Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/4739 K.2025/2780

7. Hukuk Dairesi         2024/4739 E.  ,  2025/2780 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/241 E., 2024/1817 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Isparta 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/34 E., 2022/223 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ...’in davacı Kuruma olan borçları sebebiyle, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun gereği hakkında icra takibi başlatıldığını, ...’in şahsi hiçbir mal varlığına rastlanamadığından alacağın tahsil edilemediğini, bu sebeple ...’in vefat eden annesi ...’den intikal edecek miras payları üzerine haciz konulduğunu, diğer davalı ... vekili tarafından Kuruma gönderilen dilekçede; kuruma borçlu bulunan ...’in ...’in yasal mirasçısı olmadığının, zira ...’in reddi miras yaptığının, bu sebeple murisleri ...’in gayrimenkulleri üzerine konulan haczin kaldırılmasının talep edildiğini, davalıların sırf ...’in kuruma olan borcundan kurtulmak ve bu borcu ödememek için birlikte hareket ederek tek taraflı tasarrufta bulunduklarını, davacıların, murisleri ...’nin mirasını reddetmesini gerektirecek hiçbir durum söz konusu olmadığını, hiçbir yere borcu bulunmadığını, muris ... adına kayıtlı gayrimenkullerin oldukça değerli olduğunu, davalı ...'in reddi miras yapma sebebi olarak “kardeşi ...’e borcu olup, mal varlığının onun olduğunu” gerekçe olarak gösterdiklerini, oysa asıl gayenin reddi miras yaparak kuruma olan borçlarından kurtulmak ve borçları tahsil edilemez hale getirmek olduğunu ileri sürerek; reddi miras kararının ve bu karara istinaden çıkarılan mirasçılık belgesinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı ...; mirasçılar arasında husumet olmadığını, annesi ... adına kayıtlı malların esasen kendisine ait olup ticarette risk almak istemediği için mallarını annesi üzerine aldığını, mirasçıların bu durumu biliyor olmaları sebebiyle reddi miras yaptıklarını, annesinin ev hanımı olduğunu ve herhangi bir mal varlığının bulunmadığını belirterek; davanın reddini savunmuştur.
2.Davalı ...; davanın 6 aylık süre zarfında açılmadığını, muris ...'in ev hanımı olduğunu, hayatı boyunca hiç çalışmadığını, herhangi bir mal varlığının bulunmadığını, söz konusu mal varlığının davalı oğlu ...'e ait olup ...'in yoğun ticari faaliyetleri nedeniyle risk almamak için mallarını annesi ... adına satın aldığını, diğer mirasçıların bu durumu bilmesi nedeniyle murisin hiç borcu olmadığı halde reddi miras yaptıklarını belirterek; davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Yargılama sırasında davacı Kurumun alacağının davalılardan ... tarafından ödenmesi üzerine davanın konusunun kalmadığı; yargılama giderleri açısından bakıldığında reddin iptaline ilişkin davanın 6 aylık hak düşürücü süre içinde açılmadığı, bu bakımdan zaten davanın redde mahkum olduğu nazara alınarak davalı yararına yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmolunduğu..." gerekçesiyle "Konusu kalmadığından dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına, karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince 9.200,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak kendisini bir vekille temsil eden davalı ...'e ödenmesine" karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 hükmü gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı SGK Başkanlığı vekili; borcun ödendiğinden bahisle karar verilmesine yer olmadığına dair verilen kararın yerinde olduğunu, davanın açılmasına davalılar sebebiyet verdiklerinden ve Kuruma borçlu olup aynı zamanda mirası reddeden mirasçı tarafından davanın açılmasından sonra borcun ödenmiş olması nedeniyle müvekkili/davacı SGK Başkanlığı lehine vekâlet ücreti takdir edilmesi gerektiğini, zira dava açılmasından sonra Kuruma olan borçlar ödendiğinden konusuz kalmanın söz konusu olduğunu, öte yandan 6 aylık sürede davanın açılmamış olduğu da İlk Derece Mahkemesince gerekçe olarak gösterilmişse de, mirasın reddine ilişkin kararın davalılar tarafından, davacı Kuruma sunulup sunulmadığı araştırılmadan karar verildiğini belirterek; kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık; mirasın reddinin iptali ve iptale konu karara dayalı olarak verilen mirasçılık belgesinin iptali istemlerine ilişkindir.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir
2. Somut uyuşmazlıkta; yargılama sırasında borcun ödenmiş olması nedeniyle davanın açılmasından beklenen hukuki yarar ortadan kalkmıştır. Bu sebeple Mahkemece, hukuki yarar yokluğundan (dava şartı yokluğundan) davanın reddedilmesi gerekirken, konusuz kaldığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
22.05.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.