Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2025/4294 K.2025/4271

7. Hukuk Dairesi         2025/4294 E.  ,  2025/4271 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/538 E., 2025/1390 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 22. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2017/347 E., 2020/184 K.
Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı vekili ve katılma yoluyla davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalı Hazine'ye ait olan 3 96... parselin 90,39 m²'lik kısmının müvekkillerinin murisi ... 'e tahsis edildiğini ve tahsisin tapuya şerh edildiğini, müvekkilleri tarafından tapu devri için davalı Hazineye yapılan başvuruya, takibin ... Belediye Başkanlığından yapılması gerektiği yönünde cevap verildiğini, ... Belediyesinin de müvekkillerine 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'a göre devir yapılmadığı ve noterden muvafakat verilmediği takdirde işlem yapılamayacağı şeklinde cevap verdiğini, bu yazışmalardan taşınmazın Belediyeye devredilmeyeceğinin ancak devirden sonra tapu verilebileceğinin anlaşıldığını, oysa ki tapu tahsis belgesine dayalı taleplerinin yerine getirilmesi için gerekli tüm şartların mevcut olduğunu ileri sürerek, davalıya ait taşınmazın tapu tahsis belgesine konu kısmının davalı adına olan tapu kaydının iptal edilerek öncelikle Belediyeye bedelsiz olarak devredilmesine, aksi hâlde davacılar adına miras hisseleri oranında tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini istemiştir.
II. CEVAP
Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların talebinin zamanaşımına uğradığını, taşınmazın Belediyeye devrine ilişkin talebin davacılar tarafından değil ... Belediye Başkanlığı tarafından açılacak davada ileri sürülmesi gerektiğini, taşınmazın Belediyeye devrinin mümkün olmadığını, davanın ... Belediye Başkanlığına ihbar edilmesi gerektiğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
1. İlk Derece Mahkemesinin 17.09.2020 tarihli ve 2017/347 Esas, 2020/184 Karar sayılı ilâmıyla ''davacıların asıl talebinin reddine, fer'i talebinin kabulü ile dava konusu taşınmazdaki 2427/3013 payın tapu kaydının iptali ile davacılar adına miras hisseleri oranında tesciline...." karar verilmiştir.
2. İlk Derece Mahkemesinin 17.09.2020 tarihli kararına karşı davalı Hazine vekili ve ihbar olunan ... Belediye Başkanlığı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 1.11.20239 tarihli, 2021/1465 Esas, 2023/2618 Karar sayılı kararı ile "...İlk Derece Mahkemesi kararında davalının uhdesinde kalacak payın daha fazla olması gerekirken, dava konusu talebi aşar şekilde davacı taraf lehine fazla yazıldığı..." gerekçesiyle "..istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davadaki asıl talebin reddine, fer'i talebin kabulü ile dava konusu taşınmazda 6982 payın (69,82 m²) tapu kaydının iptali ile davacılar adına miras hisseleri oranında tesciline, bakiye 383408 payın (3834,08 m²) davalı üzerinde bırakılmasına..." karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda (III.2) numaralı bentte yer alan 19.11.2023 tarihli kararının süresi içinde asıl davada davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 12.12.2024 tarihli, 2024/644 Esas, 2024/5696 Karar sayılı kararı ile "...Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararda '6982 payın (69,82 m²) tapu kaydının iptali ile davacılar adına tesciline ve bakiye 383408 payın (3834,08 m²) davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmiş ise de verilen hükmün infaza elverişli olmadığı, hükümde paydanın belirtilmediği, ayrıca Mahkemece hem pay hem metrekare üzerinden hüküm kurulmasının infazda tereddüt oluşturduğu, dava konusu parselin yüzölçümü olan metrekare miktarının payda, tahsis edilmesi gereken miktarın pay kabul edilerek davacı adına pay tescili ile geriye kalan payın da malik adına ipkasına karar verilmesi gerektiği..." gerekçesiyle hükmün bozulmasına, dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
2.Bölge Adliye Mahkemesinin bozma ilâmına uyarak yaptığı yargılama sonucu, yukarıda karar başlığında yer alan 20.05.2025 tarihli kararı ile "3290 sayılı Yasa ile değişik 2981 sayılı Yasa'nın 10/C-2 maddesi gereğince tahsise konu yerde uygulanan düzenleme ortaklık payının (DOP) davacıyı da bağlayıcı nitelikte olduğu dikkate alınarak tahsis miktarından bu oranda yapılacak indirimden sonra kalan miktarın tesciline karar verilmesi gerektiği davacılar yönünden belirtilen bu şartların gerçekleştiğinin anlaşıldığı..." gerekçesiyle;
"1-İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 3392 ada, 1 parsel sayılı taşınmaza ait tapunun iptali ve ... Belediyesi’ne bedelsiz olarak devredilmesine ilişkin talebin reddine, 2-İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 33 92... parsel (eski 3 96... parsel)den (3.903, 90... ) davalı adına kayıtlı olan 90, 39... 'lik alan üzerinden % 22.75926 oranında DOP kesintisi yapılarak bulunan 6982/390390 payın tapu kaydının iptali ile, davacılar adına Bilecik Sulh Hukuk Mahkemesinin 2011/642 Esas, 2011/603 Karar sayılı mirasçılık belgesine göre hisseleri oranında tapuya kayıt ve tesciline,
3-Bakiye 383408/390390 payın davalı ... üzerinde bırakılmasına...
7- Yargılama giderlerinin davanın niteliği gereği davacılar üzerinde bırakılmasına,
8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davacı vekili için takdir olunan 54.363,43TL vekâlet ücretinin davalı Hazine'den tahsili ile davacılara verilmesine...
