Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2024/4801 K.2025/6141

8. Hukuk Dairesi         2024/4801 E.  ,  2025/6141 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2023/1919 E., 2024/868 K.
DAVA TÜRÜ : Galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespiti
KARAR: İstinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl ve birleşen davanın kabulüne
İLK DERECE MAHKEMESİ: İzmir 21. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/42 E., 2022/87 K.
Taraflar arasında İzmir 21. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespiti davası sonucunda verilen hükme karşı davalı ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı ... vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
K A R A R
Asıl dosya dava dilekçesinde; davacılar ..., ... ve ...'un mazbut ... Vakfı'nın galle fazlasına müstahak vakıf evladı, şartları oluşmayanların ise vakıf evladı olduklarının tespiti; birleşen dava da ise; davacılar ..., ... ve ...'in mazbut ... Vakfı'nın galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduklarının tespitine karar verilmesi istenmiştir.
İlk Derece Mahkemesince; kesinleşen İzmir 8. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1972/406 Esas ve 1973/424 Karar sayılı ilamı ile ...'ün vakıf evladı olduğunun sabit olduğu, ...'nın ve sonrasında ...'ün vefat ettiği, davacı ...'in ...'ün mirasçısı olduğu anlaşıldığından, üst batında bulunan ve halen sağ olan ...'nin vefatından sonra davacı ...'in galle fazlası almaya müstehak vakıf evladı olduğuna, ... ile ... alt batında olduklarından vakıf evladı olduklarının tespitine; birleşen dosya yönünden yapılan değerlendirmede; kesinleşen İzmir 8. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1972/406 Esas ve 1973/424 Karar sayılı ilamı ile davacıların murisi ...'nun vakıf evladının olduğunun sübutuna karar verildiği, ...'nun vefat ettiği, davacılar ... ve ...'nun vakıf evladı iken vefat eden ...'nun çocukları, davacı ...'nun ise vakıf evladı iken vefat eden ...'nun çocuğu olduğu anlaşıldığından üst batında bulunan ve halen sağ olan ...'nin vefatından sonra birleşen dosya davacılarının galle fazlası almaya müstehak vakıf evladı olduklarının tespitine karar verilmiştir.
Davalı ... vekilinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; "asıl ve birleşen dosya davacılarının talepleri yönünden İlk Derece Mahkemesince alınan bilirkişi raporunda; davalı vakfın hazırladığı evlat listesinde sağ görünen ... ve ...'nın sağ olup olmadıklarının belirlenmesi gerektiği, bu kişiler sağ ise tüm davacıların sadece vakıf ile nesep bağının kanıtlandığı, gelir fazlasına müstehak olmadıkları; evlat listesindeki tüm evladın ölmüş olduğunun tespiti halinde aynı batında belirlenen ... ile birleşen dosya davacılarının hepsinin vakfın gelir fazlasına müstehak vakıf evladı oldukları; ... ile ...'ın ise alt batında olduklarından gelir fazlasına müstehak olmadıklarının sarahaten karara derci ile sadece vakfeden ile nesep bağını kanıtladıklarına karar verilebileceği hususunun belirtildiği, ...'nın 08.06.2021 tarihinde vefat ettiği, ...'nin ise ilk derece yargılaması sırasında sağ olduğu anlaşılmaktadır. Bu durum karşısında Mahkemece davacıların galle fazlası almaya müstehak vakıf evladı olduğunun tespitine ilişkin talebinin reddi ile salt vakıf evladı olduğunun tespitine hükmedilmesi gerekirken 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 297/2.maddesine aykırı olacak şekilde şartlı hüküm tesis edilerek galle fazlasını almaya müstehak vakıf evladı olduğunun tespitine karar verilmesinin doğru olmadığı ancak; dosya istinaf incelemesinde iken ...'nin de 20.06.2023 tarihinde vefat ettiği anlaşıldığından, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile; " A)Asıl davanın KABULÜ ile,
a)Davacı ...'in ... Vakfı galle fazlası almaya müstehak vakıf evladı olduğunun TESPİTİNE,
b)Davacılar ... ve ...'ın ... Vakfı vakıf evladı olduğunun TESPİTİNE,
...
B)Birleşen davanın KABULÜ ile,
a)Birleşen dosya davacıları ..., ..., ...'nun ... Vakfı galle fazlası almaya müstehak vakıf evladı olduğunun TESPİTİNE, " karar verilmiştir.
Davalı ... vekili Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı verdiği temyiz dilekçesinde; batın şartı nedeni ile üst batında sağ evlat olması nedeni ile şartlı karar verilmesi nedeni ile İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf ettiklerini, Bölge Adliye Mahkemesinin ise üst batında sağ olan evlatların dava devam ederken vefat ettiği gerekçesi ile şartı kaldırarak davacıların galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduklarının tespitine karar verildiğini, üst batında sağ evlat varken dava açılamayacağını, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, açıklanan ve izah edilen nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.
Dava, vakfın gelir fazlasından faydalanmaya yönelik galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 sayılı Kanun’un 369/1. maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371. maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
S O N U Ç : Yukarıda açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesi uyarınca ONANMASINA,
5737 sayılı Vakıflar Kanunu'nun 77. maddesinin ikinci fıkrası (7531 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile değişik) uyarınca Vakıflar Genel Müdürlüğünden harç alınmasına yer olmadığına, peşin harcın istek halinde temyiz eden Vakıflar Genel Müdürlüğüne iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
02.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.