Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/1288 K.2025/4642

10. Hukuk Dairesi         2024/1288 E.  ,  2025/4642 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ve aidiyet istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kurumun, 1997 yılından itibaren ...Gıda A.Ş (...) Süt Fabrikasına teslim ettiği süt ürünlerden verilen müstahsil makbuzları bulunan müvekkilinin ... no.lu müstahsil makbuzunu başkasına ait olduğu iddiasıyla Tarım Bağ-Kur sigortalılığını iptal ettiğini, 2008 yılından sonra tevkifat kesintilerine dayalı geriye dönük tescil yapılamadığı gerekçesiyle 22159 müstahsil numarası ile yapılan kesintiyi de kabul etmeyerek sigortalılığını 29.09.2012 tarihinden itibaren başlattığını, ... no.lu müstahsil makbuzunun müvekkilinin halk arasında bilinen adı olan Zennure ismine kesildiğini, denetim elemanlarınca yapılan incelemede Zennure adında başka bir kişi bulunamadığı halde bu makbuzun müvekkiline mal edilmediğini beyanla bu müstahsil makbuzlarındaki kesintilerin davacıya ait olduğunun tespiti ile aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; ... ve 22159 no.lu müstahsil makbuzlarında davacının bilgilerinin bulunmadığını, Kurum denetmelerince yapılan inceleme ve araştırmada davacı adına verilmiş nüfus ve kimlik bilgileri ile uyumlu herhangi bir müstahsil makbuzu tespit edilemediği belirterek davanın reddini istemiştir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından özetle; ... no.lu müstahsil makbuzlarındaki kesintilerin davacıya ait olduğunun tespitine, 22159 no.lu müstahsil makbuzlarındaki kesintilerin davacıya ait olduğunun tespiti talebinin hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf yoluna başvurmuştur.
B.İstinaf Sebepleri:
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalı Kurumun 22159 sayılı müstahsil no.lu makbuzun davacıya aidiyetini dava açıldıktan sonra kabul ettiğini, bu nedenle davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; ... ve 22159 no.lu müstahsil makbuzlarında davacının kimlik bilgilerinin bulunmadığını, Kurum denetmenlerince yapılan incelemede davacının kimlik bilgileri ile uyumlu bir müstahsil makbuzunun tespit edilemediğini, adı geçen fabrika tarafından 97/Ocak-2000/Şubat ayı arası Kurumlarına gönderilen herhangi bir tevkifat bulunmadığını, o tarihlerde 2926 sayılı Kanun'a göre aile reisi olmayan kadınlar kapsama alınmadığından davacının aile reisliği muaflığından faydalandığının bildirildiğini, davacının 2009/9.ay - 2013/1. ayları arasında yapılan tevkifatların Kurum kayıtlarına intikal ettiğini, Kurum tarafından yapılan tüm işlemlerin kanuna, usule ve hakkaniyete uygun olduğunu belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.
C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın ... ve 22159 no.lu müstahsil makbuzlarındaki kesintilerin davacıya ait olduğunun tespiti ile aksi yöndeki Kurum işlemlerinin iptaline ilişkin olduğu, sigortalılık başlangıç tarihinin veya tarım sigortalılığının tespitine ilişkin talebi bulunmayıp, sadece müstahsil makbuzlarındaki kesintilerin davacıya ait olduğunun tespitini talep ettiği, kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf edenin sıfatı ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda tarafların istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Kurumun dava konusu müstahsil makbuzlarının davacıya aidiyetini dava açıldıktan sonra kabul etmesi nedeniyle davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek temyiz isteminde bulunmuştur.
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; Kurum tarafından yapılan işlemlerin kanuna ve usule uygun olduğunu, davacının kimlik bilgilerinin müstahsil makbuzu bilgileri ile uyuşmadığını, talimatla dinlenen tanıkların Zehra adında birini tanımadıklarına ve ürünleri Zennure'den aldıklarına dair beyanda bulunduklarını, fabrika tarafından 97/Ocak-2000 Şubat ayıları arasında Kuruma gönderilen herhangi bir tevkifat bulunmadığının ve davacının bu dönemde aile reisliği muaflığından faydalandığının bildirildiğini, davacı adına kayıtlı bir taşınmazın ve ziraat odası kaydının bulunmadığını, yapılan işlemin hukuka uygun olduğunu, bu nedenle davanın reddi gerektiğini belirterek temyiz isteminde bulunmuştur.
C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ile tarımsal ürün teslimine ilişkin müstahsil makbuzunun davacıya aidiyetinin tespitine ilişkindir.
2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri ile 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2, 7, 9, 10, 36. maddeleri ilgili hükümlerdir.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
24.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.