Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/1740 K.2025/2066

6. Hukuk Dairesi         2024/1740 E.  ,  2025/2066 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/179 E., 2024/345 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Akçaabat 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/257 E., 2022/281 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı alacaklı tarafından Akçaabat İcra Müdürlüğü'nün 2019/3656 Esas sayılı dosyası üzerinden müvekkili aleyhine kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi yapıldığını, kesinleşen takip nedeniyle icra tehdidi altında müvekkilince dosya borcuna binaen davalıya 494.559,12 TL ödeme yapıldığını, söz konusu ödemenin haksız ve yersiz olduğundan istirdadına karar verilmesi gerektiğini, zira dava konusu ödemenin yapıldığı takibin dayanağı bononun teminat amacıyla davalıya verildiğini, dolayısıyla kayıtsız şartsız borç ikrarı niteliğinde olmadığını ve kambiyo senedi olarak kabul edilemeyeceğini, bu hususun taraflar arasında anahtar teslimi betonarme karkas inşaat yapım işine dair ikinci tadil isimli Mart 2019 tarihinde imzalanan sözleşmenin 4. maddesinin b bendinde açıkça belirtildiğini ileri sürerek icra dosyasına yapılan ödemenin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının iddialarının yersiz ve dayanaksız olduğunu, teminat iddiasının ispatının gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 21/03/2019 tarihli "Anahtar Teslim Betonarme Karkas İnşaat Yapımı Eser Sözleşmesi İkinci Tadili" sözleşmesinin 4/b maddesinde davacılardan herhangi birinin 72.900,00 Dolar için davalıya vade kısmı boş bir bono imzalayıp vereceklerinin düzenlendiği, sözleşmede senet metnine ait (borçlu, düzenleme tarihi, düzenleme yeri, vade tarihi gibi) geçerlilik unsurlarının tümünün açıkça yazılı olmadığı, yerleşik Yargıtay kararlarında benimsendiği üzere sözleşmede takip dayanağı senede açıkça atıf yapılması zorunlu olup, açıkça atıf yapıldığının kabulü için senedin vade ve tanzim tarihleriyle miktarlarının belirtilmesinin şart olduğu, taraflar arasındaki sözleşmede her ne kadar takibe konu senede dair benzerlikler taşıyan unsurlar yer alsa da, anılan senedin teminat senedi olduğuna dair açıklanan şekilde tereddüte mahal vermeyecek bir atıf bulunmadığı, davacının Akçaabat İcra Hukuk Mahkemesi'nde 2019/84 Esas numaralı dosya ile açtığı takibin iptali davasının reddedildiği, ispat yükü davacıda olup, İİK'nın 72/son maddesinde açıkca davacı borçlunun ''borç olmayan bir şeyi ödediğini'' kanıtlaması gerektiği, davacının takip konusu miktarın ödenmemesi gerektiğine dair ispata elverişli delil sunmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun kabulü ile taraflar arasında dosyaya ibraz edilen eser sözleşmesi dışında başkaca bir hukuki ilişki bulunmadığı ve yukarıda bahsi geçen sözleşmenin 4/b maddesi uyarınca düzenlenmesi öngörülen senet ile takip dayanağı senedin açıkça örtüştüğü, davacının teminat senedi iddiasının ve vade tarihi boş olarak verilen senedin vade tarihinin anlaşmaya aykırı şekilde doldurularak icra takibine konu edildiği hususunun sübuta erdiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde;
a.Yüklenicinin Trabzon 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2019/7 D.İş sayılı dosyasında yapılan delil tespiti raporunda belirtilen işlerin hiçbirini yapmadığını, 27 Ağustos 2019 tarihinde Beyoğlu .... Noterliği'nden 26846 yevmiye ile keşide olunan ihtarnamede sözleşmedeki işlerin yapılmadığının ve rehnin de paraya çevrileceğinin ihtar olunduğunu, teminat senedi olsa bile senedin bedelsiz iadesi için sayılan işlerin hiçbiri yapılmadığından fazla ödenen KDV 'ye ilişkin 72.900,00 USD'lik senedin bedelsiz kalmadığını,
b. İşlerin müvekkili tarafından bir başka yükleniciye yaptırıldığını, sözleşmenin haklı olarak eksiklikler tamamlanmadığından fesih olunduğunu,
c. Senedin teminat senedi olduğu her nekadar Yargıtayın içtihatları doğrultusunda ispat olunmamış olsa da, teminat senedinin koruma altına aldığı alacağın geçerli olduğunu bedelsizliğin ileri sürülemez olduğunu,
d. Sözleşmede müvekkili iş sahibi iken yüklenicinin dava dışı .... San Tic Ltd Şti olduğunu, dava dışı yüklenicinin yükümlülüklerini yerine getirmediği hususunun Trabzon 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2019/33 D.İş sayılı dosyasında gerçekleştirilen keşif ve sonrasında tanzim edilen bilirkişi raporu ile sabit olduğunu beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan istirdat istemine ilişkindir.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre ve dava konusu edilen senedin teminat senedi olduğu sözleşmenin 4/b bendinden anlaşıldığından davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Taraflar arasındaki "Anahtar Teslimi Betonarme Karkas İnşaat Yapım İşi Eser Sözleşmesi İkinci Tadili" başlıklı sözleşmenin 4/b bendinde: "Yaklaşık olarak tamamlanmış iş seviyesinin (700.000 Dolar) üzerindeki 405.000 Dolar yapılmış ödemenin KDV'sine karşılık gelen 72.900 Dolar için yüklenici ve/veya ... İnşaat işverene vade kısmı boş emre bir emre muharrer sene imzalayıp verecektir. Senet üzerine .... müteselsil kesil olarak imza atacaktır. Senet asansör siparişi verildikten, elektrik ve su tesisatı ile diyafon, uydu ve klima altyapısı yapıldıktan, çatının çelik yapısı tamamlandıktan ve ön cephe tamamen cam giydirme işi yapıldıktan sonra yükleniciye veya ....'a bedelsiz iade edilecektir." şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir. Sözleşmenin 4/b maddesi içeriği dikkate alındığında senedin teminat senedi olduğu hususunda tereddüt bulunmamaktadır. Yine bu maddede senedin teminat fonksiyonu, iade koşulları, paraya çevrilme şartları belirlenmiştir.
Mahkemece yapılması gereken iş; bu madde kapsamında senedin iade koşullarının oluşup oluşmadığı, oluşmadı ise nakte çevrilme koşullarının hangi kapsamda oluştuğu belirlenip, teminatın tamamen veya kısmen karşılıksız kaldığı saptandıktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibaret olup, eksik inceleme ve yanlış değerlendirme ile mevcut şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması uygun bulunmuştur.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davalı vekilinin 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle sair temyiz itirazlarının reddine,
2.Davalı vekilinin 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgilisine iadesine,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,20.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.