Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/12970 K.2025/9269

10. Hukuk Dairesi         2024/12970 E.  ,  2025/9269 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1864 E., 2022/2593 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 35. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/680 E., 2022/276 K.
Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.
Kararın davacılar vekili ile davalı ...Mühendislik ve İnşaat Sanayi Ltd. Şti. vekili ve fer'i müdahil ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davacılar vekili ile davalı ...... Ltd. Şti. firması vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddi ile fer'i müdahil .. ... A.Ş. firmasının istinaf dilekçesinin reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili ile davalı ...Mühendislik ve İnşaat Sanayi Ltd. Şti. vekili ve fer'i müdahil ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin murisi ...'ın davalılara ait şantiyede çalıştığı esnada ayağı takılarak 20 metre yükseklikten düşmesi neticesinde ağır yaralandığını ve 19.07.2016 hastanede vefat ettiğini belirterek davacılar için maddi ve manevi tazminata karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ...vekili; dava dilekçesinde pek çok eksik ve hatalı iddialar bulunduğunu, iş kazasının yaşandığı şantiyedeki asıl işverenin ... ve Turizm A.Ş olduğunu, müteveffanın müvekkilinin işçisi olmadığını, ... işçinin kendisine eksiksiz verilen iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerine aykırı davranışlarının gözetilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalı ... firma vekili ve fer'i müdahil ... firma vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkil ....'ye daha önceden 52.000,00 TL manevi tazminat ödendiğinden, manevi tazminat talebinin reddedilmesinin ve diğer davacılar için İlk Derece Mahkemesince düşük rakamdan manevi tazminata hükmedilmesinin hatalı olduğunu, 8 ayrı davacı olduğunu ve her biri için ihtiyari dava arkadaşlığı olması nedeniyle ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı ...Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; kusur oranlarına ilişkin tespitin hatalı olduğunu, müteveffanın diğer davalı İsotürk işçisi olduğunu, müvekkilin işçisi olmadığını, iş kazasından sonra murisin ailesine 75.000,00 TL ödeme yapıldığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Fer'i müdahil ... A.Ş vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin asıl işveren olmadığını, müvekkiline kusur yükletilmesinin hatalı olduğunu, davalılar arasında alt - üst işveren ilişkisinin bulunmadığını, zira işin bir kısmının değil tamamının devredildiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "..Muris ...'ın 17.09.2016 tarihinde yüksekten düşerek iş kazası sonucunda vefat ettiğini, fer'i müdahil davalı ....'nin %20, davalı ...'ın %20, davalı ....'ün %40, ... işçinin %20 kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Ücrete ilişkin araştırmanın dosya kapsamına uygun olarak yapıldığı anlaşılmıştır. Kusura ilişkin raporlarda iş hukuku ilkelerine göre değerlendirme yapıldığı anlaşılmıştır. Mahkemece hükme esas alınan kusur ve hesap bilirkişi raporu gerekli hukuki ve teknik verileri içermekte olup dosya kapsamı ve oluşa uygun, denetime elverişlidir. Buna göre; tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, dayandıkları belgeler, dosya kapsamı, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesi, dava şartları, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçeler dikkate alındığında İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davacıların ve davalı ... Ltd. Şti.'nin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 17.12.2019 tarih 2019/1064 Esas 2019/7835 sayılı kararında da belirtildiği gibi "... Fer'i müdahil lehine müdahale ettiği tarafla birlikte hareket etmek zorunda olup, hükümde lehine müdahale edilen taraf hakkında verileceğinden, hükme karşı temyiz yoluna başvurma yetkisi de doğal olarak asıl tarafa aittir. Fer'i müdahilin hükmü temyiz etmesi ancak hakkında hüküm kurulması halinde mümkündür." Eldeki davada da fer'i müdahil hakkında hüküm kurulmadığı ortadadır. Hal böyle olunca da istinaf eden fer'i müdahilin hükmü istinaf yetkisinin bulunmadığı açıktır. Bu yönüyle fer'i müdahilin istinaf dilekçesinin reddine karar verilmiştir..." gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddi ile fer'i müdahil vekilinin istinaf dilekçesinin reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalı ... firma vekili ve fer'i müdahil ... firma vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesi ile istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... firma vekili temyiz dilekçesi ile istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Fer'i müdahil ... firma vekili temyiz dilekçesi ile istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 371. maddesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13, 16, 20 ve 21. maddeleri ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77. maddesi. 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 125-140. maddeleri ile yargılama sırasında yürülüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 146-161. maddeleridir.
