Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/1013 K.2025/1426

6. Hukuk Dairesi         2024/1013 E.  ,  2025/1426 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1157 E., 2023/1786 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2020/811 E., 2023/544 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekilince duruşmasız, davalı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 10.04.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde davalı vekili Avukat ..., davalı şirket yetkilisi ... ile davacı vekili Avukat ...'in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin Kocaeli Büyükşehir Belediyesi'nden kameriye yapım işini ihale ile aldığını, bu iş kapsamında 1439 kameriyeden 1319 adet kameriyenin montajı için alt yüklenici davacı ile sözlü olarak anlaştığını, ilk anlaşma bu şekildeyken sahaya gelen kameriyelerin montaja elverişsiz olması nedeni ile montaj işi haricindeki imalat işinin de davacı tarafından yapıldığını, yine idare tarafından eksiklik ve ayıp tespiti nedeni ile montaj ve imlaat dışında tadilat işinin de yapıldığını, bunların ilave iş kapsamında olduğunu, ödemesi yapılmış olan 9 adet fatura olduğunu, bunların 7 tanesinin malzeme temini ve montaj işi konulu, 2 tanesinin ise işçilik dahil malzemeli muhtelif tadilat işleri konulu olduğunu, toplam hakediş miktarının KDV dahil 1.502.741,21 TL olduğunu, bunun faturalandırılmayan 941.521,21 TL’sinin ödenmediğini, 444 adet kameriye işinin faturalandırılmadığını, fatura düzenlenmemesinin alacağın tahsiline engel oluşturmadığını, yapılan imalat ve montaj işlerine ilişkin davalı şirket çalışanı tarafından imzalı hakediş raporunun bulunduğunu, davalının başlatılan takibe haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek davalının haksız itirazının iptaline, takibin devamına, %20 icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; sunulan belgelerin sonradan uydurulduğunu, imza, kaşe veya temsilci olarak atadığı kişi olmadığını, davaya konu olayın belge ile ispatının mümkün olduğunu, tanık dinlenmesine muvafakatleri olmadığını, bu işin bitiminden sonra Dilovası arıtma işi ile ilgili anlaştıklarını, şayet önceki işten alacakları olsa idi 14 ay sonra yeni bir iş için anlaşmalarının mümkün olmadığını, hakediş belgelerinin sahte olduğunu, faturaların neden kesilmediğinin açıklanmadığını, davacının yaptığı iş için 500,00 TL + KDV olarak anlaşıldığını, bu fiyatın değişimini gerektirecek hiçbir ilave iş yapılmadığını, davacıya yapılan iş karşılığı ödemelerin yapıldığını ancak yapılan ödemelere dair de fatura kesilmediğini, davacıya toplam 695.853,00 TL ödendiğini, ancak bunun 179.603,00 TL’sinin faturalandırılmadığını, toplam 1180 adet kameriye montaj işinin yaptırıldığını, kalanın ise kendi ekiplerince yapıldığını, davacı firma ile 26.03.2018 tarihinde 1180 adet üzerinden hesap kesinleştirildiğini ve 47.200,00 TL ödeme yapıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında sözlü eser sözleşmesi ilişkisi kurulduğu, sözleşmenin konusunun 1319 adet kameriyenin montaj işi olduğu ve tamamının davacı tarafından yapıldığı, davacı tarafça düzenlenen faturanın 500,00 TL + KDV olduğu, ayrıca kameriye tahtalarının pahlanması, tahtalarına vida deliği açma, verniklenmesi, koruyucu yapışkan sürme, demir aksanlara vida deliği açılması, tahtalarının zımparalanması ve çatı imalatı yapılması (lambri çakılması, membran serilmesi kum silisli çatı örtüsü yapılması) işlerini içeren fatura düzenlenmediği bu işlerinin ilave iş niteliğinde olmadığı, bu işler dahil olmak üzere 500,00 TL + KDV birim fiyatla götürü bedel olarak taraflar arasında kesinleştiği 1319 adet imalât ve 500,00 TL + KDV birim fiyata göre davacının bakiye 118.337,00 