Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/3515 K.2025/168

6. Hukuk Dairesi         2023/3515 E.  ,  2025/168 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/714 E., 2023/952 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kayseri 4. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/34 E., 2023/99 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davada davalı, birleşen davada davacı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Asıl davada davacı vekili asıl dava dilekçesinde; müvekkilinin ... Yapı isimli inşaat firmasının sahibi olduğunu, davalılardan ... ile aralarında Kayseri 1. Noterliği 26.02.2016 tarihli 4840 yevmiye numaralı düzenleme şeklinde kat karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlediklerini, sözleşme gereğince müvekkiline devredilmesi gereken üç dükkanın ... tarafından yakını olan diğer davalı ... ...'e muvazaalı olarak devredildiğini belirterek ... adına kayıtlı dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile müvekkili adına tapuya kayıt ve tesciline, müvekkilinin yoksun kaldığı kar, kira geliri ve zarar bedellerinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
2. Birleşen davada davacı vekili birleşen dosya dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı arasında Kayseri 1.Noterliği'nin 26.02.2016 tarihli, 4840 yevmiye numaralı kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, davacının yaşlı ve resmi işlemleri bilmediği için sözleşme gereğince tamamının kendisine ait olması gereken dairenin, davalının oyununa gelerek ufak bir kısmının davalı adına tescil edildiğini, davalı müteahhitin kat karşılığı inşaat sözleşmesinin ilgili maddesi gereğince eksik metre karelerin bedelini davacıdan talep etmeyip kötü niyetli bir şekilde taşınmazın 7/200 oranındaki hissesini kendi adına tescil ettirdiğini belirterek öncelikle dava konusu Kayseri ili, ... ilçesi, 11257 ada, 1 parsel, A blok, 1. kat, 2 no'lu bağımsız bölümde davalı adına kayıtlı olan tapu kaydının iptali ile eksik olan m² için ödenmesi gereken tutar depo edilmeksizin davacı adına tescilini, bu talep kabul edilmediği takdirde; eksik olan m² için ödenmesi gereken tutar arsa birim m² fiyatından hesaplandığında mahkemenin belirleyeceği yere depo edilmek şartı ile tapu iptal ve tescilini, bu talebin de kabul edilmemesi halinde, taşınmazın rayiç değerinin tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
1. Asıl davada davalı ... ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin emlakçı vasıtası ile dava konusu yerlere ulaşıp satın aldığını, taşınmazın devir işlemlerini İstanbul'da bir tapu müdürlüğünde yaptığını, müvekkili ile diğer davalının birbirlerini hiç tanımadıklarını, elindeki paranın yeterli olmadığından İnanç Kaya isimli kişi ile bütün tapular müvekkili adına çıkacak şekilde anlaşma yaparak ve bedelini ödeyerek satın aldığını, alım satımın gerçek olduğunu belirterek davacının kötü niyetli davasının reddine karar verilmesini istemiştir.
2. Asıl davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 26 Şubat 2016 tarihinden itibaren 48 ay için geçerli olduğunu, geçen süre zarfından davacının inşaatı tamamlayamadığını, mesken ruhsatı da alamadığını, davacının belirtilen sürede edimlerini yerine getirmediğinden sözleşmenin hükümsüz kaldığını, davacının hükümsüz kalan bir sözleşme uyarınca tapu iptal ve tescil talebinde bulanamayacağını belirterek haksız ve kötü niyetli olarak açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen davada davalı vekili tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl dava dosyasında; taraflar arasında imzalanan sözleşme gereğince, davacının talep ettiği taşınmazların yükleniciye ait olacağının kararlaştırıldığı, davalı ...'nin taşınmazı muvazaalı olarak ...'a sattığının anlaşıldığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulü ile, davalı ... ... adına olan tapu kayıtlarının iptali ile dava konusu taşınmazların davacı adına kayıt ve tesciline, davacı tarafın diğer taleplerinin reddine, birleşen dava dosyasında; arsa sahibi olan davacının kendi edimini yerine getirmediği gibi asıl dava davacısı müteahhide devretmesi gereken bağımsız bölümdeki hisseleri muvazaalı olarak diğer davalı ... ...'e tapuda satış göstererek devrettiği, bu durumun hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davalı, birleşen davada davacı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu taşınmazların muvazaalı olarak davalı ... ...'e satıldığı, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine göre ...'