Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/4476 K.2025/5448

9. Hukuk Dairesi         2025/4476 E.  ,  2025/5448 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 38. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/118 E., 2025/149 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 4. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/487 E., 2024/521 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili ile fer'i müdahil ... İş Sendikası...Merkez Şubesi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı ... İş Sendikasının (Sendika).................No.lu Kültür Şubede şube başkanı olduğunu, davalı Sendikanın 15.10.2022 tarihinde ............ Olağan Genel Kurulunun yapıldığını ancak yapılan bu Genel Kurulun iptali talepli açılan dosyanın derdest olduğunu, şube açma/kapatma yetkisinin Genel Kurulda olduğunu ancak bu yetkinin Sendika Genel Merkez Yönetim Kuruluna verildiği .............. Olağan Genel Kurulun yok hükmünde olduğunun tespiti amacı ile dava açıldığını, davacının başkanı olduğu ............. No.lu Kültür Şube varken hiçbir somut ve nesnel gerekçeye dayanmaksızın 24.10.2022 tarihinde alınan kararlar ile Kültür Merkez Şubenin kurulmasına karar verildiğini, belirtilen şubelerin hiçbir ihtiyaç yokken açıldığını ve bunun sonrasında yeni açılan şubelere üyeleri keyfi bir şekilde aktararak davacıların başkanı olduğu şubeye bağlı üye sayılarındaki düşüş gerekçesine dayanarak 24.10.2022 tarihli ve 4/7 sayılı karar ile davacının profesyonelliğinin kaldırılmasına karar verildiğini, başka hiçbir ilde bu şekilde bir uygulamaya gidilmediğini, yapılan tüm işlemlerin davacıların mevcut Sendika yönetimine muhalif konumda olması nedeniyle tesis edildiğini belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle ...-İş Sendikası Genel Merkez Yönetim Kurulunun 24.10.2022 tarihli ve 4/4, 4/5, 4/6 ve 4/7 sayılı kararlarının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacıların yalnızca profesyonelliklerinin kaldırılmasına karar verildiğini, davacıların şube başkanlığı görevlerinin devam ettiğini, kimin profesyonel olarak çalışacağına karar verme yetkisinin Genel Yönetim Kurulunda olduğunu, davacıların artık ücretlerini davalı Sendika yerine öncesinde çalıştıkları kamu kurumundan almaları sonucunun doğduğunu, yeni yapılanmalar ve buna bağlı olarak açılan yeni şubeler dolayısıyla davacıların profesyonelliklerinin kaldırılmasına karar verildiğini, şube başkanlarının profesyonelliklerinin kaldırılma yetkisinin Genel Yönetim Kurulunda olduğunu, davacıların her ikisinin de profesyonelliklerinin kaldırılmasına hukuken ve usulen mantıklı gerekçeler bulunduğunu, davalı Sendikanın 15.10.2022 tarihinde gerçekleştirilen Genel Kurulunda hiçbir işyerinin ve hiçbir üyenin şubesiz kalmaması yönünde karar alındığını, bu karar gereğince yeniden yapılanma sürecine geçildiğini, alınan kararların Tüzük hükümlerine uygun olduğunu, Genel Yönetim Kurulunun yetkilerinden şube açma ile ilgili anılan yetkinin Genel Yönetim Kuruluna verilmesi için ......... Olağan Genel Kurula sunulan önergenin oybirliği ile kabul edildiğini, davacıların bu önergenin oylanması esnasında karşı oy sunmadığını belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Tüzük'te, şubeye bağlı işyerlerinin değiştirilmesi için “çalışanların veya ilgili şubenin talebi üzerine ve işyerini örgütleyen şubenin muvafakati alınmak suretiyle” şeklinde ön şart belirtildiği, davaya konu olayda “ilgili şubenin talebi” veya “örgütleyen şubenin muvafakatinin alınması” ile ilgili somut bir durumun söz konusu olmadığı, Sendika Genel Yönetim Kurulunca, açılan şubelere, davacının görev yaptığı şube bünyesindeki işyerlerinin bağlanmasının somut ve objektif nedenlere dayalı olarak, Tüzük ve Genel Kurul kararlarında belirtilen usul ve esaslara uygun surette bağlanmadığı, profesyonelliğin kaldırılmasına dair Yönetim Kurulu kararlarının da, işyerlerinin, yeni açılan şubelere bağlanmasından dolayı, davacının görev yaptığı şubedeki üye sayısının azalması nedenine dayalı olarak alınmış olduğundan, davacının profesyonelliğinin kaldırılmasına dair Yönetim Kurulu kararlarının dayanağının da ortadan kalktığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile fer'i müdahil ... İş Sendikası...Merkez Şube vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; cevap ve istinaf dilekçelerinde belirttiği sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.