TL alacağı bulunduğu, davacının 118.337,00 TL asıl alacak bakımdan davasını ispat ettiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, itirazın 118.337,00 TL asıl alacak yönünden iptaline ve takibin bu miktar üzerinden devamına, hüküm altına alınan asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davalı borçlu itirazında haksız olduğundan hüküm altına alınan asıl alacağın %20'si olan 23.667,40 TL icra inkâr tazminatına mahkum edilmesine, davacı alacaklının kötüniyetli olduğu ispat edilemediğinden, reddedilen kısım yönünden davalının kötü niyet tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraf vekillerinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına; uyuşmazlığın, davacı tarafından gerçekleştirilen kameriye imalatının 1.319 adet mi yoksa 1.180 adet mi olduğu ve sözleşmenin kapsamının belirlenmesiyle davacının ilave iş alacağına hak kazanıp kazanmadığı noktalarında olduğu, fatura düzenlenmesinin vergi hukukunu ilgilendiren bir husus olduğu, fatura düzenlenmemesinin alacağın istenmesine engel olmadığı, taraflar arasında sözlü eser sözleşmesi ilişkisi kurulduğu, davacı tarafından toplamda 875 adet kameriyenin montajına ilişkin davalı adına “malzemeli kameriye temini ve montaj işi” açıklamasıyla 500,00 TL+KDV adet birim fiyatıyla 7 adet fatura kesildiği, 7 adet fatura bedelinin 500,00 TL+KDV birim fiyat KDV dahil 516.250,00 TL olduğu, ayrıca davalı adına “işçilik dahil muhtelif tadilat işleri” açıklamasıyla KDV dâhil 25.016,00 TL bedelli ve 12.508,00 TL bedelli 2 adet fatura kesildiği, davalı adına kesilen 9 adet fatura bedeli toplamının 553.774,00 TL olduğu, mali müşavir bilirkişi tarafından düzenlenen rapora göre davacı tarafından düzenlenen toplamda 9 adet 553.774,00 TL bedelli faturaların davalı defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı tarafından davacıya yapılan ödemelerin toplamının 659.873,00 TL olduğu, düzenlenen teknik bilirkişi raporlarına göre, yapılan işlerin sözleşme şartlarına uygun olarak yapıldığı ve dava dışı idarece işin kabulünün yapılarak imalatların teslim alındığı toplanan delillere, dinlenen tanık beyanlarına göre davacı tarafından 1.319 adet kameriyenin montajı işinin yapıldığı, her bir kameriye için 500,00 TL+KDV adet birim fiyatı kararlaştırıldığından davacının kararlaştırılan sözleşme fiyatıyla 1.319 adet kameriye için toplamda KDV dahil 778.210,00 TL bedele hak kazandığının kabulü gerektiği, ancak mahkemece, kameriye tahtalarının pahlanması, tahtalarına vida deliği açma, verniklenmesi, koruyucu yapışkan sürme, demir aksanlara vida deliği açılması, tahtalarının zımparalanması ve çatı imalatı yapılması (lambri çakılması, membran serilmesi kum silisli çatı örtüsü yapılması) işlerini içeren fatura düzenlenmediği, kameriye tahtalarının pahlanması, tahtalarına vida deliği açma, verniklenmesi, koruyucu yapışkan sürme, demir aksanlara vida deliği açılması, tahtalarının zımparalanması, çatı imalatı yapılması (lambri çakılması, membran serilmesi kum silisli çatı örtüsü yapılması) ve tadilat işlerinin ilave iş niteliğinde olmadığı, bu işlerin 500,00 TL + KDV birim fiyata dahil olduğu değerlendirilmişse de, gerçekleştirilen imalat işlerine hak kazanılması için fatura düzenlenmesi zorunlu olmadığı gibi mahkemece aldırılan 14.10.2022 tarihli bilirkişi kurulu raporundaki teknik bilirkişi incelemesine göre bu işlerin montaj işinin kapsamı dışında ilave işler niteliğinde olduğu değerlendirmesi yapıldığı, yine, mahkemece başka heyetten aldırılan 10.3.2023 tarihli bilirkişi kurulu raporunda da sözkonusu işlerin ilave işler niteliğinde olduğunun ve maliyetlerinin 500,00 TL + KDV birim fiyata dahil olmadığının değerlendirildiği, öte yandan, davalı