Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/2363 K.2025/5489

9. Hukuk Dairesi         2025/2363 E.  ,  2025/5489 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 38. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/543 E., 2025/18 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 26. İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/601 E., 2024/499 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... (...) atamasıyla 11.01.2020 tarihinde davalı Bakanlığa bağlı Bornova ... ... Hastanesinde engelli işçi kontenjanıyla sürekli işçi olarak çalışmaya başladığını, ilk 18 ay boyunca danışma birimlerinde “danışma personeli, hasta yönlendirme, veri giriş personeli, tıbbi sekreterlik” gibi işlerde çalışan davacının sonraki 4 ay ise çeşitli polikliniklerde ve acil serviste veri giriş personeli olarak hizmet verdiğini 11.10.2021 tarihine dek yaklaşık 2 yıl süresince hiçbir şekilde temizlik işlerinde çalıştırılmamasına karşın 11.10.2021 tarihinde tebliğ edilen evrak ile kadın hastalıkları ve doğum servisinde temizlik personeli olarak görevlendirildiğinin bildirildiğini, işlemin hukuka aykırı bulunmasına karşın işverene haklı fesih imkânı vermemek bakımından davacının görevlendirmeye uygun şekilde çalışmaya devam ettiğini, her ne kadar işveren tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna meslek ünvanı “temizlik görevlisi” şeklinde bildirilmiş ise de davacının işe girdiği 11.01.2020 tarihinden hukuka aykırı görevlendirmenin yapıldığı 11.10.2021 tarihine dek davacının hiç temizlik işi yapmadığını, davacının tip 1 diyabet, hipertansiyon gibi hastalıkları nedeniyle %43 oranında engelli olduğunu ve 12.12.2014 tarihli hastalığı sabit engellilik heyet raporuna göre ağır işlerde çalıştırılamayacak olmasına karşın temposu yüksek ve bedenen ağır bir işte çalıştırılarak psikolojik baskı (mobbing) ve baskıya maruz bırakıldığını, ... ve ... ..............Sendikası (.............) ile davacının da üyesi olduğu ... Sendikası arasında imzalanan 01.01.2021-31.12.2022 yürürlük süreli ve 08.09.2021 imza tarihli işletme toplu iş sözleşmesinin "Görev Bölümü" başlıklı 29. maddesinin (d) bendinde yer verilen “Vasıfsız işçi kadrosunda bulunmakla beraber, bir yıl süreyle vasıflı işçiler tarafından yapılması gereken bir işte çalışmış olanlar bu sürenin sonunda vasıfsız bir işte çalıştırılamazlar." şeklindeki açık hüküm gereğince davacının vasıfsız işlerde çalıştırılamayacağını, davacının bu duruma itiraz etmesine rağmen herhangi bir düzeltmede bulunulmadığını ileri sürerek görevlendirmenin haksız ve hukuka aykırı olduğunun tespiti ile görevlendirmenin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taleplerin zamanaşımına uğradığını, 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (696 sayılı KHK) kapsamında sürekli işçi kadrolarına geçirilenlerin, kadroya geçişten önceki çalıştıkları teşkilat ve birimde geçiş işlemi yapılmadan önceki ihale sözleşmesi kapsamındaki hizmetleri yürütmek üzere istihdam edilebildiklerini, davacının kadroya temizlik görevlisi olarak alındığını buna göre kadrosuna uygun şekilde yapılan görevlendirmede hukuka aykırılık bulunmadığını, toplu iş sözleşmesinin 29. maddesinin uygulanmasını gerektirecek bir hususa rastlanmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 26.05.2022 tarihli kararının Bölge Adliye Mahkemesinin 07.12.2023 tarihli kararı ile kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın geri gönderilmesi üzerine, İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; 11.01.2020 tarihinde ... tarafından ataması yapılarak engelli sürekli işçi kontenjanıyla davalı Bakanlığa bağlı Hastane işyerinde çalışmaya başlayan davacı işçinin 20.01.2020 tarihinde ... Sendikasına üye olduğu, özlük dosyasındaki görevlendirme evraklarına göre; Bornova ... ... Hastanesinin 08.10.2021 tarihli kararıyla 11.10.2021 tarihinden itibaren Kadın Hastalıkları ve Doğum Servisi biriminde temizlik görevlisi olarak görevlendirildiği, ancak ilgili görevlendirme tarihinden önce 1 yıldan uzun süre danışma yönlendirme personeli ve tıbbi sekreter