Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2022/7943 K.2025/59

8. Hukuk Dairesi         2022/7943 E.  ,  2025/59 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki 3302 sayılı Kanunla Değişik 6831 sayılı Kanun' un 2/B maddesi uygulamasının yok hükmünde sayılması istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının, davacı Orman İdaresi vekili ve davalı Hazine vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, davacı Orman İdaresi vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne ve İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması suretiyle davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Hazine vekili, davacı Orman İdaresi vekili ve asli müdahil vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
K A R A R
İstanbul ili ... ilçesi ... köyü çalışma alanında 3402 sayılı Kadastro Kanunu (3402 sayılı Kanun) Ek-4 üncü madde kapsamında yapılıp 21.07.2010 tarihinde ilan edilen kullanım kadastrosu neticesinde, 171 ada 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 ve 11 parseller "6831 sayılı Kanun7 un 2/B maddesi gereğince Hazine adına Orman sınırı dışına çıkarıldığı" beyanıyla kullanıcı şerhi verilmek suretiyle bahçe vasfıyla Hazine adına, 171 ada 10 ve 12 parsel ise "6831 sayılı Kanun' un 2/B maddesi gereğince Hazine adına Orman sınırı dışına çıkarıldığı" ve "eylemli orman olduğu" beyanlarıyla ağaçlık vasfıyla Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir.
Davacı Orman İdaresi vekili dava dilekçesinde; İstanbul ili ... ilçesi ... köyünde orman tahdidinin 1939 yılında 3116 Sayılı Orman Kanunu (3116 Sayılı Kanun)
göre yapılarak kesinleştiğini, bilahare 1974 yılında 6831 sayılı Orman Kanunu (6831 sayılı Kanun) 1744 sayılı Kanun ile değişik 2 inci madde uygulamaları yapıldığını, ancak itirazlar üzerine yapılan komisyon çalışmalarının sonuçlandırılıp ilan edilmediğinden geçerlilik kazanmadığını, daha sonra 1988 yılında 94 nolu Orman Kadastro Komisyonu tarafından 6831 sayılı Kanun'un 3302 sayılı Kanun ile değişik 2/B maddesi uygulaması yapıldığını ve 19.4.1990 tarihinde ilan edildiğini, bu çalışmalar sırasında halen orman niteliği taşıyan yerlerin orman dışına çıkarıldığını, 2/B işlemini yapan memurlar hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, soruşturma neticesinde ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından zamanaşımı nedeniyle takipsizlik kararı verildiğini, hatalı 6831 sayılı Kanun' un 2/B maddesi işlemlerinin yok hükmünde sayılması için ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2002/15 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, ancak mahkeme tarafından hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar verildiğini ve bu kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesi tarafından kararın onandığını ileri sürerek, taşınmazların 6831 sayılı Kanun' un 2/B maddesi çalışmalarının yok hükmünde sayılmasına, taşınmazların vasfının orman olarak düzeltilmesine, tapu kayıtlarına konulan şagil şerhlerinin terkinine karar verilmesini talep etmiş ve yargılama sırasında dava konusu İstanbul ili ... ilçesi ... 171 ada 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 - 11 - 12 parsel sayılı taşınmazlar hakkındaki dava, ana dosyadan tefrik edilerek yargılama eldeki dosya üzerinden yürütülmüştür.
İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne ve İstanbul ili ... ilçesi ... 171 ada 10 ve 12 parsel sayılı taşınmazların orman olduğunun tespitine, 171 ada 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 ve 11 parseller yönünden davacı Orman İdaresinin davasının reddine, beyanlar hanesinin aynen bırakılmasına karar verilmiş; hükmün, davacı Orman İdaresi vekili ve davalı Hazine vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; "... çekişmeli taşınmazların 19.04.1990 tarihinde ilan edilerek kesinleşen 6831 sayılı Kanun7 un 3302 sayılı Kanun ile değişik 2/B maddesi uygulamasında orman sınırları dışarısında çıkarılan yerde kaldığı, Orman İdaresince bu çalışmalara karşı süresinde itiraz edilmediği ve Orman İdaresinin dava açtığı tarihte 6831 sayılı Kanun' un 2/B maddesi uygulamasına itiraz süresinin dolduğu, çalışmaların kesinleştiği ve mahallinde yapılan keşif sonucu dosyaya ibraz edilen orman bilirkişi raporunda dava konusu 171 ada 10 ve 12 parsellerin eylemli orman durumunda bulunduğu, kadastro tespitlerinin de ağaçlık vasfı ile yapıldığı, diğer dava konusu taşınmazların ise ev, bahçe, meyve bahçesi olarak kullanıldığı, dava tarihi itibari ile üzerilerinde orman ağacının bulunmadığı, 2007 ortofoto görüntüsünde de benzer durumun söz konusu olduğu, aynı nevide ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/615 E - 2015/389 K sayılı kararının davacı idare tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesi'nin 2015/17038 Esas - 2017/4657 Karar sayılı kararıyla onandığından davacı Orman İdaresi vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddi gerektiği, davalı Hazine vekilinin istinaf talebi bakımından yapılan incelemede, dava konusu 171 ada 10 ve 12 parsel sayılı taşınmazların eylemli orman niteliğinde bulunduğunun tespit olunduğundan, bu yöndeki istinaf talebinin reddi gerektiği, ancak aleyhlerine vekalet ücreti takdir edilmesine yönelik istinafları bakımından, 3402 sayılı Kanun'un 36/A maddesi gereğince tüm yargılama giderleri ve harçların davacı üzerinde bırakılması ve aleyhe vekalet ücreti taktir edilmemesi gerektiği ..." gerekçesiyle, davacı Orman İdaresi vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne ve ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/796 Esas ve 2018/480 Karar sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu İstanbul ili ... ilçesi ... ada 10 ve 12 parseller orman olduğundan davacının davasının bu parseller yönünden kısmen kabulü ile ... ada 10 ve 12 parsellerin orman olduğunun tespitine, diğer parseller olan dava konusu İstanbul ili ... ilçesi ... 1171 ada 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 ve 11 parseller eylemli orman olmadığından davacının davasının reddine, beyanlar hanesinin aynen bırakılmasına karar verilmiş ve iş bu karar, davacı Orman İdaresi vekili tarafından 171 ada 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 ve 11 parsel sayılı taşınmazlar yönünden, davalı Hazine vekili tarafından 171 ada 10 ve 12 parseller yönünden ve asli müdahil ... Eğitim Hizmetleri vekili tarafından ise 171 ada 10, 11 ve 12 parseller yönünden temyiz edilmiştir.
