Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/346 K.2025/7155

10. Hukuk Dairesi         2025/346 E.  ,  2025/7155 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/2650 E., 2024/2625 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Karabük İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/83 E., 2024/187 K.
Bölge Adliye Mahkemesinin kararı davacı vekili ile davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 23.02.2013-21.05.2014 tarihleri arasında davalı iş yerinin inşaat sahasında formen olarak çalıştığını, bu sürede aylık 2.000,00 TL ücret aldığını, maaşının asgari ücret kısmının banka ile üstünün elden ödendiğini, ancak sigorta primlerinin asgari ücretten ödendiğini belirterek, primlerinin gerçek ücretten tespit edilerek Kurum kayıtlarının buna göre düzeltilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 12.03.2019 tarihli celsede, "Müvekkilin 29.02.2013-21.05.2014 tarihleri arasında kesintisiz bir şekilde 1.750 TL net ücretli olarak tespiti ile Kurum kayıtlarının bu şekilde düzeltilmesini talep ediyoruz" beyanında bulunmuştur.
II. CEVAP
Davalı ... Demir Çelik San. ve Tic. A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının kendi çalışanları olmadığını, husumet itirazında bulunduklarını beyanla, davanın reddini istemiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının ücretinin asgari ücret olduğunu, dilekçe ekinde sunulan belgedeki imzanın kendilerine ait olmadığını, iş sözleşmesine göre de ücretinin asgari ücret olduğunu beyanla, davanın reddini istemiştir.
Davalı SGK cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 1-Davalı ... Demir Çelik Sanayi ve Ticaret A.Ş'ye karşı açılan davanın taraf sıfatı yokluğundan reddine,
2-Diğer davalı ...'e açılan davanın kabulü ile Şubat 2013-Mayıs 2014 dönemleri arasında hükümde belirtilen miktarlarda prime esas kazancın tespitine karar verilmiştir.
Kararın gerekçesinde şu hususlara yer verilmiştir:
"Dosya bilirkişiye tevdi edilmiş olup, bilirkişi raporunda davacının 23.02.2013-21.05.2014 tarihleri arasında davalı ... unvanlı iş yerinde aylık 1.750,00 TL net ücret ile çalıştığı, davalı işyeri tarafından davacı adına eksik prime esas kazanç bildirimi yapıldığının tespit edildiği belirtilmiştir.
Prime esas kazancın tespiti davası kural olarak bu ödevi yerine getirmeyen işverene karşı açılmalıdır. Dava açık bir anlatım ile asıl işveren bazı hizmetleri ihale yoluyla alt işverene yaptırmış ve hizmet akti alt işveren ile kurulmuş ise bu sürelerin hizmet tespiti ve prime esas kazancın tespiti davasında asıl işverene mal edilmesi mümkün değildir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden davalı Kardemir şirketinin asıl işveren, davalı ... Şirketi'nin alt işveren olduğu, hizmet akdinin alt işveren ile kurulduğu ve davalı Kardemir Şirketi'nin bu davada taraf sıfatı bulunmadığından, Kardemir A.Ş. yönünden taraf sıfatı yokluğundan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Dinlenen tanık beyanları, davacının kıdemi, meslek unvanı, fiilen yaptığı iş, işyerinin özellikleri ve emsal işçilere ödenen ücretler, emsal ücret araştırması dikkate alındığında formen olarak çalışan bir işçinin asgari ücretle çalışmasının hayatın olağan akışına uygun düşmediği, davacının net 1750 TL, brüt 2.447,89 TL ücret ile çalıştığı anlaşıldığından davanın ... yönünden kabulüne karar vermek gerekmiştir.”
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili özetle, müteselsil sorumluluk ilkesine aykırı olarak, üst işverenin sorumlu olmadığının kabulü ile taraf sıfatının yokluğuna karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
Davalı Kurum vekili özetle, davacının, almış olduğu ücreti belgelerle ispat etmesi gerektiğini, farazi bir tespit üzerine, davacının alması gereken maaşın hesaplanarak fiilen almış olduğu maaş ile arasındaki farkın prime esas kazanç hesabında dikkate alınması ve bu şekilde bir hüküm kurulmasının usule ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.
Prime esas kazanç tespitine yönelik kabul yerindeyse de davalı ... Demir Çelik San. ve Tic. A.Ş. hakkında davanın reddine karar verilmiş olması isabetsizdir. Davalı ... A.Ş. asıl işveren konumunda olup alt işverence ödenmeyen prim borçlarından alt işverenle birlikte sorumludur.
Dava eksik bildirilen prime esas kazanç ve prim alacağına yönelik olup Kurumun prim alacağı sonucunu doğuracaktır, bu durum davalının hak alanını ilgilendirmekte, sorumluluğunu doğurmaktadır. Bu nedenle, davalı Kardemir A.Ş. hakkında hüküm kurulmaması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
29.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.