Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/10959 K.2025/5886

10. Hukuk Dairesi         2024/10959 E.  ,  2025/5886 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/188 E., 2023/564 K.
Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı yanında 34 M... plakalı ticari minibüste 10.01.1994 – 13.12.2008 tarihleri arasında şoför olarak kesintisiz çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.
II.CEVAP
1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davalıya ait 34 M ... plakalı ticari minibüste zaman zaman çalıştığını, çalışmalarının kısa süreli ve kesintili olduğunu, alacak dosyasında dinlenen tanık beyanlarından da bu hususun açıkça anlaşıldığını, davacının gün içerisinde bazen 1-2 sefer yaptığını ve minibüsü bir işveren gibi başka şoförlere devretmek suretiyle gün içerisinde kısa sürelerle çalıştığını, hafta sonları ise hiçbir zaman çalışmadığını, hizmet dökümünde de görüleceği üzere 31.12.2007 tarihinde başka bir işyerinde çalışmaya başladığının açık olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte 2007 öncesi dönemin zaten hak düşürücü süre yönünden kabul edilmesinin mümkün olmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.
2.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.
III.MAHKEME KARARI
Mahkemenin 12.04.2016 tarih ve 2012/1202 - 2016/269 E.K. sayılı kararıyla, davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı taraf vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunması üzerine (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 18.04.2018 tarih ve 2016/15240 - 2018/4060 E.K. sayılı kararı ile "... Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının davalı işverene ait 34 M ... plakalı minibüs de şoför olarak çalıştığını iddia ettiği, davacı adına işe giriş bildirgesinin verilmediği, davanın 29.11.2012 tarihinde açıldığı, işçi alacakları davasında kıdem kazminatının davacının 10.01.1994-13.12.2008 tarihleri arasında çalıştığı kabul edilerek verildiği, davacının hizmet döküm cetveline göre 15.03.1989-14.12.2007 tarihleri arası zorunlu Bağ-Kur'lu olduğu, 31.12.2007-18.03.2009 tarihleri arası dava dışı işyerinden 4/a hizmetinin bildirildiği, davalı işverenin 34 M ... plakalı minibüs ile şehir içi yolcu taşıma işi yaptığı, vergi kaydının araştırılmadığı, tanıkların dinlendiği anlaşılmıştır. Yapılacak iş, işçilik davası kesin bağlayıcı değildir, davacı zorunlu Bağ-Kur kaydı gözüktüğünden, Kurumdan davacının Bağ-Kur sicil dosyasını getirterek ne iş yaptığının değerlendirilmesi, işveren 34 M ... plakalı minibüs ile şehir içi yolcu taşıma işi yaptığından, işverenin vergi başlangıç ve bitiş tarihlerine ilişkin vergi kaydını araştırmak, Emniyet Müdürlüğünden 34 M ... plakalı minibüsün devralma ve devretme tarihlerini araştırdıktan sonra davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir." şeklindeki gerekçeyle hüküm bozulmuştur.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar
Mahkemenin 11.09.2019 tarih ve 2018/205 - 2019/391 E.K. sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
C. İkinci Bozma Kararı
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı taraf vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunması üzerine Dairenin 12.01.2021 tarih ve 2020/5511 - 2021/93 E.K. sayılı kararı ile "... bozma kararının gereklerinin tam olarak yerine getirilmediği, Mahkemece, davacının çalışma süresi, tam-kısmi zamanlı olup olmadığı yönünden yapılan inceleme yetersizdir. Dosya kapsamında dinlenen tanıkların, özellikle kamu tanığı ...’ın davacının dönüşümlü (vardiyalı) olarak çalıştığı yönündeki beyanları karşısında, Mahkemece re’sen araştırma ilkesi doğrultusunda davacının çalışmanın niteliği ve süresi, kısmi ya da tam zamanlı olup olmadığı hususu irdelenmeli; sadece taraf tanıkları ile yetinilmeyip davacının çalıştığını iddia ettiği dolmuş hattı üzerinde, dava konusu dönemi kapsayacak şekilde çalışan şoför ya da aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler yöntemince re'sen saptanarak, davacının, çalışmaların varlığı ve süresi yönünden bilgi ve görgülerine başvurulmalı, kısmi süreli çalışma olduğunun anlaşılması halinde, hükme konu dönem içinde bir günde kaç saat çalışmış olabileceği, haftalık ve aylık çalışma süreleri belirlenmeli ve yedibuçuk saat çalışma bir günlük çalışma hesabı ile kaç iş gününe karşılık olduğu hususu saptanarak, (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 29.04.2011 gün, 21-130-256 sayılı kararı) tüm deliller toplandıktan sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir. Öte yandan, Mahkemece uyulan bozma kararında işçilik alacakları davasının kesin bağlayıcı olmadığı bozma nedeni olarak belirtilmiş olup, tanık beyanları ve ücrete ilişkin alacak davasındaki kayıtlara itibar edilerek alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, prime esas kazancın asgari ücret kurum taban ücretinin 3.29 katı olduğu kabul edilerek, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir." şeklindeki gerekçeyle hüküm bozulmuştur.
