Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/288 K.2025/782

6. Hukuk Dairesi         2024/288 E.  ,  2025/782 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2019/2646 E., 2023/1197 K.
İHBAR OLUNANLAR : 1-... vekili Avukat ... 2-... vekili Avukat ...
İLK DERECE MAHKEMESİ: İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2016/558 E., 2019/342 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekilince duruşmalı, davacı vekilince duruşmasız olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 27.02.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde davalı vekili Avukat ... ile davacı vekili Avukat ...'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı yüklenici vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında Elektronik Ücret Toplama Sistemi İşletim Ücreti alımına ait 08.01.2016-07.05.2016 tarihlerini kapsayan sözleşme imzalandığını, davacının 01.02.2016-29.02.2016 tarihine kadar gerçekleştirdiği hizmet karşılığı düzenlenen hakediş tutanağında 656.447,10 TL ceza kesintisine yer verildiğini, cezaya 05.02.2015 tarihinde gece saat 22.30 sularında meydana gelen elektrik kesintisi sebebiyle yaklaşık yarım gün süre ile sistemde kullanılan kartlara bayilerden bakiye yüklemesi yapılmamasının gerekçe gösterildiğini, tüm kartların çalışır vaziyette olduğunu ve elektronik ücret toplandığını, kartların kullanılmasına devam edildiğini, sistemde veri kaybı olmadığını ve yaşanan aksaklığın sebebinin davacı şirketten kaynaklanmadığını, davalının ve dava dışı Gediz Elektrik A.Ş'nin kusurlu olduğunu beyanla davalı tarafından sözleşme hükümlerinin ihlal edilmesi suretiyle gecikme cezasının haksız olduğunun tespiti ile muarazanın giderilmesine, davacının davalıya 656.447,10 TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı iş sahibi vekili cevap dilekçelerinde özetle; sözleşme uyarınca davacı yüklenicinin ücret toplama sistemini kesintisiz olarak işletmesi, bir kesinti olması halinde sistemin yedeği halinde bulunan olağanüstü durum merkezini en geç 2 saat içerisinde devreye alarak sistemin devamlılığını sağlaması gerektiğini, davacının bu yükümlülüğüne aykırı davrandığını, 05.02.2016 tarihinde meydana gelen elektrik kesintisi sonrasında elektronik ücret toplama sisteminin çalışmadığını, sistemde veri kayıpları yaşandığını, sistemde kullanılan akıllı kartlara dolum yapılamadığını, bu durumun akıllı kartlar ile biniş yapılmasını engellediğini, idarenin önemli ölçüde gelir kaybı yaşadığını, bu nedenle idare tarafından yükleniciye para cezasının kesildiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle; sistemin devre dışı kaldığı 06.02.2016 tarihinde 502.584 binişin eksik olarak kayıt altına alındığı, oluşan hasılat kaybının 656.447,10 TL tutarında olduğu, söz konusu zararın oluşmasında jeneratör yakıtının bitip bitmediği, çalışıp çalışmadığını takip etmeyen ve davacı şirkete sisteme müdahale ve olağanüstü durum sunucularına geçiş için geç izin verilmesine sebebiyet veren davalı belediyenin % 30 oranında, yapılan çalışma sırasında abonelere bildirim yapmadan faz sırası değişikliği yapan ihbar edilen Gediz Elektrik Dağıtım A.Ş'nin % 25 oranında, gerekli tedbirleri almayan arızaya 4 saat süreyle müdahale etmeyen, söz konusu arıza hakkında teknik destek vermeyen, olağanüstü durum sunucularının devreye alınması için gerekli özeni göstermeyen ayrıca sözleşmenin 7.3.3 maddesinde 5 bilgisayar mühendisi en az 5 elektrik mühendisinin bulunması gerektiği yazılı olmasına rağmen kesintilerden sonra elektrik mühendislerinin müdahalesinin sağlanması için gerekli tedbirleri almayan davacının %45 oranında kusurlu olduğu, kusur oranları göz önüne alındığında davacının oluşan hasılat kaybının 295.401,19 TL’lik bölümünden sorumlu olduğu ve bu miktar ceza kesintisi işleminin haklı olduğu, 361.045,91 TL’lik bölümünden sorumlu olmadığı ve bu miktar ceza kesintisi işleminin haksız olduğu belirtilerek davanın kısmen kabulü ile davacının gecikme cezası olarak 295.401,19 TL borçlu olduğunun, 361.045,91 TL borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin isteğin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde :
a. Sözleşme eki Teknik Şartnamenin 4.3.4 üncü maddesinde, ana bilgi işlem merkezinde jeneratöre ilişkin tüm tedbirlerin davalı tarafından alındığının belirtildiği, gerekçeli kararda ya da bilirkişi kurulu raporunda jeneratörün çalışması durumunda zarar meydana gelip gelmeyeceğinin değerlendirilmediğini, kusurun davalıda olduğunu,
b. Davacıya müdahale için sistem odasına giriş izinlerinin geç verildiğini, olağanüstü durum sunucularına davalının izni olmaksızın geçiş yapılamayacağını, geçiş için karar alınır alınmaz saat 16: 00 da geçişe başlandığı, 16.30’da olağanüstü durum sunucularına geçişin sağlandığını,
c. Olumsuz hava koşulları nedeniyle günlük biniş sayısında düşüş olduğunun görüldüğünü,
d. 06.02.2016 tarihindeki hasılatta elektrik kesintisi nedeniyle düşüş olmadığını, bilirkişiler tarafından bu hususun dikkate alınmadığını beyan etmektedir.
