Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/4503 K.2025/12112

10. Hukuk Dairesi         2025/4503 E.  ,  2025/12112 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1248 E., 2024/3093 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 4. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/344 E., 2023/32 K.
Bölge Adliye Mahkemesinin kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının öteden beridir tarımsal faaliyeti bulunması nedeniyle 09.05.2019 tarihinde tescilini yaptırdığını, müvekkilinin 2010 ve devam eden yıllarda çiftçilikle uğraşmasından kaynaklı sattığı mahsuller nedeniyle kesilen müstahsil makbuzlarıyla belli olan ve adına kesilen tevfikatın kesildiği 2010 yılını takip eden ay başından itibaren tevkifata göre hizmet verilmesi ve çıkacak borcun 7256 sayılı Kanun'a göre yapılandırılması için 31.12.2020 tarihinde davalı Kuruma başvuruda bulunduğunu, fakat davalı Kurum tarafından redde ilişkin verilen cevabi yazıda 01.10.2008 tarihinden itibaren sigortalıların sattıkları ürün bedelleri üzerinden yapılan kesintiye istinaden sigortalı tescili yapılamadığının belirtildiğini, bu nedenle bu davanın açıldığını belirterek, müvekkilinin ilk tevkifatın yapıldığı 01.09.2010 tarihini takip eden ay başından, tescilinin yapıldığı 09.05.2019 tarihine kadar 5510 sayılı Kanun'un 4/b maddesi kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili özetle, davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davacının, ilk tevkifatın yapıldığı 01.09.2010 tarihini takip eden ay başından tescilinin yapıldığı 09.05.2019 tarihine kadar 5510 sayılı Kanun'un 4/b maddesi kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “Eldeki davada, 05.10.1972 doğumlu davacının tescilinin re'sen 09.05.2019 tarihi itibari ile Kurumca yapılmış olduğu, davacının, 01.12.2008 tarihinden itibaren ...Pancar Ekicileri Kooperatifine üyeliğinin bulunduğu ve halen devam ettiği, yine 13.08.2002 tarihinden itibaren ziraat odası kaydının ara vermeksizin devam ettiği, ayrıca davacı adına 54 dönüm kadar tapulu arazi olduğu, 2015 yılı hariç olmak üzere, ilki 2010/7. ayda olmak üzere tevkifatların Kurum kayıtlarına intikal etmiş olduğu, dinlenen tanık beyanlarından davacının faaliyetine ara vermemiş olduğu, davacının Kuruma 31.12.2020 tarihi itibari ile yaptığı başvuru ile tevkifatlarına dayalı olarak sigortalılık verilmesi ile 7256 sayılı Kanun'dan faydalandırılma isteminde bulunduğu, 5510 sayılı Kanun döneminde tescil edilmesi nedeniyle davacının talebinin kabul edilmediği, eldeki davanın da bu nedenle açıldığı anlaşılmaktadır.
Davacının 13.08.2002 tarihinden itibaren başlayan ziraat odası kaydı ile kooperatif kayıtlarının devam etmesi ve özellikle, davacı adına yapılmış olan tevkifatların Kurum kayıtlarına intikal etmesi ile birlikte, dinlenen tanıkların beyanlarında müstahsillere uyumlu olarak arpa, buğday, ayçiçek ekimi yaptığı anlaşılan davacı adına tescil edilmiş olan tapulu arazilerin bulunması karşısında, Mahkemece verilen kararın yerinde olduğunun belirgin olduğu gibi, kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmadığı" gerekçesiyle davalı Kurum vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili özetle, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun "Sigortalılığın Başlangıcı" başlıklı 7. maddesinin “Sigorta hak ve yükümlülükleri 4. maddenin birinci fıkrasının; b) (Değişik: 5754 - 17.4.2008 / m.5) (b) bendi kapsamında sigortalı sayılanlardan; ....tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar için tarımsal faaliyetlerinin kanunla kurulu ilgili meslek kuruluşlarınca veya kendilerince, bir yıl içinde bildirilmesi halinde kaydedildiği tarihten, bu süre içinde bildirilmemesi halinde ise Kuruma yapıldığı tarihten; köy ve mahalle muhtarları için seçildikleri tarihten; 4. maddenin üçüncü fıkrasında belirtilenler için ise lisans belgesine istinaden fiilen çalışmaya başladıkları tarihten.. itibaren sigortalılıklarının başlatılacağını; 2013/11 sayılı Sigortalılık İşlemleri Hakkında Genelgenin de paralel düzenlemeler içerdiğini, buna göre davacının Tarım Bağ-Kur sigortalılığının Kuruma ilk bildirim tarihi olan 09.05.2019 tarihinde başlatılmasının mevzuata uygun olup, 1 yıl içinde gerekli kayıtlarını yaptırmayan, Kuruma bildirmeyen davacının Kanun ve Genelgedeki süreyi bertaraf edici işbu davasının reddi gerekirken kabul kararı verilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğunu, uyuşmazlık konusu olan 2010-2019 yılları arasında salt tevkifat kesintisi ve tanık beyanlarına dayanılarak, davacının tarım sigortalısı olarak kabulünün mümkün olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti istemine ilişkindir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 18.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.