ın ödemesi gereken fark bedelini ödemediği, bu bedelin ödendiğine ilişkin bir bilgi ve belge sunulmadığı, bu nedenle yüklenici üzerinde kalan 7/200 hisseyi talep etmeye hakkı bulunmadığı, söz konusu payın sözleşmeye göre davalı yüklenici adına tescilinde yasaya aykırı bir durum bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Asıl davada davalı, birleşen davada davacı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacı sözleşmede belirlenen süre içerisinde edimlerini yerine getirmediğinden sözleşmenin hükümsüz kaldığını, hükümsüz kalan bir sözleşme uyarınca tapu iptal ve tescil talebinde bulunamayacağını, davacının kendi kusuru ile hükümsüz kalan sözleşme kapsamında yaptığı imâlatlar sebebi ile alacak talebinde bulunabileceğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin ilgili maddesine göre eksik metrekare yerler için müteahhidin sadece bedel talep edebileceğini, 2 no'lu bağımsız bölümün tamamının davalıya verilmesi gerekir iken davacının hile ile taşınmazın bir kısmını kendi adına tescil ettirdiğini, davacının sözleşmeye aykırı davrandığı hususunda hiç bir ihtilaf yokken mahkemece davacının edimlerini tam ve eksiksiz bir şekilde yerine getirdiği kanaatine varılmasının yersiz olduğunu, mahkemece eksik ve hatalı bilirkişi raporları ile karar verildiğini, raporlara itirazlarının sürekli olarak reddedildiğini, davalıya 2 no'lu dairenin tam olarak teslim edilip edilmediği hususlarının bilirkişilerce incelenmediğini, bilirkişilerden sadece taşınmazların değerinin tespiti için rapor düzenlenmesinin talep edildiğini beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Asıl ve birleşen davada, uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan tazminat, tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
1. Asıl dava yönünden; temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, asıl davada davalı, birleşen davada davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
2.Birleşen dava yönünden; taraflar arasındaki 26.02.2016 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine göre, arsa sahiplerine 285 m² arsaya karşılık bir daire verileceğinin, 285 m²'nin altında yeri olan arsa sahiplerinin arsa birim fiyatından ödeme yapacağının kararlaştırıldığını, ...'ın taşınmazda 200 m² arsası varken eşi ... ...'ın vefatı ile 75 m² daha tarla hissesinin ...'a miras olarak kaldığı, ...'ın 275 m² tarla hissesine karşılık 1 daire için 10 m²'sinin eksik olduğu, Kayseri 1. Noterliği'nin 18/01/2020 tarih ve 01411 yevmiye nolu kura çekiliş tutanağı ile çekilen noter kurası ile Kayseri ili, ... ilçesi, ... 11257 ada, 1 parsel, A blok, 2 no'lu bağımsız bölümdeki dairenin 193/200 hissesinin ... adına 7/200 hissesi de davacı adına tapuya tescil edildiği, bu dairenin de ...'a teslim edildiği anlaşılmıştır.
Mahkemece, arsa sahibi olan davacının kendi edimini yerine getirmediği gibi asıl dosya davacısı müteahhide devretmesi gereken bağımsız bölümdeki hisseleri muvazaalı olarak diğer davalı ......e tapuda satış göstererek devrettiği, bu durumun hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğu gerekçesi ile birleşen davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. Mahkemece yapılacak iş; taraflar arasında imzalanan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine göre, arsa sahiplerine 285 m² arsaya karşılık bir daire verileceği, 285 m²'nin altında olan arsa sahiplerinin arsa birim fiyatından müteahhide ödeme yapılacağı hususu gözetilerek, davacının eksik olarak devir ettiği arsa birim fiyatının hesaplanarak tutarının davacıya depo ettirilmesi neticesinde birlikte ifa kuralına uygun inceleme yapılıp karar verilmesi gerekirken birleşen davanın reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır.
VI. KARAR
Yukarıda açıklanan sebeplerle;
1- (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle; asıl davada davalı, birleşen davada davacı ... vekilinin asıl dava yönünden yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
2- (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle; birleşen dava yönünden, asıl davada davalı, birleşen davada davacı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nin 12.07.2023 tarihli ve 2023/714 Esas, 2023/952 Karar sayılı kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının birleşen davada davacı ... yararına BOZULMASINA,
Aşağıda yazılı harcın asıl dava yönünden temyiz eden ...'tan alınmasına,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
21.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi..