ...’nin, mülga 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 316/3 maddesi uyarınca cezalandırıldığı kararın temyiz incelemesinden geçerek kesinleştiğini, ilgili maddede belirtilen fiillerin tümünün yasa koyucu tarafından eşit ağırlıkta görülerek aynı ceza ile cezalandırıldığını, aynı zamanda 5362 sayılı Kanunun 50/1-c bendinde yer alan piyasaya sahte para sürmek suçunun özel nitelikli bir sahtecilik suçu olduğunu ve sahtecilik başlığı altında ele alınması gerektiğini, bu doğrultuda seçilme hakkına ilişkin mahkumiyet şartının adı geçen tarafından karşılanamadığını ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.
B. Gerekçe ve Değerlendirme
Uyuşmazlık, seçilme için gerekli yasal şartları bulunmayan oda yönetim kurulunun görevine son verilmesi istemine ilişkindir.
Temyizen incelenen kararda belirtilen gerekçeye, oda başkanı dava dışı ... aleyhinde suç tarihinde yürürlükte bulunan 765 sayılı Kanun'un 316/3 maddesi gereği verilen mahkumiyet hükmünün 18.01.2008 tarihinde kesinleştiği ve Sakarya 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 04.03.2016 tarihli ve 2016/371 D. İş sayılı kararı ile memnu hakların iadesine karar verildiği, ilgili mahkumiyetin 5362 sayılı Kanun'un 50/c maddesinde açıkça gösterilen ve mahiyeti itibariyle yorum yapılarak genişletilmesine elverişli bulunmayan nitelikte olduğu, ceza kanunlarının yorumla genişletilerek kişiler hakkında cezalandırılma aracı olarak uygulanmasının mümkün olmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
21.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.