Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/6063 K.2025/11475

10. Hukuk Dairesi         2025/6063 E.  ,  2025/11475 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1948 E., 2024/3252 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Eskişehir 3. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/263 E., 2023/73 K.
Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın, davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili özetle; davacının 19.10.2012 tarihinde tek ortaklı olarak kurduğu ... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.'nin 31.12.2015 tarihinde re'sen terk ettirilerek vergi kaydının kapatıldığını, bu tarihten itibaren davacının kazanç sağlamadığını ve yine bu tarihten itibaren davacının fiili çalışmasının bulunmadığını ancak şirketin iflasına rağmen ticaret sicil kaydının devam ettiğini, 31.12.2015 tarihinden itibaren davacının sigortalılığının iptalini, talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili, Kurum işleminin yerinde olduğunu beyan ederek, davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince, vergi kaydı kapanan limited şirketin faaliyette bulunamayacağı ve bu durumda şirket ortaklarının gerçek çalışmasının söz konusu olamayacağı değerlendirildiğinde gerçek çalışma olmadan limited şirket ortaklarının Bağ-Kur sigortalılığının devam ettirilmesi ve buna dayalı prim borcunun çıkarılması Kanunun amacına aykırı olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne, davacının 31.12.2015 tarihinden itibaren devam ettirilen, ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketindeki ortaklığı nedeniyle, sigortalılığın iptaline ve bu tarihten sonraki şirket ortaklığına ilişkin bağkur prim borcunun silinmesine, buna ilişkin Kurum işleminin iptaline dair karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine dair karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili, Kurum işleminin yerinde olduğunu beyan etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, vergi kaydı terkin edilen şirketin ticaret sicil kaydının ve dolayısı ile şirket ortaklığının devamı nedeni ile Kurum tarafından tescil edilen Bağ-Kur sigortalılığının ve buna dayalı prim borcunun iptalinin gerekip gerekmediğine ilişkin Kurum işlemi iptali istemine ilişkindir.
Davanın yasal dayanağı olan, 5510 sayılı Kanun'un, sigortalı sayılanlar Madde 4- (Değişik: 17.4.2008-5754/2 md.) Bu Kanun'un kısa ve uzun vadeli sigorta kolları uygulaması bakımından; a) Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlar, b) Köy ve mahalle muhtarları ile hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan ise; 1) Ticarî kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usûlde gelir vergisi mükellefi olanlar, 2) Gelir vergisinden muaf olup, esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olanlar, 3) Anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortakları, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları, diğer şirket ve donatma iştiraklerinin ise tüm ortakları, 4) Tarımsal faaliyette bulunanlar, 25.3.2020 tarihli ve 7226 sayılı Kanun'un 44. maddesiyle bu fıkrada yer alan “alanlar ve bu Kanun'un ek 9. maddesinin birinci fıkrasına tabi olarak çalışanlardan” ibaresi “alanlardan” şeklinde değiştirilmiştir. c) Kamu idarelerinde; 1) Bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendine tabi olmayanlardan, kadro ve pozisyonlarda sürekli olarak çalışıp ilgili kanunlarında (a) bendi kapsamına girenler gibi sigortalı olması öngörülmemiş olanlar, 2) Bu maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerine tabi olmayanlardan, sözleşmeli olarak çalışıp ilgili kanunlarında (a) bendi kapsamına girenler gibi sigortalı olması öngörülmemiş olanlar ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 86. maddesi uyarınca açıktan vekil atananlar, sigortalı sayılırlar, şeklinde düzenleme görmüştür.
Somut davada, yukarıda bahsedilen mevzuat kapsamında 4/ 1 - b madde gereği, sigortalılığa tescil kaydı esas olmakla, şayet ortaklık devam ederse davacının sigortalılığının devam edeceği göz önünde tutulmak suretiyle karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi hatalıdır.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgulara gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının, BOZULMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 08.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.