Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/13512 K.2025/5884

10. Hukuk Dairesi         2024/13512 E.  ,  2025/5884 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/75 E., 2024/57 K.
Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, 15.2.1990 – 2009/5 tarihleri arasında davalılardan işverene ait iş yerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespitini istemiştir.
II.CEVAP
1.Davalı işverence davaya cevap verilmemiştir.
2.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; çalışma olgusunun yöntemince ispatlanması gerektiğini, davanın açılmasına Kurum sebebiyet vermediğinden yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmaması gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.
III.MAHKEME KARARI
Mahkemenin 26.07.2013 tarih ve 2013/163 E - 2013/10 K. sayılı kararıyla, davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı taraf vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunması üzerine (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 30.10.2014 tarih ve 2014/18916 E. - 2014/21902 K. sayılı kararı ile dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının davalıya ait işyerinden hizmet bildiriminin yapılmadığı, nizalı dönemde davalı işveren adına Kurumda kayıtlı bir işyeri bulunmadığı, ücret bordroları ile dönem bordrolarının olmadığı, tanık beyanlarının alındığı ancak kayıtlara geçmiş komşu işyeri tanığı olup olmadığının tespit edilemediği anlaşılmakla, yapılacak işin, davacının çalıştığını belirttiği minibüs hattında ihtilaflı dönemin tamamında çalışmış olan şoförleri veya araç sahiplerini tespit edip tanık sıfatıyla bu kişilerin bilgilerine başvurmak, komşu işyeri tanıklarının çalışma süresini tereddütsüz belirlemek amacıyla gerek görüldüğü takdirde hizmet döküm cetvellerini getirtmek, çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, davacının dava konusu edilen dönem içinde aldığı trafik cezalarını araştırıp bu cezaların davalıya ait aracı kullanırken alınan cezalar olup olmadığını belirlemek, davacının mesleği ile ilgili bir dernek veya oda kaydının bulunup bulunmadığının tespit etmek ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde kanıtladıktan sonra davacının çalışmasının sürekli çalışma olduğu anlaşılırsa sonucuna göre karar vermekten ibaret olduğu belirtilerek, eksik inceleme ve araştırma ile verilen karar bozulmuştur.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar
Mahkemenin 23.12.2016 tarih ve 2014/493 E. - 2016/475 K. sayılı kararı ile davanın kısmen kabulü ile davacının, 15.02.1990-30.06.1990 tarihleri arasında 135 gün günlük 5950 TL
01.07.1990-31.12.1990 tarihleri araısnda 180 gün günlük 7467 TL
22.02.1990-30.06.1999 tarihleri arasında 128 gün günlük 3.112.200 TL
01.07.1999-31.12.1999 tarihleri arasında 180 gün günlük 3.790 000 TL
01.01.2000-31.03.2000 tarihleri arasında 90 gün günlük 4.000.000 TL
01.04.2000-31.07.2000 tarihleri arasında 120 gün günlük 5.000.000 TL
01.08.2000-31.03.2001 tarihleri arasında 240 gün günlük 5.000.000 TL
01.04.2001-31.12.2001 tarihleri arasında 270 gün günlük 7.000.000 TL
01.01.2002-31.03.2002 tarihleri arasında 90 gün günlük 7.400.025 TL
01.04.2002-30.06.2002 tarihleri arasında 90 gün günlük 9.262.400 TL
01.07.2002-31.03.2003 tarihleri arasında 270 gün günlük 10.919.443 TL
01.04.2003-30.06.2003 tarihleri arasında 90 gün günlük 13.103.332 TL
01.07.2003-01.01.2004 tarihleri arasında180 gün günlük 15.267.194 TL
01.01.2004-30.06.2004 tarihleri arasında 180 gün günlük 18.320.633 TL
01.07.2004-31.12.2004 tarihleri arasında 180 gün günlük 14.805.000 TL
01.01.2005-31.12.2005 tarihleri arasında 360 gün günlük 16.29 YTL
01.01.2006-31.12.2006 tarihleri arasında 360 gün günlük 17.70 YTL
01.01.2007-31.06.2006 tarihleri arasında 180 gün günlük 18.75 TL
01.07.2007 -31.12.2007 tarihleri arasında 180 gün günlük 19.50 TL
01.01.2008-31.06.2008 tarihleri arasında 180 gün günlük 20.28 TL
01.07.2008-31.12.2008 tarihleri arasında180 gün günlük 21.29 TL
01.01.2009-01.05.2009 tarihleri arasında 120 gün günlük 22.20 TL, ücret ile sigortasız olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.
