Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2025/2597 K.2025/4578

7. Hukuk Dairesi         2025/2597 E.  ,  2025/4578 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/193 E., 2025/893 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Tokat 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/10 E., 2023/141 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, duruşma isteminin davanın niteliği ve değeri nedeniyle reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının oturduğu taşınmaza komşu davalıların maliki oldukları 5 21... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan büyükbaş, küçükbaş ve kanatlı hayvanlara ait barınaklarda hayvan yetiştiriciliğinin yapıldığını, yapıların imar yönetmeliğine aykırı olduğunu ve gerek barınakların gerekse hayvancılık faaliyetlerinin 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 737. maddesine aykırı şekilde davacının manzarasını kapattığını, gürültü ve görüntü kirliliğine neden olduklarını ve davacının yaşam kalitesini olumsuz etkilediklerini, koku ve sağlık yönünden zarar verdiklerini ileri sürerek, hayvanların başka bir yere taşınmazını talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı taşınmazının sınırları içerisinde yapılan yapıların davacının 2. katı ile teras kısmında hoşgörü ve tahammül sınırlarını aşan bir manzara kapatma etkisinin olmadığı, keşif tarihi itibariyle herhangi bir gürültü problemiyle karşılaşılmadığı ve hayvan dışkılarının tahliyesinin davalının hâlihazırda uyguladığını belirttiği taşıma sistemiyle yapılmasının çevre sağlığına olumsuz etki göstereceği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacı tarafın yapıların kâl'ine yönelik taleplerinin reddine, davalı taşınmazı üzerinde yer alan büyükbaş hayvanların sıvı dışkısı bakımından; davalı parsel üzerinde yer alan TR60-595 sayılı işletmede kayıtlı bulunan 6 büyükbaş hayvan bakımından; 16.12.2022 tarihli bilirkişi raporunda çevre mühendisi bilirkişisinin belirttiği şekilde hayvan sıvı atıklarının; 10 tonluk sızdırmaz tank ile en az 21.818 litrelik gübrelik için 5 metre eninde, 2.9 metre boyunda, 1.5 metre derinliğinde gübrelik yapılmasına ve raporda belirtilen şekilde drenaj sistemi ile ahır ve gübrelik arasında bağlantının sağlanarak komşuluk hukuku ilkeleri kapsamında sistemin davalı tarafça kurulmasına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuş, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde;
1. Davalıların davaya konu yapıları taşınmazlarının en alt köşesine yapabilecekken müvekkilin salonuna 5 metre mesafedeki parselin bitişiğine yaptıklarını, müvekkilin talebinin taşınmazına bitişik yapıların kaldırılması ve hayvanların başka bir yere taşınması istemine ilişkin olduğunu,
2. Davalıların inşa etmiş oldukları yapıların müvekkiline ait evin manzarasını kapattığı, görüntü kirliliğine neden olduğu ve yaşam kalitesini de olumsuz etkilemesi nedeniyle bu açık yapıların içerisinde beslediği büyükbaş-küçükbaş hayvanlar ile kümes hayvanlarının sesleri, fışkıları ile dışkı birikintileri ve kokuları, dışkılarında ve hayvanların üzerlerinde bulunan parazitlerin müvekkiline ve çevreye verdiği sağlık sorunlarının katlanılamaz hal aldığını,
3. Çevre mühendisi bilirkişi raporu ile davalarının ispatlandığını, davanın tümden kabulü gerekirken kısmen kabulünün hatalı olduğunu beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, komşuluk hukukundan kaynaklanan el atmanın önlenmesi ve kâl istemine ilişkindir.
4721 sayılı Kanun'un 683. maddesindeki "bir şeye malik olan kimse, hukuk düzeninin sınırları içinde o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir. Malik, malını haksız olarak elinde bulunduran kimseye karşı istihkak davası açıbileceği gibi her türlü haksız elatmanın önlenmesini de dava edebilir" hükmü ile mülkiyet hakkının kanunla toplum yararına kısıtlanabileceği temel ilke olarak kabul edilmiştir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında, mülkiyet hakkının nasıl korunacağı hükme bağlanmış 7 30... . maddeleriyle de taşınmaz malikinin başkalarına zarar vermesinin önlenmesi hedeflenmiştir.
Yapma, kaçınma, katlanma olarak özetlenebilecek bu sırınlamaların önemli bir bölümü 4721 sayılı Kanun'un "komşu hakkı" başlığı altında, 7 37... . maddelerinde düzenlenmiş, 7 51... . maddelerinde de yine malikin yapması ve katlanması gereken hususlar belirtilmiştir.
Komşuluk hukukundan kaynaklanan elatmanın önlenmesi davalarında davalının kusurlu olması aranmaz. Davalının kusurlu olup olmaması, kasıtlı hareket edip etmemesi; el atmanın önlenmesi davasına etkili değildir. Yeterki, davalının eylemi ile davacının zararı arasındaki illiyet bağı bulunsun.
Davalının hiçbir kusuru olmasa dahi, el atmanın önlenmesine, eski hâle getirme ve tazminata hükmedilebilir. Kural olarak davacının zararının doğmaması için bir önlem almaması da el atmanın önlenmesi davasını etkilemez.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297. maddesinde hükmün neleri kapsayacağı sıralanmış bu maddenin 2. fıkrasında aynen “hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir” denilmiştir. Bu hükümle kanunun amacı hükmün infazını kolaylaştırmak tarafların ifa sırasında yeni bazı çekişmeler içine düşmelerini engellemektir.
Somut olayda; davacı, taşınmazının manzarasından faydalanmasını engelleyen ve yaşam kalitesini düşürecek biçimde gürültü kirliliğine neden olan taşınmazına bitişik yapıların kaldırılmasını ve yapıların içerisinde beslenen büyük-küçükbaş hayvanlar ile kümes hayvanlarının sesleri, dışkıları ile birikintileri, kokuları ve parazitlerinin çevreye verdiği zararın önlenmesini ve bu hayvanların başka bir yere taşınmasını istemiştir. Mahkemece, davacının sınırında bulunan davalıya ait kümesle ilgili el atmanın önlenmesi istemi hakkında olumlu-olumsuz bir karar verilmemiş olması doğru görülmemiş, sair hususlar incelenmeksizin bu nedenle hükmün bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,
Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
24.10.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.