Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/13529 K.2025/11076

10. Hukuk Dairesi         2024/13529 E.  ,  2025/11076 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1642 E., 2024/2197 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Sivas 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/111 E., 2024/120 K.
Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davalı ...Özel İdaresi vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ...Özel İdaresi vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ...Özel İdaresi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı ... 16. Bölge Müdürlüğü bünyesinde bakım tesisleri bölümünde formen işçi olarak çalışmakta olduğunu, davalı işyeri ile İl Özel İdaresi tarafından ortaklaşa yürütülen ...Köyü yol yapım çalışmasında 13.07.2015 tarihinde çalışma sırasında kaza yapan iş makinelerin kurtarılması sırasında iş kazası meydana geldiğini, kaza sonucu davacının sürekli ve geçici malul olacak şekilde yaralandığını, kazanın oluşumunda davacının kusurunun bulunmadığını, iş kazasının geçirilmesinde kusurun tamamen davalıya ait olduğunu beyanla maddi ve manevi tazminat alacaklarının faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... vekili; ...Merkez İlçeye bağlı ... Köyü yol yapım çalışmasının Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü ile İl Özel İdaresi arasında ortak yürütülen bir proje olmasına rağmen iş sahalarının ve makinelerin ayrı ayrı yerlerde bulunduğunu, her iki idarenin çalışanlarının yalnızca kendi idarelerine ait şantiye sahasında çalışmakla yetkili ve görevli olduğunu, davaya konu kazanın İl Özel İdaresine ait iş makinesinin yoldan çıkarak düşmesi sebebiyle meydana geldiğini, davalı idarenin teknik personelinin kazayı öğrendiğini ve kaza mahalliye gidilerek bilgi aldığını, idarenin herhangi bir bağlantısı olmadığının anlaşıldığını ve herhangi bir müdahale yapılmadığını, davacının kurtarma çalışmasına katılma isteğini beyan ettiğini, davalı idare tarafından kurtarma çalışmalarına kesinlikle müdahalede bulunmamasını, uzman ekip gelene kadar beklemeleri silindiri kendilerinin çıkartmamasını söylediklerini, ayrıca davacının formen olarak çalıştığı için kaza yapan makinelerin kurtarılması gibi bir görev ve yetkisinin olmadığını, görev ve yetkisinin olmadığına dair emir ve talimatta verildiğini, davacının kendi kararı ile tedbirsiz ve kusurlu davranarak çalışmalara katılarak kazaya uğradığını, davalı idarenin, davacıya iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verdiğini, buna ilişkin katılım belgesi düzenlendiğini, geçirdiği kaza sonrası meslekte kazanma gücü kaybının söz konusu olmadığını halen davalı idarede aynı pozisyon ve aynı maaş ile çalışmaya devam ettiğini, maddi tazminatın talep edilmesi için gerekli şartların oluşmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...Özel İdare vekili; davanın zamanaşımına uğradığını, dava konusu iş kazasında Kurumun herhangi bir sorumluluğunun olmadığını, kazanın görevli olmadığı bir işi yaparken davacının kusuru ile meydana geldiğini, kusurlu bir hareketi bulunmayan müvekkilinin hiç bir sıfatla sorumluluğunun bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili; davanın süresi içerisinde açılmadığından zamanaşımı ilk itirazında bulunduklarını, dava konusu iş kazasına ilişkin olarak, yokluklarında alınmış ve taraflarına tebliğ edilmemiş olan bilirkişi raporları ile SGK tahkikat raporlarını kabul etmediklerini, işbu davanın ...1. İş Mahkemesinin 2016/427 E. sayılı dosyası ile birleştirilmesine ilişkin talebin reddine karar verilmesini talep ettiklerini, dava konusu olayda, müvekkili ...'ın gerekli dikkat ve özeni gösterdiğini, aksine davacının müvekkilinin kullandığı ekskavatörün çalışma alanına dikkatsizce ve tedbir almadan girerek kazaya neden olduğunu, davacının kaza sonrası ...Cumhuriyet Başsavcılığınca alınan ifadesinde "çalışma arkadaşları ile birlikte ekskavatörün yakınında" beklediklerini beyan ettiğini, Karayollarında formen olarak çalışmakta olan bir işçinin ekskavatör çalışırken yakınında beklememesi gerektiğini bilmesi gerekirken, kendi kusur ve hatasından kaynaklanan ihmali nedeniyle kazanın gerçekleştiğini, davacının bu olay sonrasında müvekkili hakkında şikayetçi de olmadığını, olay yerinde yapılacak keşif ile müvekkilinin kazada bir kusur ve ihmalinin olmadığının ortaya çıkaracağını beyanla müvekkili yönünden koşulları oluşmayan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararında özetle; "..1-Asıl davanın ve birleşen ...2. İş Mahkemesinin 2017/259 Esas sayılı davanın kısmen kabulü, kısmen reddi ile