1. Asli müdahil ... Eğitim Hizmetleri vekilinin 171 ada 10, 11 ve 12 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin temyiz talebinin değerlendirilmesinde; İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı, asli müdahil ... Eğitim Hizmetleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmamış olup, davalı Hazine ve davacı Orman İdaresinin istinaf başvurusu neticesinde Bölge Adliye Mahkemesince, davalı Hazinenin istinaf başvurusu vekalet ücreti yönünden kabul edilerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden hüküm kurulmak suretiyle diğer yönler aynen tekrar edilerek 3402 sayılı Kanun' un 36/A maddesi uyarınca yargılama giderlerinin davacı Orman İdaresi üzerinde bırakılmasına ve davacı Orman İdaresi lehine vekalet vekalet ücreti takdirine yer olmadığına karar verilmiştir.
Kural olarak; İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı istinaf başvurusunda bulunmayan tarafın Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyiz hakkı bulunmamaktadır. Zira, Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı temyiz yoluna başvurmada hukuki yararın bulunması gerekmektedir (HMK mad. 361/2) İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurmayan taraf yönünden, verilen karar kesinleşeceği için artık bu tarafın temyiz yoluna başvurmasında hukuki yararı bulunduğundan söz edilemez.
Ancak, davanın taraflarından birisinin istinaf yoluna başvurması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesinin kararı kaldırılarak esas hakkında yeniden karar verilmesi ve bu yeni kararla aleyhine hukuki bir durum yaratılması durumunda, İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı istinaf başvurusunda bulunmayan taraf, bu yeni kararı temyiz edebilecektir.
Somut uyuşmazlıkta; asli müdahil ... Eğitim Hizmetleri, İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı istinaf başvurusunda bulunmadığından ve Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması suretiyle esasa ilişkin yeni bir karar verilmek suretiyle aleyhine yeni bir hukuki durum yaratılmadığından, asli müdahil ... Eğitim Hizmetleri'nin Bölge Adliye Mahkemesi kararını müstakilen ya da katılma yoluyla temyiz hakkı bulunmamaktadır.
Aksi düşüncede istinaf başvurusunda bulunmayan tarafa İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf kanun yolunu atlayarak temyiz etme hakkı tanınmış olur ki, bu durum 6100 sayılı HMK ile hayata geçirilen üç kademeli yargılama sistemini iki kademeli yargılama sistemine dönüştürür ve istinafın devre dışı bırakılmasına yol açar.
Bu itibarla; İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf etmeyen asli müdahil ... Eğitim Hizmetleri'nin Bölge Adliye Mahkemesinin kararını temyiz etmekte hukuki yararı bulunmadığından, temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.
2. Davacı Orman İdaresi vekilinin dava konusu 1171 ada 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 ve 11 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 Sayılı Kanun) 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı Orman İdaresi vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
3. Davalı Hazine vekilinin dava konusu 171 ada 10 ve 12 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; İlk Derece Mahkemesince, dava konusu 171 ada 10 ve 12 parsel sayılı taşınmazların eylemli orman niteliğinde olduğu gerekçesiyle, bu parseller yönünden davanın kabulüne karar verilmiş ve Bölge Adliye Mahkemesince de aynı gerekçeyle davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun reddine hükmedilmiş ise de, bu karar usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.
Şöyle ki; 6100 sayılı HMK’ nin 26. maddesi; “Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez” hükmünü ihtiva etmektedir.
Somut olayda; davacı Orman İdaresinin talebi, ... ilçesi ... Köyünde (sonradan ... ve ... olarak ikiye ayrılmıştır) 1990 yılında yapılan 6831 sayılı Orman Kanunu' nun 2/B maddesi çalışmalarının yok hükmünde sayılmasına ilişkin olup, dava konusu yerle ilgili, sonradan (orman sınırları dışarısına çıkarıldıktan sonra) eylemli ormana dönüştüğüne ilişkin açıkça bir talebi bulunmadığına göre, İlk Derece Mahkemesince, 6831 sayılı Kanun' un 2/B maddesi çalışmalarına yönelik olarak yasal süresinde dava açılmadığı göz önüne alınarak, dava konusu 171 ada 10 ve 12 parseller yönünden de davanın reddine karar verilmesi gerekirken, hukuk yargılamasına hakim olan ilkelerden "taleple bağlılık" ilkesinin ihlal edilmesi suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, asli müdahil ... Eğitim Hizmetleri vekilinin temyiz dilekçesinin REDDİNE,
Davacı Orman İdaresi vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile dava konusu 171 ada 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 ve 11 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Yukarıda (3) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı Hazine vekilinin 171 ada 10 ve 12 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının bu parseller yönünden BOZULMASINA,
Asli müdahil ... Eğitim Hizmetleri ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından yatırılan peşin harcın talep halinde iadesine,
Harçtan muaf olduğundan Hazineden ve Orman İdaresinden harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
13.01.202 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.