Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/4234 K.2025/154

6. Hukuk Dairesi         2023/4234 E.  ,  2025/154 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1094 E., 2023/1180 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 23. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/347 E., 2021/339 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; ... 2 inci Bölge Müdürlüğü tarafından ihalesi gerçekleştirilen 2017/376879 kayıt no.lu "...-... 14 Bl. Hd. Yolu Km: 23 + 720 - 29+000 Arası ... Şehir Geçişi Toprak Tavsiye Sanat Yapıları, Üst Yapı ve ... İşi ile Farklı Seviyeli Kavşak İşi" ile ilgili olarak 11.05.2018 tarihinde sözleşme imzalandığını, 38.470,00 TL harç + 765.862,67 TL damga vergisi olmak üzere 827.116,47 TL ödeme yapıldığını, EKAP üzerinden yeniden değerlendirme işlemi yapılabilmesi için 08.11.2019 tarihli olurla yapım işine başlanılmadan tasfiye kararı alınarak sözleşmenin feshedildiğini, müvekkilinin sözleşmenin feshi nedeniyle zararlarını isteyebileceğini (Yargıtay 13 Hukuk Dairesinin 20.12.2020 Tarih ve 2016/15566 E. 2017/12925 K.) müvekkili tarafından 765.862,67 TL damga vergisi + KİK payı + 38.470,00 TL harç + 3.718,00 TL değerli kâğıt bedeli + 16.157,46 TL sair tahsilat bedeli + 2.908,34 TL KDV + 61.253,76 TL noter sözleşme bedeli ödediğini belirterek menfi zararın şimdilik 20.000,00 TL 'sinin 01.11.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; sözleşmenin 21.05.2018 tarihinde imzalandığını, 31.05.2018 tarihinde işe başlanıldığını, şikayet ve KİK kararı, açılan davalar nedeniyle en ekonomik olarak en avantajlı teklifin değiştiğinden EKAP üzerinden yeniden değerlendirmesi yapılabilmesi için işin tasfiyesiyle ilgili olarak 07.11.2019-47400 sayılı olur alındığını, sözleşme bedelinin 80.787.202,00 TL olduğunu, davacının 459.679,18 TL karar pulu bedelinin iadesini istediğini, karar pulu bedelinin iadesinin yapıldığını, damga vergisi + harç + değerli kâğıt bedeli 827.116,47 TL' nin ... Noterliğince tahsil edildiğini, idarenin Kamu İhale Kurumunca alınan kararı uygulamak zorunda olduğunu, tazminata sebebiyet verecek kusurlu eyleminin bulunmadığını belirterek, davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, tüm dosya içeriği ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; sözleşmenin davalı tarafından tek taraflı feshi sebebi ile davacının TBK.' nın 125/3' üncü maddesi kapsamında sözleşmeye güvenle yaptığı 827.116,47 TL noter masrafı ve 40.393,60 TL Kamu İhale Kurumu Katkı payından oluşan toplam 867.510,07 TL menfi zararlarının tazminini isteyebileceği 459.679,18 TL' nin davacıya iade edildiği gerekçesiyle, davacıların davasının ıslahla birlikte kabulü ile, 20.000,00 TL' nin dava tarihinden, 847.510,07 TL' nin ıslah tarihi olan 04.11.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde;
a. İdare Mahkemesinin görevli olduğunu, zamanaşımı süresinin dolduğunu,
b. 07.11.2019 tarihli olur ile işin tasfiye edildiğini ve 08.11.2019 tarihinde davacıya bildirildiğini, dava konusu edilen masrafların sözleşmenin tasfiyesi halinde iadesi hususunda ihale mevzuatında herhangi bir hüküm bulunmadığını,
c. Davalı İdarenin Kamu İhale Kurumunca alınan kararı uygulamak zorunda olup, tazminata sebebiyet verecek herhangi bir kusurlu eylemi bulunmadığını, idarenin tüm işlemlerinin hukuka ve usule uygun olup davacının iddia ettiği taleplerle illiyet bağı kurulamayacağını, beyan ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'na ekli (1) sayılı tablonun II. Kararlar ve Mazbatalar başlıklı bölümünün (2) numaralı fıkrası; "İhale Kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararları (04/01/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki kurum ve kuruluşlara şikayet veya Kamu İhale Kurumuna itirazen şikayet ya da yargı kararı üzerine ihalenin iptal edilmesi halinde, bu ihale kararı ve ihaleye ilişkin olarak ihale makamı ile düzenlenen sözleşmenin hükmünden yararlanılmayan kısmına isabet eden damga vergisi ret ve iade olunur. ) ” hükmünü ihtiva etmektedir. Bu düzenleme ile; şikayet ya da yargı kararı üzerine ihalenin iptal edilmesi halinde ihale kararlarının yanı sıra ihale makamı ile düzenlenen sözleşmelerin de kısmen veya tamamen yararlanılamayan kısmına isabet eden damga vergisinin iade edilmesine imkan tanınmıştır. Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği'nin 4. maddesi uyarınca da, mükelleflerin ilgili vergi dairesine başvurmaları durumunda iade işlemi gerçekleştirilecek olup, davacının bu istemi bakımından dava açmada hukuki yararı bulunmamaktadır.
Bu durumda mahkemece; dava konusu damga vergisi alacağı bakımından yukarıda açıklanan nedenlerle istemin reddi gerekirken, yanılgılı gerekçeyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgilisine iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesine gönderilmesine,
20.01.2025 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.