Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/15942 K.2025/2509

10. Hukuk Dairesi         2024/15942 E.  ,  2025/2509 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/3430 E., 2024/2807 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Buldan Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2021/297 E., 2023/135 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının yıllardır .... ilçesinin .... Mahallesinde çiftçilikle uğraştığını, ziraat odasına kaydının olduğunu, tütün diktiğini ve ....,..., şirketlerine verdiğini, sattığı tütün bedellerinden Bağ-Kur primi kesildiğini, kendisinin o yıllarda tütün dikip teslim ettiğini bu nedenlerle 01.01.1997 - 31.12.2001 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında zorunlu Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitini ve tescilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili davaya yönelik zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, dava açılmadan önce Kuruma başvuru yapılmaması nedeni ile dava şartı yokluğundan davanın reddini, 1998-2002 yılları için kesinti yapılmadığı, 1999-2000-2001 yıllarında yapılan tevkifat kesintileri için ise bilgi yetersizliğinden dolayı işlem yapılamadığını, firmadan belge alınması halinde yeniden değerlendirmeye alınacağının ilgiliye bildirildiğini, firmadan 2001 yılı için alınan kesinti listesi başvuru sonucuna göre ise 2001 yılı için %1 Bağ-Kur kesintisi yapılmadığını, 1999 ve 2001 yılları için firmadan belge alınıp müracaat edilmediğini, tevkifat tutarları Kurum hesaplarına intikal etmediğinden ve kesinti yapılmadığından Tarım Bağ-Kur tescili yapılamadığını, davacının 1998, 1999, 2000, 2001, 2002 yıllarında tevkifat kesintisi yapılmadığından tevkifat kesintisi olmayan yıllarda Tarım Bağ-Kur sigortalısı olmasının mümkün olmadığını bu nedenlerle davanın zamanaşımı nedeniyle reddini, hukuki yarar yokluğu sebebiyle usulden reddini, Mahkeme aksi kanaatte ise davacının davasının esastan reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında:
"1-Açılan davanın kısmen kabulü ile davacının 01.05.1999 - 30.04.2002 tarihleri arasında mülga 2926 sayılı Kanun kapsamında zorunlu Tarım Bağ-Kur tarım sigortalısı olduğunun tespitine, belirtilen süreler yönünden aksine Kurum işleminin iptaline ve 7326 sayılı Kanun kapsamında belirtilen süreler yönünden davacının aftan yararlandırılmasına, fazlaya ilişkin süreler yönünden davacının sigortalı olduğunun tespiti ile Kurum işleminin iptali ve aftan yararlandırılması taleplerinin reddine," karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
1-İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,
2-Davanın kısmen kabulü ile
3-Açılan davanın kısmen kabulü ile davacının 01.05.1999 - 31.12.2001 tarihleri arasında mülga 2926 sayılı Kanun kapsamında zorunlu Tarım Bağ-Kur tarım sigortalısı olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine," karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde temyiz isteminde bulunmuştur. Temyiz dilekçesinde:
a. Hak düşürücü süre, dava açılmadan önce kuruma başvuru yapılmaması nedeni ile dava şartı yokluğundan davanın reddini,
b. Davacının .... Ziraat Odasına 03.12.2018 tarihinde başlayan üyeliği nedeni ile 5510 sayılı Kanun'un m.4/b uyarınca Tarım Bağ-Kur sigorta tescilinin yapıldığını, 30.07.2018 tarihli dilekçe ile davacının Kurumdan talepte bulunduğu görülmüş 1998-2002 yılları için kesinti yapılmadığı, 1999-2000-2001 için ise bilgi yetersizliğinden dolayı işlem yapılmadığı bildirilmiş olup 1999-2001 yılları için belge alınıp müracaat edilmediğini, talep edilen dönemleri için Tarım Bağ-Kur kesintisi olmadığından davacının talebinin reddini savunmuştur.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, teslim edilen tarımsal ürün bedellerinden yapılan ve 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalılığına esas olan prim kesintisi ve tarımsal ürün tesliminden kaynaklı Tarım Bağ-Kurlu sürelerinin tespitine ilişkindir.
1-Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2-Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup Kurum vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesi 1. fıkrası hükmü uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
20.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.