3. Değerlendirme
Dosya kapsamından; davacılar vekilince dava dilekçesinde davacılar murisi kazalı ...'ı 05.03.2016 tarihinde davalı asıl işveren ... Mimarlık, alt işvereni davalı .. ... yapı bünyesinde inşaat işçisi olarak işe başladığını, ... 26.03.2016 günü ... Mah. ... Sok. No:... ... adresinde bulunan davalılara ait şantiyenin B Blok 3. normal katında çalıştığı esnada ayağı takılarak 20 metre yükseklikten düşmesi neticesinde ağır yaralandığını ve 19.07.2016 hastanede vefat ettiğini, davanın ... firması ile İso Türk firması aleyhine açıldığı, davanın ihbarı üzerine ... firma vekilinin davalılar yanında yargılamaya katılmak üzere 23.12.2019 tarihli dilekçe ile fer'i müdahale talebini içerir dilekçesini verdiği, Mahkemece 22.01.2020 tarihli celsede talebin kabulüne karar verilmekle davaya fer'i müdahil sıfatıyla dahilinin sağlanarak yargılamaya devam olunduğu, kazanın meydana gelmesinde Mahkemece hükme esas alınan 11.04.2021 tarihli bilirkişi kurul raporuna göre dava dışı ...nin %20, davalı ...'ın %20, davalı ...'ün %40, kazazede işçinin %20 oranında kusurlu olduğu tespitinin yapıldığı ve Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verildiği, anılan karara karşı davacılar vekili ile davalı ... firma vekili ve fer'i müdahil .... firma vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu, Bölge Adliye Mahkemesince taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddi ile fer'i müdahil vekilince sunulan istinaf dilekçesinin ise fer'i müdahilin istinaf kanun yoluna başvuru hakkı bulunmadığı gerekçesiyle reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 66. maddesine göre; “Üçüncü kişi, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, tahkikat sona erinceye kadar, fer’î müdahil olarak davada yer alabilir.” Aynı Kanun’un 67. maddesinde; "Müdahale talebinde bulunan üçüncü kişi, yanında katılmak istediği tarafı, müdahale sebebini ve bunun dayanaklarını belirten bir dilekçeyle Mahkemeye başvurur. Müdahale dilekçesi, davanın taraflarına tebliğ edilir. Mahkeme, gerekirse taraflarla birlikte üçüncü kişiyi de dinlemek üzere davet eder, gelmeseler dahi müdahale talebi hakkında karar verir."
Aynı Kanun’un 68. maddesinde; "Müdahale talebinin kabulü hâlinde müdahil, davayı ancak bulunduğu noktadan itibaren takip edebilir. Müdahil, yanında katıldığı tarafın yararına olan iddia veya savunma vasıtalarını ileri sürebilir; onun işlem ve açıklamalarına aykırı olmayan her türlü usul işlemlerini yapabilir. Mahkeme, katıldığı noktadan itibaren, taraflara bildirilen işlemleri müdahile de tebliğ eder.” Anılan Kanun’un 69. maddesine göre; “Müdahilin de yer aldığı asıl davada hüküm, taraflar hakkında verilir. Fer’î müdahilin, tarafla rücu ilişkisinde, asıl davadaki uyuşmazlık hakkında yanlış karar verildiği iddiası dinlenilmez. Ancak, müdahil, zamanında ihbar yapılmadığı için davaya geç katıldığını veya yanında katıldığı tarafın iddia ve savunma imkânlarını kullanmasını engellediğini ya da kendisince bilinmeyen iddia ve savunma imkânlarının, tarafın ağır kusuru sebebiyle kullanılamadığını belirterek, yanında katıldığı tarafın yargılamayı hatalı yürüttüğünü ileri sürebilir.”
Mahkeme, fer’i müdahale dilekçesi üzerine müdahale talebinin kabulüne veya reddine karar verir. Fer’i müdahil, müdahale talebinin reddine ilişkin kararı, asıl hüküm verildikten sonra lehine müdahale etmek istediği taraf aleyhine verilmiş olan hükme karşı temyiz yoluna başvurarak, temyiz edebilir ve hükmün, müdahale talebinin haksız olarak reddedilmiş olması nedeniyle bozulmasını isteyebilir. Müdahale talebinin kabulü halinde ise fer’i müdahil, lehine katıldığı tarafla birlikte hareket ederek davayı ancak bulunduğu noktadan itibaren takip eder. Hüküm, lehine müdahale edilen taraf hakkında verilir. Müdahil hakkında karar verilemez. Müdahil hükmü ancak, lehine katıldığı tarafla birlikte temyiz edilebilir.
Somut olay incelendiğinde yapılan açıklamalar ışığında; Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 66 vd. maddelerinde yer alan fer'i müdahilin, katıldığı tarafla birlikte hareket edeceği düzenlemesi ile davalı ... firması tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu dikkate alındığında İlk Derece Mahkemesince verilen hükmü istinaf etme hakkı bulunmasına rağmen fer'i müdahil vekilinin istinaf dilekçesinin esası incelenmeksizin reddine dair hükmü tesis eden Bölge Adliye Mahkemesi kararı hatalı olmuştur. Mahkemece yapılacak iş fer'i müdahil Agrali firmasınca sunulan istinaf dilekçesinin esastan incelenerek usulüne uygun karar tesis etmekten ibarettir.
O halde, fer'i müdahil vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları ile dikkate alınarak bozma sebebine göre bu aşamada sair temyiz itirazları incelenmeksizin hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. KARAR:
Açıklanan sebeplerle;
Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Davacılar vekili ile davalı ...Mühendislik ve İnşaat Sanayi Ltd. Şti. vekili ve fer'i müdahil ... ve Turizm A.Ş. vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililerine iadesine,
Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
29.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.