2. Fer'i müdahil ... İş Sendikası...Merkez Şube vekili de benzer gerekçelerle, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, ... Kurulu kararının iptali istemine ilişkindir.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2.6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun “Genel kurulun görev ve yetkileri” kenar başlıklı 11/1 hükmünün ilgili kısımları şöyledir:
"(1) Genel kurulun görev ve yetkileri şunlardır:
...
h) Şube açma, birleştirme veya kapatma, bu konuda tüzükte belirlenen esaslar doğrultusunda yönetim kuruluna yetki verilmesi
...
k) Mevzuat veya tüzükte genel kurulca yapılması öngörülen diğer işlemleri yerine getirme ve başka bir organa bırakılmamış konuları karara bağlama."
Sendika Tüzüğü'nün, Genel Kurulun görev ve yetkilerine ilişkin 17/10-(a) ve 17/10-(b) hükümleri şöyledir:
"a-Şube açmak, şubeye bağlanacak işyerlerini tespit etmek, şubelerin faaliyette bulundukları işyerlerinin özelliklerini, işyerlerinin coğrafi dağılımını, gelişme olanaklarını, çalışma şartlarını, aidat ödeyen üye ve işçi sayılarını, aidat ödeyen üye ve işçi sayılarındaki değişimi, gelir ve giderlerini ve bunun gibi hususları ayrı ayrı veya birlikte değerlendirmek suretiyle şubelerin birleştirilmesine veya kapatılmasına karar vermek veya bu konularda genel yönetim kuruluna yetki vermek"
" b-Çalışanların veya ilgili şubenin talebi üzerine, işyerini örgütleyen şubenin muvafakati alınmak suretiyle, coğrafi konumları, ekonomik koşullar ile hizmetin etkin ve verimli yürütülebilmesi amacıyla, işyerinin bağlı olacağı şubeyi yeniden belirlemek, işyerini doğrudan genel merkeze bağlamak veya bu konuda genel yönetim kuruluna yetki vermek".
Sendika Tüzüğü'nün, Genel Yönetim Kurulunun görev ve yetkilerine ilişkin 20/8 hükmü ise şu şekildedir:
“Merkez genel kurulunca yetki verildiğinde, şube açmak, kuruluş sırasındaki şartlarını kaybeden şubeleri birleştirmek veya kapatmak, şubelerin faaliyet alanlarına giren işyerlerini tespit etmek, çalışanların veya İlgili şubenin talebi üzerine coğrafi konumları, ekonomik koşullar ile hizmetin etkin ve verimli yürütülebilmesi amacıyla, günün koşullarına göre işyerlerinin bağlı olacağı şubeyi yeniden belirlemek, işyerlerini veya işletmeleri doğrudan genel merkeze bağlamak”.
Sendikanın 15.10.2022 tarihli Genel Kurulunda da, Tüzük'ün 17/10-(a) ve 17/10-(b) hükümleri kapsamında ... Kuruluna yetki verildiği görülmektedir.
Açıklanan bu hususlar ve düzenlemelere göre, mahkemece ... Kurulunun 24.10.2022 tarihli ve 4/6 sayılı kararının "yeni açılan bu şubeye ... Bakanlığı ve bağlı işyerleri başta olmak üzere Sendikamız Genel Yönetim Kurulu tarafından belirlenerek Şubeye bildirilecek diğer işyerlerinin bağlanmasına" ilişkin kısmının ve 4/7 sayılı kararının iptaline karar verilmesi isabetlidir.
Bununla birlikte Genel Kurul tarafından ... Kuruluna şube açma yetkisi verildiğinden, ... Kurulunun 24.10.2022 tarihli ve 4/6 sayılı kararının tamamen iptal edilmesi doğru olmamıştır. Bu itibarla Mahkemece, ... Kurulunun 24.10.2022 tarihli ve 4/7 sayılı kararının iptaline, ... Kurulunun 24.10.2022 tarihli ve 4/6 sayılı kararının "yeni açılan bu şubeye ... Bakanlığı ve bağlı işyerleri başta olmak üzere Sendikamız Genel Yönetim Kurulu tarafından belirlenerek Şubeye bildirilecek diğer işyerlerinin bağlanmasına" kısmının iptaline ve fazlaya dair istemin reddine karar verilmelidir.
Anılan hususlar gözetilmeksizin eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
25.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.