Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/3180 K.2025/1882

7. Hukuk Dairesi         2024/3180 E.  ,  2025/1882 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/913 E., 2024/683 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Siverek 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/659 E., 2022/574 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; davacının ...Mahallesi, 273 parsel sayılı taşınmazın maliki olduğunu, müfettiş talimatıyla taşınmazların tapu kütüklerinin "beyanlar" hanesine ...Sicil Müdürlüğünce re'sen "...intikal işlemleri hukuksuz olup yolsuz tescil vardır." ve "Bu hissenin geldisi soruşturma konusu olup mahkemeye intikal ettirilecektir." içerikli ibarelerin yazıldığını, davacının ise taşınmazdaki hisselerini 11.09.2019 ve 12.09.2019 tarihlerinde tapu siciline itimat ederek iyiniyetle satın aldığını ileri sürerek; taşınmazlara ait tapu kütüğünün "beyanlar" hanesine hukuka aykırı olarak yazılan ibarelerin terkinini talep etmiştir.
II.CEVAP
Davalı vekili; dava konusu taşınmazda yolsuz tescil işlemleri yapıldığının tespiti üzerine ...Genel Müdürlüğü...Başkanlığının 29.12.2017 tarih 33275/7 sayılı raporu ve ...Genel Müdürlüğü ... Başkanlığının 18.09.2018 tarih ve 2137475 sayılı yazılarına istinaden; taşınmazın "beyanlar" hanesine davaya konu ibarelerin dercedildiğini belirterek; davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; şerhin (beyanın) dayanağı bir hukuki işlem ve hakkın bulunmadığı, ayrıca bir mahkeme kararına da dayanmadığı gerekçesiyle; davanın kabulüyle şerhlerin terkinine, karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;
"...Yazılı şekilde karar verilmiş olmasının doğru olduğu, ancak davalı yasal hasım olup aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğu..." gerekçesiyle; ilk derece mahkemesi hükmünün kaldırılarak yargılama giderleri yönünden yeniden hüküm kurulmak suretiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili: Dava konusu taşınmazlar kaydına ...Başkanlığının ve...... Başkanlığı'nın talimatları doğrultusunda ilgili beyanların dercedildiğini, yapılan intikal işlemlerinin yasaya ve usule uygun olmadığını, yolsuz bir tescil var mı yok mu araştırılmadan eksik inceleme üzerine hüküm kurulduğunu, haksız mülkiyet aktarımına sebep olunabilineceği durumunun ve TMK.1024 maddesinin mahkemece hiç değerlendirilmediğini, Tapu Sicil Tüzüğünün 52/2 maddesi uyarınca tescil, değişiklik, terkin veya düzeltmeyi yolsuz duruma getiren hukukî veya teknik sebeplerin Müdürlükçe tespiti hâlinde, bu hususta kütüğün beyanlar sütununda re'sen gerekli belirtmenin yapılabileceğini, davanın mahiyeti gereği davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin de hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek; kararın kaldırılmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; tapu kütüğünün "beyanlar" hanesinde yazılı olan ibarelerin terkini istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371inci maddeleri.
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun TMK’nın 1007. maddesi “ Tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet sorumludur. Devlet, zararın doğmasında kusuru bulunan görevlilere rücu eder. Devletin sorumluluğuna ilişkin davalar, tapu sicilinin bulunduğu yer mahkemesinde görülür."
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun TMK’nın 1027/1. maddesi “İlgililerin yazılı rızaları olmadıkça, tapu memuru, tapu sicilindeki yanlışlığı ancak mahkeme kararıyla düzeltebilir.”
- 17/08/2013 tarih, 28738 sayılı resmi gazetede yayımlanan Tapu Sicil Tüzüğünün "Tapu sicilindeki bilgilerin güncellenmesi" başlıklı 75 maddesi; " (1) Kadastro çalışmalarından kaynaklanan malikin veya hak sahibinin adı, soyadı ve baba adına ilişkin tapu kütüğündeki yazım hataları ilgilisinin başvurusu üzerine; a) Senetsizden tespitlerde; nüfus kayıt örneği ve taşınmazın bulunduğu belediye veya muhtarlıktan alınacak fotoğraflı ilmühaber, b) Kayda dayalı tespitlerde; dayanağı kayıt ve belgeler, incelenmek ve gerektiğinde tanık ve varsa tespit bilirkişileri dinlemek ve zeminde inceleme yapmak suretiyle istemin gerçek hak sahibinden geldiği belirlenirse, istem yevmiye defterine kaydedilerek düzeltilir. (2) Zeminde inceleme, kadastro müdürlüğü teknik personeli ile birlikte yapılır ve inceleme neticesinde teknik rapor düzenlenir. Zeminde incelemede, komşu parsel malikleri, muhtar ve diğer ilgililer dinlenir; vergi kaydı ve diğer her türlü bilgi ve belgeden yararlanılır. (3) Tapu sicilindeki bilgilerin güncellenmesi ve eksikliklerin giderilmesinde de yukarıdaki fıkralar uygulanır. (4) Bu madde hükümleri uyarınca kayıt düzeltmeleri için müdürlüklere başvuru yapılması zorunludur." hükümlerini emretmektedir.
