Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/3382 K.2025/12100

10. Hukuk Dairesi         2025/3382 E.  ,  2025/12100 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/991 E., 2024/2289 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 13. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/149 E., 2022/638 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı Kurumca, davacının Almanya'dan gelen hizmet dökümüne istinaden, yurt dışı hizmeti ile çakıştığı gerekçesiyle bir kısım isteğe bağlı sigortalılığının ve yaşlılık aylığının iptal edildiğini belirterek; davacının isteğe bağlı sigortalılığının geçersiz sayılmasına, yaşlılık aylığının kesilmesine ve ödenen yaşlılık aylıkları ile bayram ikramiyelerinin iadesine ilişkin Kurum işlemlerinin iptaline, yaşlılık aylığının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanmasına ve yasal faizi ile birlikte ödenmesine, ödenen yaşlılık aylıkları ve bayram ikramiyelerinden dolayı davacının, Kuruma borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı hakkında yapılan işlemlerin yerinde olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davanın kabulüne, 1-Davacının 01.09.1989-31.12.1997, 01.03.1998-31.12.1998, 01.04.1999-31.12.2002 tarihleri arasındaki isteğe bağlı sigortalılık süresini iptal eden Kurum işleminin iptali ile söz konusu sürelerin 506 sayılı Kanun'un 85. maddesi uyarınca isteğe bağlı olarak kabul edilmesi gerektiğinin tespitine,
2-Davacının yaşlılık aylığını iptal eden Kurum işleminin iptali ile davacının kesilen yaşlılık aylığının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanması gerektiğinin ve ödenmeyen aylıkların ödenmesi gerektiği tarihlerden itibaren yasal faizi ile davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine,
3-Davalı Kurum tarafından yersiz aylık ve bayram ikramiyesi ödemesine ilişkin borç tahakkuk işlemlerinin iptali ile davacının bu borçlardan sorumlu olmadığının tespitine" karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile
"Davanın yasal dayanağı olan 506 sayılı Kanun'un 85/A-b. maddesine göre; "Herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna zorunlu ya da isteğe bağlı sigortalı olanlar ve buralardan kendi sigortalılıklarından dolayı aylık bağlananlar isteğe bağlı SSK sigortalısı olamazlar." Anılan maddede geçen herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan amaçlananın Türkiye’deki sosyal güvenlik kuruluşları olduğu açıktır.
Somut olayda; 506 sayılı Kanun'un 85/A-b. maddesi uyarınca yurt dışındaki çalışmanın Türkiye’de isteğe bağlı sigortalı olmaya engel teşkil etmemesi nedeniyle; davacının isteğe bağlı sigortalılığının iptal edilmesine ve buna bağlı olarak 01.01.2003 tarihinden itibaren bağlanan yaşlılık aylığının kesilerek ödenen aylık ve bayram ikramiyelerinin borç çıkarılmasına ilişkin davalı Kurum işlemi yerinde bulunmadığından ve dolayısıyla İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı" gerekçesiyle davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; mülga 506 sayılı Kanun'un 85. maddesinde isteğe bağlı sigortalılığın koşulları arasında herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna tabi olararak çalışmama koşulunun getirildiğini, Türkiye ile Almanya arasında imzalanan Sosyal Güvenlik Anlaşmasının 26. maddesinde taraf ülkelerin birinde geçen çalışmanın diğer taraf ülke için de geçerli olduğunun belirtildiğini, bu açık hüküm karşısında Kurum işleminin hukuka uygun olduğunun açık olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, yaşlılık aylığının kesilmesine yönelik Kurum işleminin iptali ile aylığın yeniden bağlanması ve borçtan sorumlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 18.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.