C. İkinci Bozma Kararı
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı taraf vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunması üzerine (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 25.01.2018 tarih ve 2017/1476 E. - 2018/580 K. sayılı kararı ile;... bozma ilamı doğrultusunda gerekli araştırma yapılmaksızın sonuca gidildiği, somut olayda, tespiti istenen sürenin yaklaşık 19 yıllık bir süre olduğu, davalı işverence davalı Kuruma davacı adına hizmet bildiriminde bulunulmadığı, mahkemece dinlenen komşu işyeri tanıklarının hizmet cetvelleri alınmadığından nizalı dönemin tamamında çalışmalarının olup olmadığı ve davacının çalışmasına ilişkin bilgilerinin olup olmadığının yeteri kadar ortaya konulamadığı, davacı adına davalıya ait minübüsleri kullanırken kesilen trafik cezalarının bulunduğu ancak ilk olarak 31.05.2002 tarihinde ceza kesildiği, bu tarihten önceki sürelerde davacının çalışmasını ortaya koyan yazılı belge veya tanık beyanı bulunmadığı, bu haliyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş olmasının hatalı olduğu, yapılacak işin; bozma ilamlarında belirtilen hususlarda işlem yapılarak, nizalı dönemin tamamında çalışması olan kişiler tespit edilip dinlenilmeli, gerekirse dinlenen tanıkların hizmet cetvelleri celbedilerek nizalı dönemde çalışmalarının olup olmadığı tespit edilmeli, giderek bu tanıkların beyanları ile sonuca gidilmesinin mümkün olmadığı takdirde, davacı adına kesilen ilk trafik ceza tarihinden önceki süreler tanık beyanları ve yazılı belge ile ispatlanamadığından bu süreler reddedilerek, 2002 yılı sonrası toplanan deliller doğrultusunda çıkacak sonuca göre karar vermekter ibaret olduğu belirtilerek karar bozulmuştur.
D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Üçüncü Karar
Mahkemenin 15.05.2024 tarih ve 2018/75 E. - 2024/57 K. sayılı kararı ile davanın kısmen kabulü ile ... TC kimlik numaralı davacının davalı ... ünvanlı işyerinde,
-11.09.2002-31.03.2002 döneminde 202 gün 7.400.000TL,
-01.04.2003-30.06.2003 döneminde 90 gün 13.103.332TL,
-01.07.2003-01.01.2004 döneminde 180 gün 15.267.194TL,
-01.01.2004-30.06.2004 döneminde 180 gün 18.320.633TL,
-01.07.2004-31.12.2004 döneminde 180 gün 14.805.000TL,
-01.01.2005-31.12.2005 döneminde 360 gün 16,29YTL,
-01.01.2006-31.12.2006 döneminde 360 gün 17,70YTL,
-01.01.2007-31.06.2007 döneminde 180 gün 18,75TL,
-01.07.2007-31.12.2007 döneminde 180 gün 19,50TL,
-01.01.2008-31.06.2008 döneminde 180 gün 20,28TL,
-01.07.2008-31.08.2008 döneminde 61 gün 21,29TL, prime esas asgari kazanç ücreti ile sigortalı gösterilmeyen hizmet akdine dayalı çalışmalarının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A.Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkeme huzurunda dinlenen tanık anlatımları ve dosya kapsamında mübrez ilgili kurumlardan gönderilen müzekkere cevapları doğrultusunda davacının fiilen davalı işveren nezdinde çalıştığının ispatlandığını, yalnızca trafik cezalarının esas alınarak verilen kararın davacının hak kaybına sebebiyet vereceğini belirterek, usul ve kanuna aykırı kararın bozulmasını istemiştir.
2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece eksik inceleme ve araştırma ile verildiğini, bilirkişi raporuna itirazlarının dikkate alınmadığını, çelişkili tanık anlatımlarına dayalı olarak hüküm kurulduğunu, davacının haftada bir gün yada bazen iki gün yevmiye usulü davalı yanında çalıştığını, bu hususun tanık beyanları ve dosyada mevcut ibraname ile sabit olduğunu, çalışma olgusunun sürekli olduğunun kanıtlanamadığını belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.
2.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, bozma kararının gereklerinin tam olarak yerine getirilmediğini, tanık beyanlarının çelişkili olduğunu, davacı tarafça eylemli ve gerçek çalışmanın ispatlanamadığını, tespiti istenen dönemlere ilişkin somut delillerin dosyaya sunulmadığını, bilirkişi raporuna itirazlarının dikkate alınmadığını, ayrıca davacının ücret talebi bulunmadığı halde ücretin de hüküm altına alınmasının hatalı olduğunu belirterek, kararın temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.
İnceleme konusu eldeki davada, her ne kadar Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne dair verilen karar yerinde ise de Kurumun taraf olduğu davalarda, 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumuna İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un 36. maddesi uyarınca harçtan muaf olduğu gözetilmeksizin yargılama giderleri arasında olan başvuru harcından sorumluluğuna hükmedilmesi, davanın kısmen kabulüne karar verildiği halde yargılama giderlerinin tamamından davalı tarafların sorumlu tutulması ve ayrıca 03.09.2010 olan dava tarihinin karar başlığında 04.12.2014 olarak gösterilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki bu hataların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı sayılı Geçici 3. maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillere, kanuni gerektirici sebepler ile temyiz nedenlerine göre davacının tüm, davalıların sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2.Mahkemenin gerekçeli karar başlığında dava tarihi karşısında yer alan "04.12.2014" ibaresinin silinip yerine "03.09.2010" yazılmasına,
3.Mahkeme hükmünün 4 numaralı bendinin silinip yerine "Davacı tarafından bozma öncesi ve sonrası yapılan 2.424,99 TL yargılama giderinin (müzekkere, tebligat ve posta masrafı, bilirkişi masrafı) kabul ve red oranına göre 764.21 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına" yazılmasına,
4.Mahkeme hükmüne 8 numaralı yeni bir bent eklenerek "Davacı tarafından yatırılan 17,15 TL başvuru harcının davalı Kurum harçtan muaf olduğundan davalı ...'dan tahsili ile davacıya verilmesine" yazılmasına ve hükmün bu biçimiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,
Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgiliden alınmasına,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
15.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.