Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/5665 K.2025/2428

8. Hukuk Dairesi         2023/5665 E.  ,  2025/2428 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/34 E., 2021/388 K.
Taraflar arasındaki (2/B) madde çalışmalarına ve taşınmazın eylemli orman olduğu iddiasına dayanan kullanım kadastrosuna itiraz ile orman vasfıyla tescil davasına ilişkin yapılan yargılamada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. Davacı ... İdaresi tarafından karar düzeltme isteminde bulunulmuş, Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 2018/6232 Esas ve 2019/367 Karar sayılı ilamıyla karar düzeltme isteğinin reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
K A R A R
Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede 1941 yılında 3116 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılıp kesinleşen Orman Kadastrosu, daha sonra 21.11.1985 tarihinde ilân edilerek kesinleşen (2/B) madde çalışmaları, 2010 yılında yapılan 3402 sayılı Kanunun Ek 4. maddesi uyarınca gerçekleştirilen kullanım kadastrosu çalışmaları mevcuttur.
Davacı dava dilekçesinde özetle; İstanbul ili .. ilçesi .. ... Mahallesinde 6831 sayılı Orman Kanun'un (2/B) uygulaması ile orman sınırları dışına çıkarılan alanlarda 3402 sayılı Kanununa 5831 sayılı Kanunla eklenen Ek 4. madde kapsamında kadastro çalışması yapıldığını ve kesinleştiğini, ancak müfettişler tarafından yapılan eylemli orman sahaları konulu inceleme raporunda davaya konu taşınmazın eylemli orman olduğunun tespit edildiğini belirterek İstanbul ili .... ilçesi . ... Mahallesi 102 ada 4 sayılı parselde bulunan taşınmazın beyanlar hanesindeki kullanıcı adının ve (2/B) şerhinin terkinine, taşınmazın orman vasfıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İlk Derece Mahkemesince, yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, .. ilçesi .. ... Mahallesi 102 ada 4 parsel sayılı taşınmazın şerhler hanesinde "6831 sayılı Kanunun 2/B maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılmıştır" ve "işbu taşınmaz üzerindeki 1 katlı kargir binanın 1995 yılından beri Turgut kızı ...'ın fiilî kullanımındadır." şeklindeki şerhlerin ve bahçe vasfının iptali ile orman olarak Hazine adına tesciline karar verilmiş, hüküm davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.
Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 2016/9564 Esas ve 2018/5832 Karar sayılı ilamıyla; davacı ... İdaresi, taşınmazın tamamının eylemli orman olduğu iddiası ile eldeki davayı açmış ise de Mahkemece, taşınmaz üzerinde ev bulunan ve eylemli orman olmayan kısımlar yönünden de davanın kabulüne karar verildiğini, Mahkemece, taşınmazın bulunduğu yere ait kullanım kadatrosu paftasının bulunduğu yerden getirtilmesi, yapılacak keşifte orman bilirkişi tarafından taşınmazın eylemli orman olan kısmının somut olarak belirlenmesi ve fen bilirkişisi eliyle hesaplanacak olan bu kısmın tapusunun iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tescili ile yine bu kısım üzerindeki şerh ve beyanların kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda; 25.11.2020 tarihli bilirkişi raporunda, dava konusu taşınmazın bulunduğu alanın 2896 sayılı Kanunun (2/B) maddesine göre Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldığı halde, 1982 yılı hava fotoğraflarında taşınmazın bulunduğu yerin ağaçlarla kaplı ve ormanla bir bütün olduğu, taşınmazın eylemli orman alanı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, İstanbul ili Sancaktepe ilçesi .. ... Mahallesi 102 ada 4 parsel sayılı taşınmazın şerhler hanesinde "6831 sayılı Kanunun 2/B maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılmıştır" ve "işbu taşınmaz üzerindeki 1 katlı kargir binanın 1995 yılından beri Turgut kızı ...'ın fiili kullanımındadır." şeklindeki şerhlerin ve bahçe vasfının iptali ile orman vasfı ile Hazine adına tesciline karar verilmiştir. Bu karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.
Uyuşmazlık, (2/B) çalışmalarına ve taşınmazın eylemli orman olduğu iddiasına dayanan kullanım kadastrosuna itiraz ile orman vasfıyla tescili istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince yazılı şekilde karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmak için yeterli olmadığı gibi, delillerin takdirinde de hataya düşülmüştür.
