Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/11205 K.2025/4146

10. Hukuk Dairesi         2024/11205 E.  ,  2025/4146 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Mahkemsince bozmaya uyularak verilen karar; davacı Kurum, davalı ... ve davalı ... Gıda San.Tic. A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili asıl ve birleşen davalar dilekçesinde, 11.07.2002 tarihinde trafik işkazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan ölüm geliri nedeniyle oluşan Kurum zararının davalılardan tahsili için rücuan tazminat talebinde bulunmuştur.
II.CEVAP
Davalı ... vekili, davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, reddi gerektiğini beyan etmiştir.
Davalı ... Gıda San. Tic. A.Ş. vekili, davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, reddi gerektiğini beyan etmiştir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 08.05.2014 tarih, 2011/276 E., 2014/363 K. sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. 1. Bozma Kararı
Mahkeme kararının süresi içinde davalı ... ... vekilince temyiz edilmesi üzerine kapatılan Dairece, "...kusurun belirlenmesinde, zararlandırıcı sigorta olayının ne şekilde oluştuğunun, dosya içeriğindeki tüm deliller takdir olunarak belirlenmesi ve kabul edilen maddi olgular doğrultusunda, konusunda uzman sayılacak kişilerden oluşturulacak bilirkişi heyetinden kusur oran ve aidiyeti konusunda rapor alınması gereklidir..." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemesince bozmaya uyularak 13.12.2018 tarih, 2016/206 E., 2018/668 K. ve birleşen 2017/86 E. sayılı dosyada asıl ve birleşen davaların kabulüne karar verilmiştir.
B. 2. Bozma Kararı
Mahkeme kararının süresi içinde davacı Kurum ve davalı ... vekillerince temyiz edilmesi üzerine kapatılan Dairece, "...İş kazasının oluşumuna etken kusur oranlarının saptanmasına yönelik incelemede; ihlal edilen mevzuat hükümleri, zararlı sonuçların önlenmesi için koşulların taraflara yüklediği özen ve dikkat yükümüne aykırı davranışın doğurduğu sonuçlar, ayrıntılı olarak irdelenip, kusur aidiyet ve oranları gerekçeleriyle ortaya konulmalıdır. Buna göre işverenin/üçüncü kişilerin iş kazasındaki kasıt veya kusurunun tespiti amacıyla; iş kazasının oluşumuna ilişkin maddi olguların eksiksiz biçimde saptanması, sorumluluğu gerektiren her koşulun, kendi özelliği çerçevesinde araştırılıp irdelenmesi, davalı ve diğer ilgililerin kusur oran ve aidiyetlerinin belirlenmesi gerekir. Bu kapsamda, dava dışı asıl işveren ... Gıda San. İşl. İç ve Dış Tic. A.Ş. (... MGS ... Gıda Konservecilik San. ve Tic. Paz İth. İhr. A.Ş.)'nin kusurunun da irdelendiği konusunda uzman sayılacak kişilerden oluşturulacak bilirkişi heyetinden kusur oran ve aidiyeti konusunda yeniden rapor alınması gereklidir..." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak 12.04.2022 tarih, 2020/104 E., 2022/203 K. sayılı dosyasında asıl ve birleşen davaların kabulüne karar verilmiştir.
C.3. Bozma Kararı
Mahkeme kararının süresi içinde davacı Kurum ile davalı ... Gıda San. A.Ş. vekillerince temyiz edilmesi üzerine Dairece, "...İş kazasının oluşumuna etken kusur oranlarının saptanmasına yönelik incelemede; ihlal edilen mevzuat hükümleri, zararlı sonuçların önlenmesi için koşulların taraflara yüklediği özen ve dikkat yükümüne aykırı davranışın doğurduğu sonuçlar, ayrıntılı olarak irdelenip, kusur aidiyet ve oranları gerekçeleriyle ortaya konulmalıdır. Buna göre işverenin/üçüncü kişilerin iş kazasındaki kasıt veya kusurunun tespiti amacıyla; iş kazasının oluşumuna ilişkin maddi olguların eksiksiz biçimde saptanması, sorumluluğu gerektiren her koşulun, kendi özelliği çerçevesinde araştırılıp irdelenmesi, davalı ve diğer ilgililerin kusur oran ve aidiyetlerinin belirlenmesi gerekir. Bu kapsamda kesinleşen ceza davasındaki maddi olgu dikkate alındığında hükme esas alınan kusur raporunun sigortalının kusur oranı yönüyle oluşa uygun olmadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece özellikle ceza davasında kesinleşen maddi olgu gözetilerek konusunda uzman sayılacak kişilerden oluşturulacak bilirkişi heyetinden kusur oran ve aidiyeti konusunda yeniden rapor alınması gereklidir..." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 2016/206 Esas sayılı dava dosyasında; davanın kabulüne; 21.331,52 TL rücu alacağının tahsis onay tarihi olan 14.04.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den tahsili ile davacıya verilmesine,
Mahkememiz dosyası ile birleşen ... 3. İş Mahkemesinin 2017/86 Esas ve 2017/73 Karar sayılı dava dosyasında; davanın kabulüne; 8.532,60 TL rücu alacağının tahsis onay tarihi olan 14.04.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ile ... Turizm Nakliyat Akaryakıt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
Mahkememiz dosyası ile birleşen ... 3. İş Mahkemesinin 2021/13 Esas ve 2021/17 Karar sayılı dava dosyasında; davanın kısmen kabul, kısmen reddine, 29.864,12 TL rücu alacağının tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile tahsis onay tarihi olan 14.04.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalılardan ... Turizm Nakliyat Akaryakıt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi yönünden 21.331,52 TL ile sınırlı olmak üzere) davalı şirketler ... ve ... Turizm Nakliyat Akaryakıt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, ... Turizm Nakliyat Akaryakıt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi yönünden fazlaya ilişkin istemin reddine, davalı ... yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı Kurum vekili temyiz dilekçesinde, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini, davanın kabulü gerektiğini beyan etmektedir.
Davalı ... vekili, müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, yürüyen araçtan inmeye çalışan sigortalının kazaya sebebiyet verdiğini,kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini beyan etmektedir.
Davalı ... Gıda San. İşl. İç ve Dış Tic. A.Ş. vekili, zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, Mahkemenin bu hususu değerlendirmediğini, davanın müvekkil şirket yönünden zamanaşımına uğradığını, davacının faiz talebinde bulunmamasına rağmen Mahkemenin talebi aşarak faize hükmettiğini, kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunmayan yasa kapsamında kusur tespiti yapıldığını, müvekkilinin kusurlu olmadığını, kazanın sigortalının kendi dikkatsizliği sonucu meydana geldiğini, davacının temyiz taleplerinin isabetsiz olduğunu ve reddi gerektiğini, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, asıl ve birleşen davalarda rücuan tazminat istemine ilişkindir.
İlgili hukuk, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 04.02.1959 gün ve 1957 /13 Esas, 1959/5 Karar ve 09.05.1960 gün 1960/21 Esas, 1960/9 Karar sayılı kararları, 6100 sayılı HMK'nın Geçici 3. maddesi delaletiyle uygulanma imkanı bulunan 26/9/2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 1086 sayılı HUMK’un temyiz incelemesi ile ilgili 427 ilâ 444. maddeleri hükümleridir.
Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı Kurum, davalı ... ve davalı ... Gıda San. İşl. İç ve Dış Tic. A.Ş. vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgililere yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
13.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.