Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/4712 K.2025/2763

7. Hukuk Dairesi         2024/4712 E.  ,  2025/2763 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/832 E., 2024/1878 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/322 E., 2022/68 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı SGK Başkanlığı vekili, davalı Ticaret Bakanlığı ... vekili ile davalı ... Vergi Dairesi Müdürlüğü vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; murisi ...'ın 16.08.2012 tarihinde öldüğünü, murisin ortağı bulunduğu ... Denizcilik ve Tic. Ltd. Şti.'nin İstanbul 28. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/112 Esas- 247 Karar sayılı ilamı ile iflas ettiğini, İstanbul 2. İflas Müdürlüğünün 2012/18 iflas dosyasının açıldığını, davalı görünen kurumların iflas masasına alacak kaydı yaptıklarını ve iflas masasında alacaklarının tahsil oranlarının bulunmadığını, alacak tahsil edilemediği için de şirket ortağı olan murise başvurmak zorunda kaldıklarını, bu nedenle murisin borçlarından davacının sorumlu hale geldiğini, ...'nün 02.05.2016 tarihli yazısı ile alacakların davacıdan talep edildiğini, diğer davalıların da aynı yola başvuracaklarının açık olduğunu, iflas masasına kaydedilen alacaklardan tahsil edilemeyen ve davacıdan talep edilebilecek miktarın 437.010,62 TL olduğunu, murisin malvarlığının bulunmadığını, terekesinin borca batık olduğunu belirterek, terekenin borca batık olduğunun tespiti ile davacının muris ...’ın mirasını reddettiğinin tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalı ... vekili cevabında; müvekkilinin 233 sayılı KHK'ye tabi bir kamu iktisadi teşebbüsü olduğunu, özel hukuk hükümlerine tabi olduğunu, 6183 sayılı Kanuna göre takip yapmadıklarını, murisin muhtelif seferlerinden kaynaklı fener ücreti borcundan dolayı şirket aleyhine takipleri olduğunu, iflastan önce gemi üzerine haciz konulduğunu, muris şirket ortağının hissesinin dahi haczinin istenmediğini, müvekkilinin alacağının muris ortağının şahsi borcu veya kendisinin veya mirasçılarının sorumlu olduğu vergi, prim borcu olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
2. Davalı İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı vekili cevabında; muris ...'ın terekesinin borca batık olması nedeniyle bu davanın açıldığını, murisin ortağı/temsilcisi olduğu ... Den. Tic. A.Ş.'nin ve İflas hal. ... Den. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin ... Vergi Dairesine vadesi geçmiş borçları olduğunu, ... Den. Tic. A.Ş.'nin 42.659,97 TL İflas hal. ... Den. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin 174,71 TL ve 1.946,55 TL asıl borcu bulunduğu, tahsilat işlemlerinin devam ettiğini, murisin borç ödemeden aciz halde bulunduğu ile mirasçıların mirası kabul etmiş sayılacağı yönünde karine anlamına gelen davranışları olup olmadığını gösteren davranışlarının veya 3. kişiler lehine tasarruf işleminin araştırılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
3. Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu vekili cevabında; muris ...'ın terekesinin borca batık olması nedeniyle bu davanın açıldığını, murisin ortağı olduğu ... Den. ve Tic. Ltd. Şti.'nin müvekkil kuruma borçlu olduğunu, mirasçıların 3 aylık süre içinde mirası reddetmediklerini, müteveffanın malvarlığının araştırılması gerektiğini davanın kabulüne karar verilse dahi müvekkilinin davaya sebebiyet vermediğini ve aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
4. Davalı ... vekili cevabında, Muris ...'ın terekesinin borca batık olması nedeniyle bu davanın açıldığını, diğer mirasçıların İstanbul Anadolu 2. Sulh Hukuk Mahkemesi 2012/1707 Esas Sayılı dosya ile mirası reddettikleri halde davacının bu davada talepte bulunmadığını, davacının kötüniyetli olduğunu, borçtan kurtulmaya çalıştığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı ile davanın kabulü ile muris ...'ın Türk Medeni Kanununun 605/2. maddesi uyarınca terekesinin borca batık olduğunun tespitine, davacı yanın murisin mirasını kayıtsız ve şartsız reddettiğinin tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili ile davalı Ticaret Bakanlığı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı SGK Başkanlığı vekili ile davalı Ticaret Bakanlığı ... vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararını süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili, davalı Ticaret Bakanlığı ... vekili ile davalı ... Vergi Dairesi Müdürlüğü vekili ayrı ayrı temyiz etmiştir.
1. Davalı SGK Başkanlığı vekili temyiz dilekçesinde; murisin ... Denizcilik ve Tic. Ltd. Şti isimli şirketin kurucu ortaklarından olduğunu, bu şirketle ilgili Sosyal Güvenlik Kurumu’na borçlu olduğunu, davacının üç aylık sürede reddi miras talep etmediğini, murisin Türkiye çapında malvarlığı olup olmadığının araştırılması gerektiğini, yine davacının mirasçı olarak miras üzerinde zilyetlik ve kazanım elde edip etmediğinin araştırılması gerektiğini ileri sürmektedir.
2. Davalı Ticaret Bakanlığı ... vekili temyiz dilekçesinde;davacının iddialarının yasal dayanaktan yoksun olduğunu, diğer mirasçıların İstanbul Anadolu 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2012/1707 Esas sayılı dosyasında mirası reddettiğini, davacı tarafın mirasın hükmen reddini talep etmesinin kötü niyetli şekilde borçtan kurtulma çabasından ibaret olduğunu, davanın haksı bulunduğunu ileri sürmektedir.
3. Davalı ... Vergi Dairesi Müdürlüğü vekili temyiz dilekçesinde; kararın hukuka aykırı olduğunu, murisin ortağı-kanuni temsilcisi olduğu ... Deniz Tic A.Ş nin ve İflas Halinde ... Denizcilik ve Ticaret Ltd. Şti'nin ... Vergi Dairesine vadesi geçmiş borçları bulunduğunu, bunların asıl borçlu şirketlerinden tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması üzerine muris ...'ın takibe alındığını ve murisin banka hesaplarına haciz uygulandığını, 24.11.2016 tarihi itibariyle ... şirketinin 42.659,97 TL, İflas Halinde ... Denizcilik ve Tic Ltd. Şti'nin 174,71 ve 1.946,55 TL borcu bulunduğunu, mirası red süresinin geçtiğini ileri sürmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, mirasın hükmen reddi istemine ilişkindir.
Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz eden davalı SGK Başkanlığı vekili ile davalı Ticaret Bakanlığı ... vekilince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davalı ... Vergi Dairesi Müdürlüğü vekilinin temyiz talebine gelince; bilindiği üzere, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 361. maddesi uyarınca; kural olarak istinaf yoluna başvurmayan taraf temyiz yoluna başvuramaz. Ancak hukuki yararının bulunması hâlinde temyiz yoluna başvurabilir. Bir başka deyişle, diğer tarafın istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından aleyhine hüküm kurulması hâlinde temyiz yoluna başvurabilecektir. Hal böyle olunca; İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf etmeyen davalı ... Vergi Dairesi Müdürlüğü vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyiz hakkı bulunmadığından, temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,
Davalı ... Vergi Dairesi Müdürlüğü vekilinin temyiz dilekçesinin REDDİNE,
Davalı kurumlar harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
22.05.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.