12-İstinaf incelemesi Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin bozma kararı üzerine duruşmalı yapıldığından istinaf karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin ikinci kısım ikinci bölümünün 18/b maddesi uyarınca kendisini vekille temsil ettiren davalı ... lehine taktir olunan 16.000,00 TL vekâlet ücretinin davacılardan tahsili ile davalı ... Hazinesine verilmesine..." karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda (IV.2) numaralı bentte belirtilen kararına karşı davalı Hazine vekili ile katılma yoluyla davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
1.Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle:
a.Fer'i talebin kabulüne ilişkin karar, usul ve yasaya aykırı olup eksik incelemeye dayalı tesis edildiğini,
b.Dava konusu taşınmazın, ıslah imar planı kapsamında kalmadığını, ayrıca mevcut imar planının bugün itibariyle uygulanamama sorununun bulunmadığı bildirildiğinden taşınmazın 2981 sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun kapsamında ... Belediye Başkanlığına bedelsiz devrinin mümkün bulunmadığını,
c.2981 sayılı Kanun'un 13. maddesinin (b) bendi ve Uygulama Yönetmeliğinin 25. maddesi hükmüne göre gecekondu sahiplerine, hak sahibi olmaları hâlinde belediye tarafından yer gösterilmesi gerektiğini ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.
2.Davacılar vekilinin katılma istemli temyiz başvuru dilekçesinde özetle;
a.Hükümde davalı ... lehine 16.000,00 TL vekâlet ücretinin takdir edildiğini, duruşmaya katılmayan davalı ... lehine vekâlet ücreti tayin edilmesinin hatalı olduğunu,
b.DOP kesintisinin taşınmazın emsallerine göre yüksek hesaplandığını belirterek, kararının bozulması istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, tapu tahsis belgesine dayalı tapu iptali ve tescil istemine istemine ilişkindir.
Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, kararın bozmaya uygun olmasına göre davalı Hazine vekili ile katılma yoluyla temyiz isteminde bulunan davacılar vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Davacılar vekilinin katılma yoluyla ileri sürdüğü diğer temyiz itirazlarına gelince;
Temyiz edilen Bölge Adliye Mahkemesi kararının (12) numaralı bendinde "istinaf incelemesi Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin bozma kararı üzerine duruşmalı yapıldığından istinaf karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin ikinci kısım ikinci bölümünün 18/b maddesi uyarınca kendisini vekille temsil ettiren davalı ... lehine taktir olunan 16.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ...'ne verilmesine" karar verildiği anlaşılmaktadır.
5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun uyarınca Bölge Adliye Mahkemelerinin denetim ve hüküm mahkemesi sıfatlarına haiz adli yargı ikinci derece mahkemeleri olduğu, İlk Derece Mahkemesi kararlarına karşı tarafların itirazları doğrultusunda istinaf kanun yolu incelemesi görevini yerine getirirken istinaf başvurusunun esastan reddi veya ilk derece mahkemesi hükmünü kaldırarak yeniden hüküm kurmak dâhil denetim ve hüküm mahkemesi olarak gerekli tüm kararları verebileceği ancak İlk Derece Mahkemesi Kararına müdahale ettiği noktalarda Yargıtay’ın bozma kararı vermesi durumunda, dosyanın karar verilmek üzere Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesi ve bu noktada Bölge Adliye Mahkemesinin alt derece hüküm mahkemesi olarak İlk Derece Mahkemesiyle aynı sıfatla yargılama yaptığı hallerde denetim görevini kullanmadığı, Yargıtay bozma ilamına yönelik karar vermek üzere alt derece hüküm mahkemesi olarak hukuki dinlenilme hakkı kapsamında aynen ilk derece mahkemesi gibi duruşma açmak zorunda olduğu, açılan bu duruşmada istinaf kanun yolu incelemesi yapmadığı, alt derece hüküm mahkemesi sıfatına uygun şekilde istemler nedeniyle taraflar yararına ayrıca duruşma vekâlet ücretine hükmedilemeyeceği açıktır.
3.Öte yandan dava konusu taşınmaza ait UYAP sisteminde bulunan tapu kaydı incelendiğinde, (yeni) 33 92... sayılı parselin "İkbaliye" Mahallesi'nde yer aldığı, eski parsel numarasının 4 96... parsel olduğu anlaşılmıştır.
Hükmün bu nedenlerle bozulması gerekmekte ise de; açıklanan hususlar yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK'nın 370/2 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekmiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Yukarıda (V.B.1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının REDDİNE,
Davalı Hazine harçtan muaf olduğundan, harç alınmasına yer olmadığına,
2.Yukarıda (V.B.1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE,
3.Davacı vekilinin yukarıda (V.B.2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi hükmünün sonuç kısmında yer alan "istinaf incelemesi Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin bozma kararı üzerine duruşmalı yapıldığından istinaf karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin ikinci kısım ikinci bölümünün 18/b maddesi uyarınca kendisini vekille temsil ettiren davalı ... lehine taktir olunan 16.000,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ...'ne verilmesine" ifadelerini içeren (12) numaralı bendinin hükümden çıkarılmasına,
4.Yukarıda (V.B.3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, hükmün (1. ve 2.) numaralı bentlerinde yer alan "... Mahallesi" kelimelerinin çıkarılarak yerine "İkbaliye Mahallesi" kelimelerinin yazılmasına; hükmün (2.) numaralı bendinde yer alan ve "(eski 3 96... parsel)" ibaresinin hükümden çıkartılarak yerine "(eski 4 96... parsel)" ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
13.10.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.