Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/7660 K.2025/13161

10. Hukuk Dairesi         2025/7660 E.  ,  2025/13161 K.
"İçtihat Metni"
MahkemeSİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/504 E., 2025/726 K.
İLK DERECE MahkemeSİ : ... 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2022/172 E., 2024/321 K.
Taraflar arasındaki hizmet ve prime esas kazanç tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalılar ... Ltd. Şti. ve Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalılara ait ... İnş. Tur. ve Tic. A.Ş. ve ... İnş. Tic. Ltd. Şti. ortaklığı isimli ... Liman İnşaatı işinde Ocak 2000 yılından 2008 yılına kadar kesintisiz çalıştığını, iş yerinde Ocak 2000-2008 yılları arası hizmetin tespitini talep etmiştir.
Davacı vekilinin 12.12.2022 tarihli "davacının prime esas kazancının tespitini talep ettiğini" ve "hizmet tespiti talebini de 01.01.20 02... .04.2007 tarihleri arasını kapsayacak şekilde kısalttığını/düzelttiğini" içerir beyan dilekçesi sunduğu görülmüştür.
Davacı vekili sunduğu 28.10.2023 tarihli ıslah dilekçesi ile prime esas kazancın belirlenmesine ilişkin talebinin de eklenerek ıslah ettiğini, davacı müvekkilinin çalıştığı süreler için belirlenecek maaş üzerinden hizmet tespitiyle, prim yatırtılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
II.CEVAP
Davalı ... İnş. Tur. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı ile ...- ... İnşaat Ortaklığı ile Ulaştırma Bakanlığı DLH İnşaatı Genel Müdürlüğü arasında İskenderun VI römorkörünün kiralanmasına ilişkin evraklar incelendiğinde; 05.08.2002 tarihinde AK IV dubasının şirkete kiralandığı, İskenderun VI römorkörünün 30.05.2003 tarihinde şirket tarafından Bakanlıktan teslim alındığı, ancak öncesine ilişkin de bir kiralama işlemi olduğunun anlaşıldığı, buna ilişkin evrakların temin edilemediği, römorkörün 05.02.2004 tarihinde Bakanlığa teslim edildiğinin yazılı olduğu, bu durumda davalı iş yerinde çalışan işçilerin bildirimin eksik yapıldığı, tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, dinlenen tanık beyanları ve alınan bilirkişi raporu göz önüne alındığında, .../davacı ...'ın 05.08.2002 tarihinde AK IV dubasının şirkete kiralandığı tarih olan 05.08.2002 ile davacının beraber çalıştığı tanık ...'ün işten ayrılış tarihi olan 01.10.2005 tarihi arasında ...- ... İnşaat Ortaklığı unvanlı iş yerinde ...'ya bildirilen süreler dışında (...'ya bildirilen sürelerin dava konusu olması sebebiyle) sürekli olarak hizmet aktine bağlı olarak çalıştığının tespitine karar verilmesi vicdani kanaatine varılmış, fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiş, davacının çalıştığını iddia ettiği dönem içerisinde belirttiği ücret ile çalıştığını gösteren herhangi bir yazılı delilin bulunmadığı, davacının talep ettiği 6.000 Dolar aylık ücretin yıllık olarak 72.000,00 Dolar olduğu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 2 00... . maddelerinde de bu düzenlemeleri gereğince yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunduğu, ücret tutarının maddede belirtilen sınırları aştığı, sigortalının imzasını içeren aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle kanıtlanmasının gerekeceği, davacı tarafça bu hususa ilişkin yazılı delil veya delil başlangıcı olabilecek belgeler sunulmadığı anlaşıldığından davacının prime esas kazancının tespitine yönelik talebinin reddine neticeten davanın kısmen kabul-kısmen reddine, .../davacı 3...0 T.C kimlik numaralı ...'ın 05.08.20 02... .10.2005 tarihleri arasında ... sicil numaralı ...- ... İnşaat Ortaklığı ünvanlı iş yerinde ...'ya bildirilen süreler dışında (...'ya bildirilen sürelerin dava konusu olması sebebiyle) sürekli olarak hizmet aktine bağlı olarak çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebinin reddine, davacının prime esas kazancının tespitine yönelik talebinin reddine karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... Ltd. Şti. ve Kurum vekilinin istinaf başvurusunda bulunması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ...Ltd. Şti. ve Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili; davanın reddi gerektiğinden bahisle temyiz talebinde bulunmuştur. Davalı ... ... Ltd. Şti. vekili; davanın reddi gerektiğinden bahisle temyiz talebinde bulunmuştur.
C. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık; hizmet ve prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.
Davanın yasal dayanaklarından olan 5510 sayılı Kanun'un 86. maddesinde; aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesi işveren tarafından verilmeyen veya çalışmaları Kurum tarafından tespit edilemeyen sigortalıların, çalıştıklarını, hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içerisinde iş mahkemesine başvurarak, alacakları ilam ile ispatlamaları halinde, Mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayılarının dikkate alınacağı düzenlenmiştir.
İlgili yasalarda hizmet tespiti davasında ispat yönteminin ne şekilde olması gerektiğine dair herhangi bir açıklama bulunmadığından, kamu düzenine ilişkin bu tür davalarda taraflar her türlü delile dayanabileceği gibi mahkemece kendiliğinden araştırma ilkesine göre delil toplanabilir ve inceleme yapılabilir. Bu davaların kamu düzenine ilişkin olduğu da gözetilerek davacının iş yerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığı yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmelidir. Bu nedenle fiili çalışma olgusunun somut şekilde ispatlanabilmesi için sadece taraf delilleriyle yetinilmeyip mahkemece resen araştırma yapılmalıdır.
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre; davalılar ...Ltd. Şti. ve Kurum vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- 01.01.20 02... .04.2007 tarihleri arasında davalı iş yerinde geçen çalışmalarının ve gerçek prime esas kazancının tespitinin talep edildiği eldeki davada; dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgeler ile davacının hizmet cetvelinin ve işe giriş bildirgesinin incelenmesinde; davacının ... sicil numaralı unvanlı ...- ... Ortak Girişim Grubu davalı iş yerinden ilk bildiriminin 16.11.2003 tarihinde yapılmış olması ve eldeki davanın da 07.07.2014 tarihinde açılmış olması karşısında; Mahkemece kabul edilen 05.08.20 02... .10.2005 tarihleri arası dönemden; 16.11.2003-01.10.2005 arası dönemin kabulüne dair karar yerinde ise de 16.11.2003 tarihi öncesi dönemin hak düşürücü süreye uğradığı gözetilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1-Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,08.10.2025 gününde oybirliğiyle karar verildi.