Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2025/527 K.2025/3191

6. Hukuk Dairesi         2025/527 E.  ,  2025/3191 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2367 E., 2024/1120 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2018/840 E., 2022/477 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 30.09.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde davacılar vekilleri Avukat ... , Avukat ... ile davalı vekilleri Avukat ... , Avukat ... 'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacı firma ile davalı ... Mimarlık (yeni ünvanı ... A.Ş.) arasında 2006 yılı itibariyle başlayan ve davacının müteahhit sıfatıyla gerçekleştirdiği inşaat projelerinden davaya konu olan 6 adet proje ile ilgili olarak mimari, statik, mekanik ve elektrik proje hazırlama, hazırlık ve ön etüt çalışmaları, ön proje çalışmaları, uygulama proje çalışmaları, sistem ve montaj detayları, imalat detayları, ilgili idareler nezdinde imar izinleri ve tadilatlarına ilişkin işlemlerin yürütülmesi ile yapı ruhsatı alınması gibi mimari proje ve mesleki uygulama hizmetlerinin sağlanması ile bürokratik süreçlerin yürütülmesine dair anlaşma bulunduğunu, alınan hizmet nedeniyle yaptıkları ödemelere ek olarak davacılardan ...’nın davaya konu 2 adet taşınmazı davalı ... ..A.Ş.’ye tapuda satış şeklinde devrettiğini, bu işlem ile taşınmazların toplam 1.044.000,00 TL değerinde kabul edildiğini, aynı tarihte yine davacı ... tarafından ... A.Ş.’ye bir temlikname düzenlenip satış sebebiyle olan 1.044.000,00 TL alacağın ... A.Ş.’ye temlik edildiğini ileri sürerek, müvekkilleri tarafından davalı şirkete yapılan toplam ödemenin tespit edilmesini, davalının hak ettiği bedelin yapılan bu ödemelerden mahsubu ile müvekkilleri tarafından fazla ödenen tutarın hesaplanmasını, fazlaya ilişkin her türlü talep hakları saklı kalmak kaydıyla, öncelikle dava konusu 2 adet taşınmazın davalı şirket adına olan tapu kayıtlarının iptali ile davacı ... adına tescil edilmesini, bu talebin kabul edilmemesi halinde ise, davalıya yapılan fazla ödemelerin dava tarihinden işleyecek ticari avans faizi ile iade edilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; tapu iptali davasının bir eda davası olduğunu ve belirsiz alacak olarak açılamayacağını, davaya konu taşınmazları satanın ... olduğunu ve ... ile diğer davacı ... İnşaat arasındaki temlik ilişkisinin davalıyı hukuken etkilemesinin mümkün olmadığını, ayrıca talebin zamanaşımına uğradığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu talep bakımından zamanaşımının TBK’nın 147. maddesinin 1. fıkrasının 5 ve 6. bentlerine göre 5 yıllık süreye tabi olduğu, takas ve mahsup protokolünden her iki tarafın da karşılıklı birbirlerinden alacaklı olduklarının ve davalı ... ..A.Ş.’nin halen bir kısım müeccel alacağı olduğunun anlaşıldığı, takastan sonra taşınmazın değerindeki artışların da borcun sona ermiş olmasında hiçbir etkisi olmayacağı, protokolün kapsamından ödemenin avans olarak verildiğine dair bir sonuç çıkmadığı, protokolden sonraki aşamalarda da davacının iradesinin başka bir şekilde olduğunu gösteren bir gelişme olmadığı, zamanaşımının takas mahsup protokolü tarihinden başlayacağı ve 5 yıllık sürenin 25.01.2013 tarihinde dolduğu, davanın ... A.Ş. yönünden zamanaşımı sebebiyle reddine, davacılardan ...’nın, yeni malik olan ... Geliştirme A.Ş.’ye karşı devam ettirdiği tapu iptali ve tescil istemli davasının ise muvazaanın varlığı, yolsuz tescil iddiası ispatlanamadığından reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekilleri temyiz dilekçelerinde; bu sözleşmenin isimsiz sözleşmelerin tâbi olduğu 10 yıllık genel zamanaşımı süresine (BK 125; TBK 146) tâbi olduğunu, aksinin kabulü halinde dahi alacağın ödenmesini ilk kez ... . Noterliği’nin 20.09.2017 tarihli ihtarnamesi ile davalıdan talep etmiş olduklarından davalının bu tarihte temerrüde düşürüldüğünü, bu da kabul görmez ise taraf ticari kayıtları ile tespit edilen son ödeme gününün esas alınması gerektiğini, Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesiz olduğunu, yemin delili hatırlatılmaksızın karar verildiğini beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, eser sözleşmesine dayalı olarak fazladan yapılan ödemenin iadesi kapsamında öncelikle ifâ uğruna yapıldığı iddia edilen tapu devirlerinin iptali mümkün olmaz ise bedel tahsili istemine ilişkindir.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davacılar vekillerinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Davacı ... İnş. ile davalı ... Mimarlık (... A.Ş.) arasındaki şifahi sözleşme kapsamı itibariyle eser ve vekalet sözleşmesi hükümlerini bir arada barındıran karma sözleşme niteliğindedir. Gerek eser sözleşmeleri gerekse de vekalet sözleşmeleri TBK’nın 147. maddesi uyarınca 5 yıllık zamanaşımı süresine tabi sözleşmelerdir. Bu sürenin başlangıcı; eser sözleşmesinde eserin teslimi, vekalet sözleşmesinde ise işin tamamlanması olarak kabul edilir.
Somut olayda mahkemece; bu hususta yeterli araştırma yapılmaksızın hüküm tesis edilmiştir. Özellikle 25.01.2008 tarihli takas ve mahsup protokolünde, muaccel/müeccel alacaklardan bahsedildiği dikkate alınarak, TBK’nın 149. maddesi uyarınca, müeccel alacakların muacceliyet tarihleri de tespit edilerek zamanaşımı itirazlarının değerlendirilmesi gerekirken, eksik inceleme neticesinde yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davacılar vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine,
2. Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dairemizdeki duruşmada vekille temsil olunan davacı ... İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. yararına takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin, davalı ... Tarım ve Madencilik A.Ş.’den tahsili ile adı geçen davacıya ödenmesine,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgililere iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
30.09.2025 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.
- MUHALEFET ŞERHİ -
Dava, taraflar arasında düzenlenen eser sözleşmesi kapsamında yapıldığı iddia edilen fazla ödemelerin iadesi talebine ilişkin olup mahkemece davanın reddine dair verilen karar davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Tarafların beyanları ve dosyaya sunulan belgelere göre yerel mahkemenin gerekçesinde açıklandığı gibi taraflar arasındaki en son ilişkinin 25.01.2008 tarihinde düzenlenen takas mahsup protokolü ile gerçekleştiği, bundan sonra her hangi bir işlem yapılmadığı bu nedenle zaman aşımının dolduğu, mahkemece verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğundan onanması gerektiği kanaatinde olduğumdan sayın çoğunluğun bozma görüşüne katılamıyorum.