olarak çalıştığının dosya kapsamı ile sabit olduğu, davalı ... Bakanlığının üyesi bulunduğu ...ile ... Sendikası arasında imzalanan 01.01.2019-31.12.2020 ve 01.01.2021-31.12.2022 yürürlük tarihli toplu iş sözleşmesinin 29. maddesinin (d) bendinde "Vasıfsız işçi kadrosunda bulunmakla beraber, bir yıl süreyle vasıflı işçiler tarafından yapılması gereken bir işte çalışmış olanlar bu sürenin sonunda vasıfsız işte çalıştırılamazlar." hükmüne yer verildiği buna göre 1 yıldan uzun süre danışma yönlendirme personeli ve tıbbi sekreter olarak olarak çalıştırılan davacının toplu iş sözleşmesinin 29. maddesinin (d) bendi gereğince vasıfsız bir işte görevlendirilemeyeceği, işçinin hangi işyerinde hangi işte çalışacağı konusundaki yönetim hakkının işverene ait olduğu, işvereni bu konuda değişiklik yapmaya zorlayacak ve yönetim hakkına müdahalede bulunulmasına imkân verecek bir hükmün mevzuatımızda bulunmadığının gözetildiği gerekçeleriyle davacının vasıfsız işte çalıştırılamayacağının tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının ... ataması ile 13.01.2020 tarihinde davalı nezdinde çalışmaya başladığı, önce danışma personeli, sonra tıbbi sekreter olarak bir yılı aşkın süre çalıştıktan sonra, davalı işverence 11.10.2021 tarihinden itibaren temizlik görevlisi olarak görevlendirildiği, belirtilen işlerin vasıflı iş olması noktasında taraflar arasında bir ihtilaf bulunmadığı hususu ile toplu iş sözleşmesi hükmü birlikte dikkate alındığında, davacının vasıfsız işte çalıştırılamayacağının tespitine dair mahkeme kararında bir isabetsizlik olmadığı gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde;
1. Davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını,
2. Davacının temizlik personeli olarak kadroya geçirildiğini, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin geçici 23. maddesinin 5. bendi gereğince, sürekli işçi kadrolarına geçirilenler geçiş işlemi yapılmadan önceki ihale sözleşmesi kapsamındaki hizmetleri yürütmek üzere istihdam edilebileceğinden davacının da temizlik personeli olarak istihdam edildiğini, bu durumda bir hukuka aykırılık olmadığını,
3. 696 sayılı KHK kapsamında kadroya geçirilen davacının 30.10.2020 tarihine dek tâbi olduğu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı toplu iş sözleşmesi hükümlerine tabi olduğunu ve bu toplu iş sözleşmesinde ... Sendikası ile ...arasında imzalanan toplu iş sözleşmesinde yer alan davaya dayanak yapılan 29/(d) maddesi düzenlemesine benzer bir düzenlemenin yer almadığını, davacının 01.11.2020 tarihinden itibaren ... Sendikası toplu iş sözleşmesinden yararlandığını ve buna göre 1 yıl boyunca vasıflı işte çalışma koşulunun sağlanmamış olduğunu ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık; davacının işyerinde bağıtlanan toplu iş sözleşmesinin 29/(d) maddesinden yararlanıp yararlanmayacağına ve vasıfsız işte çalıştırılmasının mümkün olup olmadığına ilişkindir.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Dosya içeriğine göre Mahkemece, dava konusu işlemin işyerinde yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesinin 29. maddesinin (d) bendine aykırı olduğunun kabul edilmesi yerindedir. Bununla birlikte yargılama sonucunda; ancak dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğunun tespitine karar verilebileceği dikkate alınmadan, davacının vasıfsız işte çalıştırılamayacağının tespiti yönünde karar verilmesi doğru olmamıştır.
Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/2 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
1. Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,
2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
3. Davalı tarafın temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasında yer alan "Toplu İş Sözleşmesinin 29. maddesi gereğince davacının vasıfsız işte çalıştırılamayacağının tespitine", ibaresinin çıkartılarak yerine; "Davacının temizlik işinde görevlendirilmesine ilişkin işlemin hukuka aykırı olduğunun tespitine" ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
26.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.