D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Üçüncü Karar
Mahkemenin 13.09.2023 tarih ve 2021/188 - 2023/564 E.K. sayılı kararı ile; davanın kısmen kabulü ile davacının davalı ... nezdinde 05.12.1994-30.12.2007 tarihleri arasında;
05.12.1994 - 31.12.1994 döneminde 26 gün ve günlük 0,14 TL kazançla,
01.01.1995 - 31.08.1995 döneminde 240 gün ve günlük 0,14 TL kazançla,
01.09.1995 - 31.12.1995 döneminde 120 gün ve günlük 0,28 TL kazançla,
01.01.1996 - 31.07.1996 döneminde 210 gün ve günlük 0,28 TL kazançla,
01.08.1996 - 31.12.1996 döneminde 150 gün ve günlük 0,57 TL kazançla,
01.01.1997 - 31.07.1997 döneminde 210 gün ve günlük 0,57 TL kazançla,
01.08.1997 - 31.12.1997 döneminde 150 gün ve günlük 1,18 TL kazançla,
01.01.1998 - 31.07.1998 döneminde 210 gün ve günlük 1,18 TL kazançla,
01.08.1998 - 31.12.1998 döneminde 150 gün ve günlük 1,59 TL kazançla,
01.01.1999 - 30.06.1999 döneminde 180 gün ve günlük 2,60 TL kazançla,
01.07.1999 - 31.12.1999 döneminde 180 gün ve günlük 3,12 TL kazançla,
01.01.2000 - 30.06.2000 döneminde 180 gün ve günlük 3,66 TL kazançla,
01.07.2000 - 31.12.2000 döneminde 180 gün ve günlük 3,96 TL kazançla,
01.01.2001 - 30.06.2001 döneminde 180 gün ve günlük 4,67 TL kazançla,
01.07.2001 - 31.07.2001 döneminde 30 gün ve günlük 4,90 TL kazançla,
01.08.2001 - 31.12.2001 döneminde 150 gün ve günlük 5,60 TL kazançla,
01.01.2002 - 30.06.2002 döneminde 180 gün ve günlük 7,40 TL kazançla,
01.07.2002 - 31.12.2002 döneminde 180 gün ve günlük 8,36 TL kazançla,
01.01.2003 - 31.12.2003 döneminde 360 gün ve günlük 10,20 TL kazançla,
01.01.2004 - 30.06.2004 döneminde 180 gün ve günlük 14,10 TL kazançla,
01.07.2004 - 31.12.2004 döneminde 180 gün ve günlük 14,81 TL kazançla,
01.01.2005 - 31.12.2005 döneminde 360 gün ve günlük 16,29 TL kazançla,
01.01.2006 - 31.12.2006 döneminde 360 gün ve günlük 17,70 TL kazançla,
01.01.2007 - 30.06.2007 döneminde 180 gün ve günlük 18,75 TL kazançla,
01.07.2007 - 30.12.2007 döneminde 180 gün ve günlük 19,50 TL kazançla olmak üzere toplam 4.706 gün hizmet süresinin bulunduğunun tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A.Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının davalıya ait ticari minibüste şoför olarak asgari ücretin 3.29 katı ücretle çalıştığına dair tespit hükmü kurulması gerektiği yönünden kararı temyiz etmiştir.
2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiğini, dosya kapsamına göre davacının 15.03.1989-14.12.2007 tarihleri arasında Bağ-Kur sigortalısı olması nedeniyle ve ayrıca 31.12.2007 ile 31.12.2008 tarihleri arasında da başka bir işyerinde sigortalı çalışması bulunduğundan, 10.01.1994-13.12.2008 tarihleri arasındaki süre için hizmet tespit davası açmasında hukuki yararı bulunmadığını belirterek, usul ve yasaya aykırı verilen kararın bozulmasını istemiştir.
3.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, bozma kararının gereklerinin tam olarak yerine getirilmediğini, fiili çalışma olgusunun yöntemince ispatlanamadığını belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
1.Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.
2.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, kanunun açık hükmüne aykırı görülen hususlara uygun olması nedeniyle davacı ve davalı ... vekillerinin tüm, davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bent dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
3.İnceleme konusu eldeki davada, Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, Kurumun taraf olduğu davalarda, 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumuna İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un 36. maddesi uyarınca harçtan muaf olduğu gözetilmeksizin karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
4.Ne var ki bu konunun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı sayılı geçici 3. maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Mahkeme hükmünün (2) ve (3) numaralı bentlerinin silinip yerlerine "2- Kabul edilen miktar üzerinden alınması gereken 269,85 TL karar harcının peşin alınan 21,15 TL harçtan mahsubu ile 248,70 TL bakiye harcın davalı ...'ten alınarak hazineye gelir kaydına, 3- Davacı tarafından yatırılan ve peşin alınan 21,15 TL harcın davalı ...'ten alınarak davacıya verilmesine" yazılmasına ve hükmün bu biçimiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgililere yükletilmesine,
15.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.