2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde :
a. Davacının elektronik ücret toplama sisteminin kesintisiz ve veri kaybı olmaksızın çalışması için gerekli tedbirleri almakla yükümlü olduğunu,
b. İhale dokümanında olağanüstü durum sunucularının devreye girmesine ilişkin olarak idarenin izin vereceğine ilişkin bir düzenleme olmadığını,
c. Cezai şart miktarından kusur indirimi yapılmasının mümkün olmadığını, bilirkişi raporunun yetersiz olduğunu, beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, cezai şart kesintisinin yerinde olmayıp buna istinaden davalıya borçlu bulunulmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Taraflar arasında imzalanan sözleşme ile davacı elektronik ücret toplama sistemi işletim hizmetini üstlenmiş, sözleşme ve eki teknik şartname uyarınca davacının bu işi kesintisiz yapacağı, ücret toplamaya ait tüm veri kayıplarından sorumlu olacağı, buna dair gerekli tüm tedbirleri almakla yükümlü olacağı düzenlenmiştir. Somut olayda 05.02.2016 tarihinde saat 08.00’da başlayan elektrik kesintisi nedeniyle hasılat düşüşü nedeniyle zararın tazmini talep edilmektedir. Yargılama aşamasında alınan bilirkişi kurulu raporunda, yaşanan elektrik kesintisi nedeniyle hasılat düşüklüğü olduğu belirtilmiş ve tarafların kusur oranları değerlendirilmiştir. Davacı yüklenici tarafından yaptırılan tespit sonucu düzenlenen bilirkişi kurulu raporunda ise yaşanan elektrik kesintisi nedeniyle hasılat kaybı yaşanmadığı, söz konusu günde yaşanan olumsuz hava koşulları ve fırtınanın günlük biniş sayılarında düşüşlere neden olduğu belirtilmiştir. Mahkemece bilirkişi kurulu raporları arasında hasılat düşüşü olup olmadığı, bunda hangi tarafın kusurlu olduğu noktasındaki çelişki giderilmeden karar verilmesi doğru olmamıştır.
Bu nedenle mahkemece yapılacak iş; 6100 sayılı HMK’nın 281/3. maddesi uyarınca gerçeğin ortaya çıkması için alanında uzman elektrik mühendisi, bilgisayar mühendisi, yazılım ve donanım mühendisinden oluşturulacak bilirkişi kurulundan yargılama aşamasında alınan bilirkişi kurulu raporu ile tespit bilirkişi kurulu raporları arasındaki çelişkiyi giderecek, tarafların kusur durumunu, sözleşmenin ve eki teknik şartnamenin hasılat kaybına ilişkin ceza maddelerini ve davalının tahakkuk ettirdiği cezanın yerinde olup olmadığını değerlendirecek şekilde gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınması, rapora itirazlar olduğu takdirde bu itirazları giderecek şekilde ek rapor alınması ve sonucuna göre karar verilmesinden ibaret olmalıdır.
Eksik inceleme ve yanlış değerlendirme sonucu verilen karar doğru olmamış, bozulması uygun bulunmuştur.
VI. KARAR
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA
2. İlk Derece Mahkemesi kararının taraflar yararına BOZULMASINA,
Dairemizdeki duruşmada vekille temsil olunan taraflar yararına takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin karşılıklı alınarak diğer tarafa verilmesine,
Peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
27.02.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.