- 17/08/2013 tarih, 28738 sayılı resmi gazetede yayımlanan Tapu Sicil Tüzüğünün "Beyanlar sütununda belirtme" başlıklı 52/2 maddesi; " ...(2) Tescil, değişiklik, terkin veya düzeltmeyi yolsuz duruma getiren hukukî veya teknik sebeplerin Müdürlükçe tespiti hâlinde, bu husus kütüğün beyanlar sütununda re'sen belirtilir." hükümlerini emretmektedir.
3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Dosya içeriğine, toplanan delillere göre; dava konusu taşınmazın "beyanlar" hanesinde bulunan ibareler aşağıdaki gibidir:
- ...Mahallesi, 273 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının "beyanlar" hanesinde 15.01.2021 tarihli 639 yevmiye numarası ile dercedilen ibareler; "......Genel Müdürlüğü ... Başkanlığının 18.09.2018 tarih E.2137475 sayılı talimatı gereği ...............ve............. Mahallelerinde kain parsellerde ... kızı ...ve ... kızı...hisseleri 21.07.2017 tarih 6561 yevmiye numarasıyla ... kızı ...'ün üç mirasçısına yapılmış olan intikal işlemi hukuksuz olup yolsuz tescil vardır." içeriklidir. Yine aynı parselin beyanlar hanesindeki 01.01.1900 tarihli ve bila yevmiye numaralı ibare ise "Bu hissenin geldisi soruşturma konusu olup mahkemeye intikal ettirilecektir." içeriklidir.
3. Bu bilgiler doğrultusunda 273 parsel sayılı taşınmazın tapu kayıtları ve tedavülleri incelendiğinde;
Dava konusu 273 parsel sayılı taşınmazın kadastro tutanağına göre; ... çocukları ......- adına kayıtlı olduğu, ... çocukları ... ve ...'nin ölümleri ile mirasçılarına intikal ettiği... açıklamasıyla "... kızı..." adına kayıtlı iken, ...'ye, ...ya ve ...'e ait veraset ilamlarına atıfta bulunularak, "... kızı ölü ..." kaydının "... ve ... kızı ..." yapılarak ve "... kızı ölü ..." kaydının "... kızı ..." yapılıp anne/baba adlarının değiştirildiği, bu işlemlere dayanak olarak veraset belgelerine atıfta bulunmakla yetinildiği, fakat bu işlemlere yönelik ...te bir yevmiye numarası alıp ayrı bir isim düzeltmesi yapılmaksızın, tek mirasçıları olarak görünen ve tescil istem belgesinde kendisine herhangi bir atıfta bulunulmayan ...'e ait veraset belgesindeki üç mirasçısına davaya konu hisselerin 21.07.2017 tarih 6561 yevmiye numarası ile intikal ettirildiği ve intikal işleminden sonra 11.09.2019 ve 12.09.2019 tarihlerinde tarihlerinde davacı ...'e ve davadışı diğer kişilere hisseli olarak satıldığı anlaşılmıştır.
4. Yapılan intikal işlemlerinin yolsuz olduklarından bahisle ve dava konusu taşınmazla ilgili olarak ...Başkanlığının ve...... Başkanlığı'nın talimatlarıyla tapu kütüklerinin ilgili hanesine eldeki davaya konu "Bu hissenin geldisi soruşturma konusu olup mahkemeye intikal ettirilecektir." içerikli ibareler (beyanlar) dercedilmiştir.
5. O halde; anılan yasal düzenlemeler ile somut olay birlikte değerlendirildiğinde; öncelikle Hazinenin tapu kaydının tutulmasından kaynaklı kusursuz sorumluluğu gözetilerek eldeki davanın Hazineye ihbar edilmesi, ayrıca kadastro/tapulama tutanaklarında lehine tespit yapılan "... kızı ölü ...", ... kızı ölü ..." nın mirasçılarının ve bunlarla birlikte 21.07.2017 tarih 6561 yevmiye numaralı intikal işlemiyle hak sahibi kılınan kişilerin, ölmüş iseler mirasçılarının da tespiti ile bu kişilerin tümüne husumet yöneltilmesi için davacıya süre verilmesi; öte yandan "... kızı ölü..." ve "... kızı ölü ..." nın anne/baba adlarının değiştirilmesine dayanak yapılan tüm bilgi ve belgelerin eksiksiz getirtilmesi, bunun yanında yolsuz tescil işlemleri iddiası bakımından Cumhuriyet Başsavcılığınca soruşturma başlatılıp başlatılmadığı hususlarının araştırılması, ilgili soruşturma belgelerinin temin edilmesi, yapılacak tüm araştırmalar neticesinde tapu kütüğünde yapılan düzeltmeler sonucunda hak sahibi kılınan kişilerin gerçekten de "kadastro tespitinde malik olarak tespit edilen kişiler veya mirasçıları" olduklarının tespiti halinde tapu kütüğünün "beyanlar" hanesindeki "ibarelerin" terkini gerekirken taraf teşkili denetlenmeksizin ve noksan soruşturma ile yetinilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün tüm bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile 6100 sayılı HMK'nın 373/1. maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
10.04.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.