Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/4309 K.2025/283

6. Hukuk Dairesi         2023/4309 E.  ,  2025/283 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/820 E., 2023/740 K.
SAYISI : 2022/308 E., 2022/755 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacılar vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 03.02.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde gelen davacılar vekili avukat ile davalı vekili avukat in gelmiş olmalarıyla sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında raylı toplu taşıma hattı yapımı işini konu alan sözleşme düzenlendiğini, davacı yüklenicilerin sözleşmeden kaynaklanan edimlerini yerine getirdiklerini ve kesin kabulün yapıldığını, ancak davalı idarenin geçici kabul noksanlıklarının teminatı olarak kesilen %3 oranındaki ihtiyat kesintisini iade etmediğini ileri sürerek, 80.832,56 USD tutarındaki ihtiyat kesintisi alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile TBK'nın 147/6. maddesi uyarınca, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacakların zamanaşımı süresinin 5 yıl olduğu, sözleşme konusu işin kesin kabulünün 11.04.2014 tarihinde yapıldığı, davacı tarafın talep ettiği ihtiyat kesintisinin iadesine 20.12.2016 tarihli kesin hak edişte karar verildiği, bu tarihten itibaren 5 yıllık zamanaşımı süresinin 20.12.2021 tarihinde dolduğu, davanın, zamanaşımı süresi dolduktan sonra 28.04.2022 tarihinde açıldığı gerekçesiyle, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sözleşmenin eki niteliğindeki Yapım İşleri Genel Şartnamesi uyarınca, sözleşme kapsamındaki alacakların kesin kabul onay tarihinden itibaren 5 yılda zamanaşımına uğrayacağı, kesin kabulün 11.04.2014 tarihinde yapıldığı, bu tarihe göre dava tarihi itibariyle zamanaşımı süresinin dolduğu, bu gerekçeye göre zamanaşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılarak, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun gerekçe yönünden kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde: alacağın zamanaşımına uğramadığını, dosyadaki belgelere göre 05.05.2017 tarihi itibariyle muaccel hale geldiğini, 09.05.2017 ve 10.06.2019 tarihlerinde alacağın ödenmesi için davalı belediyeye başvuru yaptıklarını, davalının bu başvurulara sessiz kalarak borcu ikrar ettiğini, bu tarihler itibariyle zamanaşımının kesildiğini beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı BK'nın 126/4.(TBK 147/6) maddesi uyarınca, eser sözleşmesinden doğan alacak davaları 5 yıllık zamanaşımı süresine tabi olup, zamanaşımı alacağın muaccel olması ile işlemeye başlar.
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu beşinci bölümünde ise “Dava Şartı Olarak Arabuluculuk" başlığı ile 18/A maddesinde, “1”. fıkrada, ilgili kanunlarda arabuluculuğa başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine hangi hükümlerin uygulanacağı 20 fıkra şeklinde gösterilmiştir. 18/A -15. fıkrada, 16/2. fıkraya benzer şekilde “Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez” düzenlemesine yer verilmiştir.
Somut olayda, taraflar arasında toplu taşıma sistemi hattının yapımını konu alan 29.05.2007 tarihli sözleşme düzenlenmiştir. 30.06.2007 tarihli 1 nolu hak ediş karşılığı olarak, davacı yükleniciye 2.694.148,82 USD karşılığı ödeme yapılmıştır. Bu hak edişte ayrıca geçici kabul eksikliklerinin teminatı olmak üzere 80.832,56 USD ihtiyat kesintisi yapılmış olup, davacı yüklenici işbu davada söz konusu tutarın ödenmesini talep etmektedir.
Bölge Adliye Mahkemesince, dava tarihi itibariyle zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, davacı yüklenici, dava konusu 80.832.56 USD tutarındaki ihtiyat kesintisi alacağının yer aldığı 20.12.2016 tarihli 2 nolu hak edişi 28.12.2016 tarihli dilekçesi ile davalı iş sahibi idarenin onayına sunmuş, davalı idare 27.04.2017 tarih ve E.20827 sayılı yazısı ile 2 nolu hak ediş raporunun onaylandığını davacıya bildirmiştir. Bu yazı davacıya 05.05.2017 tarihinde elden tebliği edilmiştir.
Davadan önce dava şartı olarak arabulucuya başvurulmuş, başvurunun yapıldığı 07.10.2020 tarihinden, son tutanağın düzenlendiği 11.11.2020 tarihine kadar, az yukarıda anılan yasal düzenleme gereği zamanaşımı durmuştur. Bu durumda, hem davalı idarece hak ediş raporunun onaylandığı 27.04.2017 tarihinden, hem de bu yazının davacıya tebliğ edildiği 05.05.2017 tarihinden itibaren, dava tarihi olan 28.04.2022 tarihi itibariyle 5 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğundan söz edilemez. Bölge Adliye Mahkemesince, davalının zamanaşımı definin reddi ile tarafların iddia, savunma ve delilleri incelenerek, işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın davacılar yararına bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dairemizdeki duruşmada vekille temsil olunan davacılar yararına takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacılara verilmesine,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
03.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.