Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/4272 K.2025/279

6. Hukuk Dairesi         2023/4272 E.  ,  2025/279 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Tic. Mah. Sıf.)
SAYISI : 2022/365 E., 2023/89 K. ...
DAVA TARİHİ : 04.06.2013
Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen davada davacılar vekilince duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 03.02.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde asıl ve birleşen davada davacı asıl ... ile asıl ve birleşen davada davalılarda Bodrum Reis Yapı Koop. vekili Avukat ... geldi. Tebligata rağmen başka gelen olmadığı anlaşılmakla duruşmaya başlanarak hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
Asıl dava, kooperatif üyeliğine dayalı tapu iptali tescil olmazsa tazminat, birleşen dava, davalı gerçek kişilerin kooperatif ortağı olmadıklarının ve bu kişilerin katılımı ile yapılan genel kurul ve yönetim kurulu kararlarının yok hükmünde olduğunun tespiti istemlerine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesinin 01.06.2018 tarihli, 2013/353 Esas, 2018/204 Kararı ile asıl davanın tazminat yönünden kabulü ile davalı kooperatiften tahsiline, diğer davalılar hakkında açılan davanın reddine ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin bu kararına karşı süresinde, asıl ve birleşen davalarda davacılar vekili ile asıl davada davalı kooperatif ortakları vekilinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 27.03.2019 tarihli, 2018/2142 Esas, 2019/489 Kararı ile davalı kooperatif ortaklarının asıl davadaki istinaf başvurularının ve davacılar vekilinin asıl davadaki istinaf başvurularının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, asıl davada tapu iptal ve tescil isteminin reddine, davalı kooperatif ortakları aleyhine açılan davaların pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddine, davacıların maddi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin 27.03.2019 tarihli kararının, asıl ve birleşen davada davacılar vekili ile katılma yoluyla asıl ve birleşen davada davalı kooperatif ortakları tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin (kapatılan 23. Hukuk Dairesi) 17.11.2020 tarih ve 2019/2168 E, 2020/3656 K. sayılı kararıyla, asıl ve birleşen davada davalı kooperatif ortakları vekilinin ve birleşen davada davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine, davacı vekilinin asıl davadaki diğer temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede; arsanın dava tarihindeki rayiç değerinin dokuz ortağa bölünmesi suretiyle her bir ortağın hak edeceği bedel belirlenerek davacılar lehine bu bedele hükmedilmesi gerektiği belirtilerek, İlk Derece Mahkemesi kararının asıl dava davacılar yararına bozulmasına, birleşen davada verilen hüküm usul ve yasaya uygun görüldüğünden onanmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin, işbu temyiz konu, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak asıl davada tapu iptal ve tescil isteminin reddine, davalı kooperatif ortakları aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine, davacıların maddi tazminat taleplerinin kabulü ile 381.640,00'er TL'nin davalı kooperatiften ayrı ayrı alınarak asıl davada davacılara ödenmesine, birleşen davada bozma öncesi verilen hüküm kesinleştiğinden yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Kararı, asıl ve birleşen davalarda davacılar vekili temyiz etmiştir.
1-) HMK'nın 373/2. maddesi hükmü uyarınca, bölge adliye mahkemesinin düzelterek veya yeniden esas hakkında verdiği karar Yargıtayca tamamen veya kısmen bozulduğu takdirde dosya, kararı veren bölge adliye mahkemesi veya uygun görülen diğer bir bölge adliye mahkemesine gönderilir.
Yukarıda açıklandığı üzere, İlk Derece Mahkemesinin 01.06.2018 tarihli kararına karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin 27.03.2019 tarihli kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, yeniden esas hakkında karar verilmiştir.
Dairemizce bozulmasına karar verilen karar, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin 27.03.2019 tarihli sayılı kararıdır. Bölge Adliye Mahkemesinin yeniden esas hakkında verdiği karar Dairemizce bozulduğundan, bozma ilamının sonuç kısmında, dosyanın, yeniden yargılama yapılmak üzere, bölge adliye mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekirken, maddi hataya dayalı olarak İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
İlk Derece Mahkemesince, bozma ilamına uyularak işbu temyize konu karar verilmiş ise de, dosyanın maddi hata sonucu İlk Derece Mahkemesine gönderilmiş olması, yasal olarak görevsiz olan İlk Derece Mahkemesini görevli hale getirmez. HMK'nın 373/2. ve 3. maddesi hükümleri uyarınca, bozmaya uyulup uyulmayacağı konusunda ve sonucuna göre işin esası hakkında karar verme görevi bölge adliye mahkemesine ait olup, İlk Derece Mahkemesince bu husus gözetilmeden yargılamaya devamla hüküm kurulması doğru olmayıp, verilen karar yok hükmündedir.
O halde sonuç olarak görevsiz ilk derece mahkemesi tarafından verilen kararın "yok hükmünde olduğunun tespitiyle; kararın bozulması suretiyle ortadan kaldırılmasına" ve Dairemizin (kapatılan 23. Hukuk Dairesi) 17.11.2020 tarih ve 2019/2168 E, 2020/3656 K. sayılı bozma kararı uyarınca, dosyanın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi Başkanlığına gönderilmek üzere mahalline iadesine karar vermek gerekmiştir.
2-) Bozma nedenine göre asıl ve birleşen davalarda davacılar vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda 1 no.lu bentte açıklanan nedenlerle, yok hükmünde olduğu tespit edilen İlk Derece Mahkemesi kararının bozularak ORTADAN KALDIRILMASINA, dosyanın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi Başkanlığına gönderilmek üzere mahalline İADESİNE, 2 no.lu bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, 03.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.