Şöyle ki; dava konusu 102 ada 4 parsel sayılı taşınmaz 1942 yılında 3116 sayılı Kanuna göre yapılan orman tahdit çalışmalarında tahdit içerisinde kalmakta iken 21.11.1985 tarihinde ilân edilerek kesinleşen 6831 sayılı Kanunda 3302 sayılı Kanunla değişik (2/B) uygulama çalışmalarında P.III poligonunda orman sınırları dışına çıkarılmıştır. Davacı ... İdaresi 07.10.2013 tarihli dava dilekçesinde yörede yapılan (2/B) çalışmalarının Kanun hükümlerine uygun olmadığını ve dava konusu 102 ada 4 parsel sayılı taşınmazın eylemli orman olduğunu ileri sürerek orman sınırları dışında çıkarma işleminin iptali ile taşınmazın orman niteliğiyle Hazine adına tesciline karar verilmesini istemiştir. Dava konusu 102 ada 4 parsel sayılı taşınmaz 21.11.1985 tarihinde ilân edilerek kesinleşen (2/B) çalışmaları kapsamında orman sınırları dışına çıkarıldığı, eldeki davanın ise bu taşınmaz yönünden 07.10.2013 tarihinde Kadastro Kanunu'nun 12/3 üncü maddesindeki 10 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığı anlaşılmıştır. Bu parsel hakkında orman sınırları dışına çıkarılma davasının hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken Mahkemece bu talep hakkında karar verilmemiş olması doğru görülmemiştir.
Davacı ... İdaresinin 102 ada 4 parselin sonradan eylemli orman haline geldiğine ilişkin talebi yönünden yapılan incelemede ise; İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyulmuş olmasına rağmen bozma gerekleri yerine getirilmemiş, eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulmuş, gereği gibi eylemli orman araştırması yapılmamış, 6831 sayılı Kanunda 3302 sayılı Kanunla değişik (2/B) çalışmasının yapıldığı 21.11.1985 tarihinden dava tarihine kadar olan hava fotoğraflarının stereoskop aleti vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak çekişmeli taşınmaz üzerindeki bitki örtüsünü oluşturan unsurların tek tek sayı olarak tarif edildiği, ağaçların cinsi, ortalama yaşı, kapalılık oranı, hakim ağaç türü ve kullanım şekli detaylı olarak incelenip taşınmazın (2/B) çalışmasından sonra eylemli ormana dönüşüp dönüşmediği araştırılmamıştır.
Bu itibarla; Mahkemece, dava konusu taşınmazın komşularını da kapsar kadastro paftası getirtilerek önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman yüksek mühendisleri arasından seçilecek bir orman mühendisi ve bir fen elemanı marifetiyle yapılacak keşifte, kullanım kadastro paftası ile tespit tarihine en yakın uydu görüntüsü ve (2/B) çalışmasının yapıldığı 1982 tarihinden dava tarihine kadar olan hava fotoğraflarının çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle, taşınmazın bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; keşifte, hâkim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; hava fotoğrafı fen ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; hava fotoğraflarının stereoskop aleti vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak hava fotoğrafındaki koyuluk nedeninin, taşınmazlar üzerindeki bitki örtüsünü oluşturan unsurların tek tek sayı olarak tarif edildiği, ağaçların cinsi, ortalama yaşı, kapalılık oranı, hakim ağaç türü, taşınmazın eylemli orman olup olmadığının, taşınmazdaki ağaçların kapalılık oluşturup oluşturmadığı ve kullanım şekli detaylı olarak incelenmeli, taşınmazın tespit tarihinde eylemli orman olup olmadığı hususunda denetime elverişli rapor aldırılarak, dava konusu taşınmazın (2/B) madde çalışmalarından sonra eylemli ormana dönüştüğü belirlenmesi halinde davanın kabulüne, taşınmazın eylemli orman olmadığının belirlenmesi halinde ise davanın reddine karar verilmesi gerekecektir.
İlk Derece Mahkemesince, bu hususlar gözden kaçırılarak, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilmesi isabetsiz olduğundan, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
S O N U Ç : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nin Geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
24.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.