Sürekli iş göremezlik zararına ilişkin 460.912,38 TL ile geçici iş göremezlik zararına ilişkin 480,12 TL olmak üzere toplam 461.392,50 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 13.07.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı İl Özel İdaresi ve davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
15.000,00 TL manevi tazminatın 13.07.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı İl Özel İdaresi ve davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Asıl davada; davacının Karayolları Genel Müdürlüğüne karşı açmış olduğu davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine,.." karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Özel İdaresi vekilinin istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; "..1-Yerel Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına yönelik davalı ...Özel İdaresi'nin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanun’un 353-(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine,
.." karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı ...Özel İdaresi vekili temyiz başvuru dilekçesinde özetle; mahkeme kararının hukuka aykırı olduğunu, İdarenin meydana gelen kazada herhangi bir kusur ve sorumluluğu bulunmadığını, idarenin hiçbir sıfatla sorumluluğunun bulunmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda idareye %30 kusur atfedilmiş ve hesaplamalar bu orana göre yapılmış ise de hukuka ve hakkaniyete aykırı sonuçlara sebebiyet verilmiş olduğunu, kusur raporu düzeltilmeden hesap yönünden aldırılan raporun da haliyle hatalı olduğunu, HMK'nın md. 176'ya göre taraflar ancak 1 kez ıslah hakkını kullanabileceğinden, taraflardan biri ikinci kez ıslah hakkını kullanırsa Mahkemenin bu husus re'sen göz önünde bulundurarak ikinci kez yapılan ıslahı reddetmesi veya dikkate almaması gerektiğini, maluliyet oranı yönünden de çelişki giderilmeden hüküm kurulmuş olduğunu, ...............Güvenlik Kurumu Başkanlığı.............Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezinin 02.05.2016 tarih ve 003629 sayılı Sağlık Kurulu Raporunda davacının maluliyet oranı %3,10 olarak tespit edilmiş, Mahkemece hükme esas alınan ATK Raporunda oranın %9,3 olarak bu denli yüksek tespit edilmiş olmasının kabul edilebilir olmadığını, ATK Üst Kurul Raporunda da çelişkiyi gidermek adına herhangi bir açıklama yapılmamış olup doğrudan teknik yönden oran hesaplaması yapılmış olduğunu, hesap bilirkişi raporunda hesaplamalar hatalı yapılmış, davacıya SGK tarafından ödenen sürekli iş göremezlik ödemelerinin hesaplanan tutardan mahsup edilmemiş olduğunu, hükmedilen manevi tazminatın yüksek olup hakkaniyete uygun olmadığını belirterek temyiz talebinde bulunmuştur.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, iş kazası sonucu maddi ve manevi tazminatın davalı taraftan tahsili istemine ilişkindir.
1-Davalı ...Özel İdare vekilinin hükmedilen manevi tazminat miktarlarına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;
Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110. maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.
Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan kesinlik sınırının 378.290,00 TL olup hükmedilen tazminata yönelik temyizi kesinlik sınırı altında kaldığı anlaşılmakla temyiz itirazlarının miktardan reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Davalı ...Özel İdare vekilinin hükmedilen maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle, dosya kapsamında toplanan bilgi ve belgelere, delil ve ispat durumuna göre, kusur belirlemesine dair kabulün dosya kapsamı ile Dairemizce benimsenen ilkelere uygun olmasına, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenlerin istinaf sebepleri olarak da dermeyan edildiği ve Bölge Adliye Mahkemesi kararında gerekçesi açıklanarak itirazların karşılanmış olmasına göre, ileri sürülen temyiz sebeplerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiş olması karşısında temyiz edenlerin sıfatlarına, temyiz kapsam ve nedenlerine göre hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. KARAR
1.Davalı ...Özel İdare vekilinin hükmedilen manevi tazminata yönelik temyiz itirazlarının miktardan REDDİNE
2.Davalı ...Özel İdare vekilinin hükmedilen maddi tazminata yönelik tüm temyiz itirazlarının temyiz kapsam ve nedenleri gözetilerek reddiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
3.Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgiliden alınmasına,
4.Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
01.07.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.