adına “işçilik dahil muhtelif tadilat işleri” açıklamasıyla KDV dâhil 25.016,00 TL bedelli ve 12.508,00 TL bedelli 2 adet faturanın da davalı defterlerine işlendiği, sözkonusu faturadaki imalat ve bedelin de montajdan ayrı bir kalem olduğunun açıkça yazılı olup davalı tarafça sözkonusu faturalar bizzat defterlerine işlenmek suretiyle içeriklerinin kabul edildiği, sözleşme kapsamının belirlenmesi ve sözleşme kapsamına dahil imalatlar ile sözleşme dışı imalatların tespiti teknik değerlendirme içeren hususlar olup ihtilaf halinde ayrımın yapılacak işin niteliğine göre o işlerde uzman teknik bilirkişilerce değerlendirilmesi gerektiği, sözleşme dışı ilave işler olduğu tespit edilen bu işlerin bedeli işin yapıldığı yıl mahalli piyasa rayici bedeli ile belirlenip davacı alacağına dahil edilmesi gerekeceğinden mahkemece aldırılan 10.3.2023 tarihli bilirkişi kurulu raporunda bu işlerin bedeli KDV hariç 614.009,50 TL olarak tespit edildiği, piyasa rayicinde ayrıca KDV'nin de bulunduğu gözetilerek bu bedele kdv eklenmesi gerekmeden bu alacağın da yüklenici alacağına dahil edilerek davacının toplamda 1.392.219,50 TL alacağı bulunduğu, tespit edilen ödemelerin toplamı 659.873,00 TL'nin mahsubu neticesinde 732.346,50 TL yönünden davanın kısmen kabulü gerektiği, dava konusu alacak bilirkişi incelemesini gerektirdiğinden ve bilirkişi raporu ile sonuca ulaşıldığından alacağın likid olduğu ve borçlunun takibe itirazında haksız bulunduğunun kabul edilemeyeceği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1.Davalı vekili temyiz dilekçesinde;
a. Taraflar arasıdaki anlaşma gereği yarı mamulleri nihai ürüne çevirme işi 500,00 TL + KDV olup, bu fiyatın değişimini sağlayacak ilave ek iş yapılmadığını,
b. 26.03.2018 tarihinde yapılan görüşmede yapılan işin toplam miktarının 1.180 adet olarak netleştirildiğini,
c. Davacı tarafın 1yıl boyunca kesmediği 305 adet kameriye için fatura kesmesinin istendiğini, görüşme sonunda KDV’den kaynaklanan bakiye tutar olan 47.200,00 TL ödendiğini, ancak yine fatura kesilmekten kaçınılmış olduğunu ve sadece 47.200,00 TL’lik fatura kesildiğini,
d. Davacı şirketin fatura kesmek zorunda olan bir ticari firma olduğu halde fatura kesmediğini ve 6-7 yıl sonra gerçek dışı alacak oluşturmak istediğini,
e. Mali bilirkişi raporlarında davacı şirketin alacaklı değil borçlu olduğunun tespit edildiğini,
f. Teslim edilen ürün sayısı hakkında sadece tanık beyanlarının dikkate alınmasının hatalı olduğunu, davalının tanık dinletmesine de muvafakatları olmadığını,
e. Davalı şirketin yetkilisinin imzası, kaşesi olmayan, tarihsiz numarasız hakediş belgesinin sahte düzenlenmiş belge olduğunu ve kararın bozulması gerektiğini beyan etmektedir.
2.Davacı vekili katılma yolu ile sunduğu temyiz dilekçesinde;
a. Tanıkların dinlenilmesi gereken hususlarda dinlenilmediğini, hakediş belgelerindeki imzanın yetkili temsilciye ait olup olmadığı ile ilgili olarak dinlenilmediğini, dinlenmiş olsalardı bu durumda tüm hakediş belgelerindeki bedele hak kazandıklarının, belge altındaki imzaların ticari temsilci gibi hareket edenler tarafından atıldığının anlaşılacağını beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağa ilişkin başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkidir.
Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekili ve davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,
28.000,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davalıdan alınarak Yargıtaydaki duruşmada vekille temsil olunan davacıya verilmesine,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden taraflara yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
10.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.